વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી બે દિવસના રાજકીય પ્રવાસે
57માં રાષ્ટ્રીય દિવસ સમારોહમાં મુખ્ય અતિથિ તરીકે સામેલ
- Advertisement -
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી બે દિવસના રાજકીય પ્રવાસે મોરેશિયસ પહોંચી ગયા છે. તેઓ ત્યાં 12 માર્ચે મોરેશિયસના 57માં રાષ્ટ્રીય દિવસ સમારોહમાં મુખ્ય અતિથિ તરીકે સામેલ થશે. આ પહેલા વડાપ્રધાન મોદીને મોરેશિયસનું સર્વોચ્ચ સન્માન આપવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે.
મોરેશિયસના વડાપ્રધાન નવીનચંદ્ર રામગુલામે મંગળવારે વડાપ્રધાન મોદીને દેશનું સર્વોચ્ચ સન્માન ‘ધ ગ્રાન્ડ કમાન્ડર ઑફ ધ ઑર્ડર ઑફ ધ સ્ટાર એન્ડ કી ઑફ ધ ઈન્ડિયન ઓશન’ આપવાની જાહેરાત કરી. વડાપ્રધાન મોદી મોરેશિયસનું સર્વોચ્ચ સન્માન મેળવનારા પહેલા ભારતીય બની ગયા છે. રામગુલામે પોર્ટ લુઈસમાં ભારતીય સમુદાયના એક કાર્યક્રમમાં આ જાહેરાત કરી.
PM નવીનચંદ્ર રામગુલામે વડાપ્રધાનનું સ્વાગત
- Advertisement -
PM મોદીએ X પર પોસ્ટ કરીને સ્વાગત માટે મોરેશિયસના PM નો આભાર વ્યક્ત કર્યો. તે બાદ મોદી પોર્ટ લુઈસમાં પોતાની હોટલ પહોંચ્યા. જ્યાં ભારતીય પ્રવાસીઓએ ‘ભારત માતા કી જય’ ના સૂત્રોચ્ચાર સાથે તેમનું સ્વાગત કર્યું અને તિરંગા લહેરાવ્યા. તે બાદ PMના સ્વાગતમાં મોરેશિયસની મહિલાઓએ પારંપરિક બિહારી ‘ગીત ગવઈ’ ગાયું. આ દરમિયાન પીએમ મોદી પારંપરિક ભોજપુરી સંગીતનો આનંદ લેતા અને તાળી વગાડતાં નજર આવ્યા.
મોદીને મળ્યા બાદ ભારતીય સમુદાયના લોકોની પ્રતિક્રિયા
આ વિજિટમાં PM મોદી બંને દેશોના આર્થિક અને સુરક્ષા સંબંધોને આગળ વધારવા માટે ઘણા કરાર પર હસ્તાક્ષર કરશે. 2015 બાદ ભારતીય PM ની આ બીજી મોરેશિયસ યાત્રા છે. વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું કે ભારતીય આર્મીની એક ટુકડી, નૌસેનાનું એક વૉરશિપ અને એરફોર્સની આકાશ ગંગા સ્કાય ડાઈવિંગ ટીમ પણ મોરેશિયસના રાષ્ટ્રીય સમારોહમાં ભાગ લેશે.
મોરેશિયસના વડાપ્રધાન નવીનચંદ્ર રામગુલામે કહ્યું, ‘અમારા દેશ માટે આવા સન્માનિત વ્યક્તિત્વની મેજબાની કરવી સૌભાગ્યની વાત છે, જેઓ પોતાના વ્યસ્ત કાર્યક્રમ છતાં આપણા ત્યાં મુખ્ય અતિથિ તરીકે આવવા માટે સંમત થયા છે. PM મોદીની યાત્રા બંને દેશોના મજબૂત સંબંધોનો પુરાવો છે. PM મોદીની આ યાત્રામાં ગ્લોબલ ટ્રેડ અને અમેરિકી ટેરિફના પ્રભાવ સહિત ઘણા મહત્ત્વપૂર્ણ મુદ્દા પર વાત થઈ શકે છે. આ સાથે જ ડિફેન્સ, ટ્રેડ, કેપેસિટી બિલ્ડિંગ અને સમુદ્રી સુરક્ષામાં સહયોગ કરવા પર ચર્ચા થશે.
