અદ્દભૂત અલૌકિક ધૂપ અને અનન્ય ઔષધ

રૂમી મસ્તાગી અને ડ્રેગન બ્લડ

ઉદરશૂળ અને પેટની અન્ય તકલીફોમાં રૂમી મસ્તગીની અસરકારકતાની નોંધ લેવા જેવી

મેસ્ટીક ગમ પેટ અને આંતરડાને શક્તિ પ્રદાન કરે, તે પેટમાં એક રક્ષણાત્મક સ્તર બનાવે છે, જે હાઇપરએસીડીટીથી રક્ષણ આપે છે

ગુગળ, પંચાંગ, દશાંગ, સામ્બ્રાની, લોબાન જેવા ધૂપ વીશે તો સહુ કોઈ જાણે છે પણ મેસ્ટિક ગમ એટલે કે મસ્તગીના વૃક્ષના થડમાંથી નીકળતા ગુંદરનો એક અદભૂત અલૌકિક દિવ્ય ધૂપ તરીકેનો પરિચય અતી જૂજ લોકોને હોય છે. મસ્તગી એક અદભૂત ધૂપ હોવાની સાથે એક અદભૂત ઔષધ પણ છે. મેસ્ટિક ગમ (મસ્તાગી રૂમી) એ પિસ્તાસિયા લેન્ટિસકસના વૃક્ષના થડમાંથી નીકળતું રેઝિન (સત્વ) છે. આયુર્વેદ અને યુનાની દવામાં, તેનો ઉપયોગ અલ્સરના ઉપચારમાં, પેટની વ્યાધિઓ અને પેટના દુખાવામાં તથા જાતીય ઉત્તેજના પ્રાપ્ત કરવા વ્યાપક રીતે થાય છે. તે માસિક સ્રાવ સંબંધિત તેમજ સ્નાયુઓના દુખાવા મટાડે છે. તે હાર્ટબર્ન, ગેસ્ટ્રાઇટિસ, અલ્સર અને અપચોની સારવાર માટે ઉપયોગી છે.

ઔષધીય પાસુ
મસ્તગી રૂમીનો ઉપયોગ દવાઓ તૈયાર કરવા અને ઉપચારાત્મક હેતુઓ માટે થાય છે. મસ્તગી ગમ આછો પીળો રંગનો હોય છે અને તેના સ્વાદ અને સુગંધમાં હળવી મીઠાશ હોય છે. મસ્તગીમાં લગભગ 3% જેટલું એસેંશિયલ ઓઇલ હોય છે. તેમાં મેસ્ટીકોનિક એસિડ હોય છે. તેમા આલ્ફા-પીનીન, બીટા-કેરીઓફિલિન, બીટા-માયર્સિન, બીટા-પીનીન, લિમોનેન જેવા સક્રિય ઘટકો અને આલ્ફા-ટેરપીનોલ, લિનાલૂલ, વર્બેનોન જેવા ટ્રેસ ઘટકો હોય છે. તેની એન્ટિબેક્ટેરિયલ પ્રવૃત્તિ તેમાં રહેલા આ ટ્રેસ ઘટકોને આભારી છે. તેમાં રહેલા બેસિલસ સબટીલીસ, એસ્ચેરીચીયા કોલી અને સ્ટેફાયલોકોકસ ઓરીયસ મસ્તગી તેલ સાથે નોંધપાત્ર એન્ટિમાઇક્રોબાયલ પ્રવૃત્તિ જોવા મળે છે. મસ્તગી ધૂપ અને મસ્તગી તેલના એન્ટીબેક્ટેરિયલ અને એન્ટિફંગલ લક્ષણો સિનર્જિસ્ટિક રીતે કામ કરતા હોય છે.

ઔષધીય ગુણધર્મો
મેસ્ટીક ગમમાં, એન્ટાસિડ, એન્ટી અલ્સરેટીવ, એન્ટી ઇન્ફ્લેમેતરી (જઠરાંત્રિય માર્ગ ), ડિમ્યુલસન્ટ (ઇમોલિઅન્ટ), પાચન ઉત્તેજક, એન્ટિસ્પેસ્મોડિક, કામોત્તેજક, એમેનાગોગ (માસિક સ્રાવને પ્રોત્સાહન), મસલ રિલેક્સન્ટ, કાર્મિનેટીવ, એસ્ટ્રિન્જન્ટ, યકૃત ઉત્તેજક મૂત્રવર્ધક, પીડાનાશક, હળવા ફક્ષશિિીંંતતશદય જેવા ઉપચારાત્મક ગુણધર્મો છે

આયુર્વેદિક અને મસ્તગી
સ્વાદ – રસમધુરા (મીઠો) અને કષાય (અટ્રિજન્ટ) મુખ્ય ગુણવત્તા – ગુણલગુ (પ્રકાશ), રૂક્ષા (સૂકી) શક્તિ – વીર્યૌષ્ણ (ગરમ) પરિણામી – વિપાકમધુરા (મીઠી) રોગનિવારક અસર – પ્રભાવદોષ અને હુઇફતા ક્રિયાઓ પર સકારાત્મક અસરો છે. પેટ, આંતરડા, પ્રજનન અંગો પર કાફેની અસરોને ડિટોક્સિફાય કરે છે

રોગનિવારક ભૂમિકા
મસ્તગી હાર્ટબર્ન અને અપચો, ભૂખ ન લાગવી (મોટે ભાગે જ્યારે ગેસ્ટ્રાઇટિસ સાથે સંકળાયેલ હોય), પેપ્ટીક અને ડ્યુઓડીનલ અલ્સર, જઠરનો સોજો, ગેસ્ટ્રોએસોફેજલ રિફ્લક્સ ડિસીઝ, ઇન્ફ્લેમેટરી બોવેલ સિન્ડ્રોમ, આંતરડાના ચાંદા, ડાયસુરિયા, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ, ડિસમેનોરિયા, એમેનોરિયા, ખરાબ શ્વસન, અતિશય લાળ, સુસ્ત યકૃત, સેમિનલ નબળાઇ, અર્લી ડિસ્ચાર્જ અને ઇરેક્ટાઇલ ડિસફંક્શન જેવી સ્વાસ્થ્ય સ્થિતિમાં ઉપચારાત્મક કાર્ય કરે છે. યુનાની ઔષધીય ફોમ્ર્યુલેશનમાં મસ્તગીનો બહોળો ઉપયોગ થાય છે. તેમાં ડાયસુરિયા, વધુ પડતી લાળ, અલ્સર, પીઠનો દુખાવો વગેરેમાં તેનો વ્યાપક પ્રયોગ થાય છે. મેસ્ટીક ગમ પેટ અને આંતરડાને શક્તિ પ્રદાન કરે છે. તે પેટમાં એક રક્ષણાત્મક સ્તર બનાવે છે, જે હાઇપરએસીડીટીથી રક્ષણ આપે છે. ભૂખ વધારે છે. કાર્મિનેટીવ એક્શન, પેટનું ફૂલવું અને પેટના ખેંચાણથી રાહત આપે છે. સામાન્ય રીતે, તે હેલ્થ ટોનિક છે અને જ્યારે અશ્વગંધાનો ઉપયોગ કરવામાં આવે ત્યારે તેની સાથે અત્યંત નબળાઈમાં મદદ કરે છે. ખરાબ શ્વાસ (હેલિટોસિસ), મસ્તગી ગમ શ્વાસની દુર્ગંધ માટે અસરકારક સારવાર છે.