હિંદ મહાસાગરમાં આંતરિક ભાગીદારી વધારવા પર ચર્ચા થશે
ભારતે ફરીથી ચાગોસ દ્વીપ પર મોરેશિયસના દાવાનું સમર્થન કર્યું
PM મોદીના પ્રવાસ પહેલા ભારતે એક વાર ફરી ચાગોસ દ્વીપ પર મોરેશિયસના દાવાનું સમર્થન કર્યું છે. ભારતીય વિદેશ સચિવે કહ્યું, ‘ભારત ચાગોસ દ્વીપ માટે મોરેશિયસના દાવાનું સમર્થન કરે છે કેમ કે આ ડિકોલોનાઇઝેશનની લાંબી પરંપરાનો ભાગ છે જે ભારતની વિદેશ નીતિનો ભાગ છે.’
ચાગોસ દ્વીપને લઈને બ્રિટન અને મોરેશિયસની વચ્ચે લગભગ 50 વર્ષથી વિવાદ ચાલી રહ્યો હતો. ભારત બંનેની વચ્ચે લાંબા સમયથી આ કરારનો પ્રયત્ન કરી રહ્યો હતો. 5 મહિના પહેલા ભારતની મદદથી બંને પક્ષોમાં કરાર થઈ ગયા. કરાર અનુસાર 60 દ્વીપોથી મળીને બનેલો ચાગોસ દ્વીપ મોરેશિયસને આપવામાં આવ્યો. ચાગોસ દ્વીપ પર ડિએગો ગાર્સિયા આઈલેન્ડ પણ છે. અહીં અમેરિકા અને બ્રિટને જોઈન્ટ મિલિટ્રી બેઝ બનાવ્યો છે. કરાર અનુસાર 99 વર્ષ માટે અમેરિકા-બ્રિટનનો બેઝ અહીં બનેલો રહેશે.
ભારત માટે કેમ ખાસ છે મોરેશિયસ
ભારતને ઘેરવા અને હિન્દ મહાસાગરમાં પોતાનો દબદબો વધારવા માટે ચીને પાકિસ્તાનના ગ્વાદર, શ્રીલંકાના હંબનટોટાથી લઈને આફ્રિકી દેશોમાં ઘણા પોર્ટ પ્રોજેક્ટમાં પૈસા લગાવ્યા છે. તેના જવાબમાં ભારત સરકારે 2015માં હિન્દ મહાસાગરમાં પોતાની હાજરી વધારવા માટે સિક્યોરિટી એન્ડ ગ્રોથ ફોર ઓલ ઈન ધ રીજન (સાગર પ્રોજેક્ટ) શરૂ કર્યો હતો.
જે હેઠળ ભારતે મુંબઈથી 3,729 કિ.મી દૂર મોરેશિયસના ઉત્તરી અગાલેગા દ્વીપ પર મિલિટ્રી બેઝ માટે જરૂરી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવ્યું છે. જેમાં રનવે, જેટ્ટી, વિમાન માટે હેન્ગર સામેલ છે. અહીંથી ભારત-મોરેશિયસ મળીને પશ્ચિમી હિન્દ મહાસાગરમાં ચીનના સૈન્ય જહાજો અને સબમરીન પર નજર રાખી શકે છે. બ્રિટિશ કબ્જા બાદ મોરેશિયસમાં ભારતીય હિન્દુ અને મુસ્લિમ બંને વેપારીઓનો નાનો પરંતુ સમૃદ્ધ સમુદાય પણ હતો. અહીં આવતાં મોટાભાગના વેપારી ગુજરાતી હતાં. 19મી સદીમાં ઘણા એવા ઘટનાક્રમ થયા, જેનાથી મજૂરોના વંશજ જમીન ખરીદી શક્યાં. તેમની આર્થિક સ્થિતિમાં સુધારો આવ્યો છે.
મોરેશિયસની કુલ વસતીમાં 52% હિન્દુ છે. આ દેશ આફ્રિકામાં સૌથી વધુ પ્રતિવ્યક્તિ આવક વાળા દેશોમાંથી એક છે. મોરેશિયસ પર 1715માં ફ્રાંસે કબ્જો કર્યો હતો. ત્યારે તેની અર્થવ્યવસ્થા વિકસિત થઈ, જે ચીનના ઉત્પાદન પર આધારિત હતી. 1803 થી 1815 દરમિયાન થયેલા યુદ્ધોમાં બ્રિટિશ આ દ્વીપ પર કબ્જો મેળવવામાં સફળ થયા. ભારતીય મૂળના સર શિવસાગર રામગુલામની અધ્યક્ષતામાં જ મોરેશિયસને 1968માં આઝાદી મળી હતી. રાષ્ટ્રમંડળ હેઠળ 1992માં આ ગણતંત્ર બન્યો.