તે શ્વાસની તાજગી આપે છે અને મોંની દુર્ગંધ દૂર કરે છે. મેસ્ટિક ગમની એન્ટિમાઇક્રોબાયલ ક્રિયા મોંમાં દુર્ગંધ માટે જવાબદાર સૂક્ષ્મજીવાણુઓને ઘટાડે છે. મોટાભાગના બેક્ટેરિયા મોંમાં ખોરાકના કણોના ભંગાણને કારણે મોંમાં વધે છે. આ પ્રતિક્રિયા મોંમાં દુર્ગંધ પેદા કરે છે. બીજું સૌથી મોટું કારણ દાંતની ગંદકી છે. ચ્યુઇંગ મસ્ટિક ગમ ખોરાકના કણોને દૂર કરે છે, એન્ટીબેક્ટેરિયલ ક્રિયાને કારણે બેક્ટેરિયાના વિકાસને અટકાવે છે અને દાંત સાફ કરે છે, જે આખરે શ્વાસની દુર્ગંધ ઘટાડે છે અને પોતાને ફરીથી તાજગી અનુભવે છે. ડેન્ટલ પ્લેકને કુદરતી રીતે દૂર કરવા માટે સુકા મેસ્ટીક ગમ પાવડર ઉપયોગી છે. મેસ્ટીક ગમ ટૂથપાઉડર પેઢા અને દાંતને પણ મજબૂત બનાવે છે, જે દાંતના વહેલા નુકશાનને રોકવામાં મદદ કરે છે.

મેસ્ટિક ગમ પેટમાં ગેસ્ટ્રિક એસિડને ઘટાડે છે. આયુર્વેદમાં હાર્ટબર્ન અને અપચાની સારવારની અસરકારકતા વધારવા માટે મેસ્ટિક ગમ અને લિકરિસ ઉપરાંત, આમળા અને પ્રવાલ પિષ્ટી અને મુક્તા પિષ્ટી ઉમેરવામાં આવે છે. આ મિશ્રણ સાથે 2 થી 4 અઠવાડિયાની ઉપચાર અપચો (અપચા) અને હાર્ટબર્ન મટાડે છે. ક્રોનિક ગેસ્ટ્રાઇટિસ, મેસ્ટિક ગમ પેટની લાઇનિંગ દાહ વિરોધી અસર ધરાવે છે. તેની દાહ વિરોધી ક્રિયાને વધારવા માટે તેનો ઉપયોગ લિકરિસ અને વંશલોચન (વાંસ મન્ના) સાથે સંયોજનમાં થાય છે. ગેસ્ટ્રોએસોફેજલ રિફ્લક્સ (GERD), વાસ્તવમાં અન્નનળીના નીચલા સ્ફિન્ક્ટર વાલ્વની નબળાઈને કારણે થાય છે, જે એસિડ રિફ્લક્સનું કારણ બને છે. આવા કિસ્સામાં, વાલ્વને શક્તિ આપવા માટે મસ્તિક ગમ ખૂબ જ ઉપયોગી છે. વધુમાં, તેમાં એન્ટાસિડ ક્રિયા પણ છે, જે GERDના લક્ષણો ઘટાડે છે.

પેપ્ટીક અને ડ્યુઓડીનલ અલ્સર, મેસ્ટિક ગમ પાવડર હેલિકોબેક્ટર પાયલોરી, અલ્સર પેદા કરતા બેક્ટેરિયા સામે લડે છે. તે H Pylori સામે અવરોધક અને બેક્ટેરિયોલિટીક ક્રિયા ધરાવે છે. તાજેતરના અભ્યાસોએ પેટ તેમજ આંતરડાના અલ્સરમાં મેસ્ટીક ગમની અસરકારકતા દર્શાવી છે. મેસ્ટિક ગમ અલ્સરના અન્ય કારણોમાં પણ અસરકારક છે, જેમાં NSAIDs અને અન્ય દવાઓનો ઉપયોગ શામેલ હોઈ શકે છે જે ગેસ્ટ્રિક અથવા આંતરડાના મ્યુકોસાના ધોવાણમાં પરિણમી શકે છે. મેસ્ટિક ગમ પેટ અને આંતરડાના અસ્તર પર એક રક્ષણાત્મક સ્તર બનાવે છે, જે અલ્સરને અટકાવે છે અને તેની સારવાર કરે છે. જોકે એકલું મસ્ટિક ગમ પણ અલ્સરને મટાડવામાં સારી રીતે કામ કરે જ છે પરંતુ લિકરિસ અને આમળા તથા વંશલોચન (વાંસ મન્ના) ઉમેરવાથી પુન:પ્રાપ્તિ ઝડપી થાય છે. પેપ્ટીક અને ડ્યુઓડીનલ અલ્સરમાં પણ અન્ય ઔષધિ સાથે તેનો પ્રયોગ ઉત્તમ પરિણામો આપે છે.

આંતરડાના ચાંદા
મસ્તિક ગમ અલ્સેરેટિવ કોલાઇટિસ માટે એક શક્તિશાળી દવા છે. મેસ્ટિક ગમ સાથે 3 થી 6 મહિનાની ઉપચાર અલ્સેરેટિવ કોલાઇટિસના તમામ લક્ષણોને દૂર કરે છે.

પથારી ભીની કરવી (એન્યુરેસિસ)
આ તકલીફમાં મસ્તગી ગમ બાવળ અને ચંદ્રપ્રભા વટી સાથે આપવાથી સંપૂર્ણ રાહત થાય છે.

પેશાબ પર નિયંત્રણનો અભાવ
મસ્તિક ગમ અને ગમ બબૂલ અને શિલાજીત અથવા ચંદ્રપ્રભા વટી ધરાવતી સમાન રચના પેશાબની મૂત્રાશયને મજબૂત બનાવે છે, અસંયમ ઘટાડે છે અને આવર્તન અથવા પેશાબ ઘટાડે છે. મેસ્ટિક ગમની મહત્તમ માત્રા 24 કલાકના સમયગાળામાં 6 ગ્રામથી વધુ ન હોવી જોઈએ.

કેવી રીતે લેવું
મેસ્ટિક ગમ એકલા ગરમ પાણી સાથે લઈ શકાય છે. આયુર્વેદિક અને યુનાની દવામાં, તેનો ઉપયોગ અન્ય જડીબુટ્ટીઓ સાથે થાય છે અને આમાંના કેટલાક સંયોજનો આ લેખના ફાયદા અને ઔષધીય ઉપયોગ વિભાગમાં આપવામાં આવ્યા છે. મેસ્ટિક ગમના ઉપચારાત્મક ડોઝની અંદર મોટાભાગના લોકોમાં મેસ્ટિક ગમ કદાચ સલામત અને સહન કરી શકાય તેવું છે. યુનાની અને આયુર્વેદિક પ્રાચીન ગ્રંથો કહે છે કે મેસ્ટીક ગમ કિડની માટે યોગ્ય નથી. અર્ક સ્વરૂપ અથવા સિદ્ધાંત આલ્કલોઇડ અને મેસ્ટિક તેલ આડઅસર થવાની શક્યતા વધારે છે. દરરોજ 4 ગ્રામથી વધુ માત્રામાં મેસ્ટિક ગમનો વધુ પડતો ઉપયોગ આડઅસરોનું કારણ બની શકે છે.

મેસ્ટીક ગમનું મારણ
મર્ટસ કોમ્યુનિસ (મર્ટલ) – વિલાયતી મહેંદી જેવી વનસ્પતિ ઔષધિઓ મસ્તગીનું મારણ છે. મેસ્ટિક ગમને કારણે પેશાબમાં લોહીની સારવાર માટે પાંદડાના રસનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ.

અનેક એન્ટીઑક્સિડન્ટ અને ફાઇટો કેમિકલ્સ ધરાવે છે

ગર્ભાવસ્થા અને સ્તનપાન
ગર્ભાવસ્થા અને સ્તનપાન દરમિયાન મેસ્ટિક ગમની સલામતી વિશે વિશ્વસનીય માહિતી ઉપલબ્ધ નથી. તેથી, આવા કિસ્સામાં મેસ્ટીક ગમનો ઉપયોગ ટાળવો વધુ સારું છે.આયુર્વેદ અને યુનાની ચિકિત્સા અનુસાર તીવ્ર અથવા ક્રોનિક રેનલ નિષ્ફળતા, નેફ્રોટિક સિન્ડ્રોમ અન્ય કિડની રોગો હોય તો મસ્તગી ગમનો ઉપયોગ ના કરવો જોઈએ. મસ્તગીની જેમ જ લાલ ડ્રેગન પણ એક ખાસ પ્રકારના છોડમાથી પ્રાપ્ત થતો ગુંદ છે. સુગંધિત ધૂપ તરીકે ઉપયોગમાં આવવા ઉપરાંત તે અનેક ઔષધીય ગુણધર્મો પણ ધરાવે છે. તેના નામ પ્રમાણે તે ઘેરા લાલ રંગનો હોય છે. આ ગુંદ વિવિધ ઉષ્ણકટિબંધીય વૃક્ષોની પ્રજાતિઓમાંથી કાઢવામાં આવે છે જેને સામાન્ય રીતે ડ્રેગન ટ્રી કહેવાય છે. આ છોડના સમુહોમાંથી ક્રોટોન, પેટેરોકાર્પસ, ડેમોનોરોપ્સ અને ડ્રાકેનામા જેવી વનસ્પતિ આવે છે. છોડના ગુંદનો ઉપયોગ હજારો વર્ષોથી અલગ હેતુઓ માટે કરવામાં આવે છે. પ્રાચીન ગ્રીક રોમનો અને ભારત તેમજ ચીન તથા મધ્ય પૂર્વમાં તેના ઉપયોગના રેકોર્ડ્સ છે.

સ્વાસ્થ્ય માટે પણ તેનો ઉપયોગ થાય છે. તેનો ઉપયોગ ધૂપ અથવા આધ્યાત્મિક હેતુઓ માટે પણ થાય છે. તે કડક મીઠી, વેનીલા જેવી પણ થોડી સ્પાઇસી સુગંધ ધરાવે છે. લાલ ડ્રેગન વિવિધ જઠરાંત્રિય સ્થિતિઓ માટે પણ અસરકારક હોવાનું કહેવાય છે . અમુક ધાર્મિક વિધિઓમાં લાલ ડ્રેગનનો બહોળો ઉપયોગ થાય છે. વિક્કન, હૂડૂ, વૂડૂ, શામનિઝમ અને કેટલાક અન્ય લોકો તંત્ર વિદ્યાની પુજાઓમાં તેનો ઉપયોગ કરે છે. સમાવેશ થાય છે. તેનો ઉપયોગ કુદરતી રંગ, પેઇન્ટ, વાર્નિશ તરીકે પણ થાય છે. લાલ ડ્રેગન અનેક જે અનેક ઔષધીય ગુણધર્મો ધરાવે છે તેની થોડી વિગત જોઈએ તો તે બાહ્ય અલ્સરની સારવારમાં ઉપયોગી નીવડવા ઉપરાંત પ્રેશર અલ્સર અથવા બેડ સોર્સમાં મદદરૂપ નીવડે શકે છે. એક અભ્યાસ મુજબ તેડાયાબિટીક અલ્સરમાં પણ મદદ કરે છે. અભ્યાસમાં તે અન્ય ઘટકોથી ભરપૂર હર્બલ મલમમાં એક ઘટક હતો. લાલ ડ્રેગન બેક્ટેરિયા, ફૂગ અને વાયરસ જેવા પેથોજેન્સ સામે રક્ષણ આપે છે અને તેનો તે ખાત્મો શકે છે.

અતિસાર

પ્રાચીન સમયમાં લાલ ડ્રેગનનો સૌથી સામાન્ય ઉપયોગ પાચનની સમસ્યા માટે થતો હતો. છોડના ગુંદનો ઉપયોગ ખાસ કરીને ઝાડા અથવા મરડોની સારવાર માટે થતો હતો. આ વાત તેના એન્ટિમાઇક્રોબાયલ ગુણધર્મોનો પુરાવો આપે છે. જે આ દાહ વિરોધી કેટલાક અભ્યાસમાં લાલ ડ્રેગનમાં એન્ટીઑકિસડન્ટ સંભવિતતા પણ જાહેર કરી છે. આ કેટલાક બળતરા વિરોધી ગુણધર્મો સૂચવે છે, જેની 2017ના અભ્યાસમાં પુષ્ટિ થયેલ છે. લાલ ડ્રેગન સપ્લિમેન્ટ લેવાથી અન્ય એન્ટીઑકિસડન્ટ-સમૃદ્ધ ખોરાકની જેમ જ કેટલાક એન્ટીઑકિસડન્ટ લાભો પણ મળી શકે છે.

ડાયાબિટીક
એવા સંકેતો છે કે લાલ ડ્રેગન ડાયાબિટીસની સારવાર અને નિવારણમાં મદદરૂપ બની શકે છે.
2016ના એક અધ્યયનમાં ગુંદમાંથી ડાયાબિટીક વિરોધી ક્રિયાઓ દર્શાવવામાં આવી હતી.

કેન્સર વિરોધી
લાલ ડ્રેગન અને કેન્સર સંબંધિત સંશોધન તેના પ્રારંભિક તબક્કામાં છે. ડ્રેગનના લોહીમાં એન્ટિ-ટ્યુમર સંભવિત હોઈ શકે છે. જોકે જો તમે ગર્ભવતી હો અથવા સ્તનપાન કરાવતા હો, તો તમારા ડોક્ટર સાથે આંતરિક અથવા સ્થાનિક રીતે લાલ ડ્રેગન સપ્લીમેંત લેવા વિશે વાત કરવી ખાસ કરીને મહત્વપૂર્ણ છે. એવું કોઈ સંશોધન નથી કે જે દર્શાવે છે કે તે ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન અથવા સ્તનપાન દરમિયાન નુકસાન પહોંચાડતું નથી. તેથી નિયમિતપણે હેલ્થ સપ્લિમેન્ટ લેતા પહેલા હંમેશા તમારા ડોક્ટર અથવા હેલ્થ પ્રોફેશનલ સાથે વાત કરો. તેમની સાથે ચર્ચા કરો કે આ તમારા માટે યોગ્ય છે કે નહીં અને કયા ઉત્પાદકો શ્રેષ્ઠ છે. લાલ ડ્રેગન પાવડર સપ્લિમેન્ટ કેપ્સ્યુલ્સ તેમજ આલ્કોહોલિક અર્ક અને ટિંકચરમાં આવે છે. તમે સ્થાનિક પરિસ્થિતિઓ માટે ડ્રેગનના મલમનો પણ ઉપયોગ કરી શકો છો. તમે લાલ ડ્રેગનનો ઉપયોગ શેના માટે કરી રહ્યાં છો તેના આધારે તેનું ફોર્મ અલગ રહેશે.

અલ્સર માટે
સ્થાનિક અલ્સર પર લાલ ડ્રેગન મલમ, ક્રીમ અથવા અન્ય ઉત્પાદન લાગુ કરો. લેબલ દિશાનિર્દેશો વાંચવા અને અનુસરો તેની ખાતરી કરો. તમે ટિંકચરનો ઉપયોગ પણ કરી શકો છો અથવા પાણીમાં ભળેલો અર્ક પણ વાપરી શકો છો. પાણીના દરેક ઔંસ માટે 3 થી 5 ટીપાં ભેગું કરો અને ઘા ધોવા તરીકે ઉપયોગ કરો.તમારા સ્થાનિક અલ્સર માટે ડોક્ટર દ્વારા ભલામણ કરેલ સારવારને બદલવા માટે આ વાતો પર આધાર રાખશો નહીં.