કેન્સર, હૃદયરોગ વૃદ્ધત્વ અને બીજી અનેક બીમારીઓથી બચવામાં એન્ટીઓક્સિડન્ટની મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા

અલબત્ત બીમારીની સ્થિતિમાં કોણે ક્યાં એન્ટીઓક્સિડન્ટ લેવા તે બાબતે તજજ્ઞ ચિકિત્સકની સલાહ મહત્ત્વની છે

એન્ટીઓક્સિડન્ટ ધરાવતા શાકભાજી ફ્રૂટ અને અન્ય પદાર્થોની ચર્ચા આજકાલ ખુબ થતી રહે છે. આ એન્ટીઓક્સિડન્ટ્સ શું છે, તે કેવી રીતે કાર્ય કરે છે, તે કેવી રીતે સ્વાસ્થ્ય પ્રદાન કરી વૃદ્ધત્વની પ્રક્રિયાને ધીમી પાડે છે તે બધી બહુ રસપ્રદ બાબતો છે. પરંતુ આ વાત બરાબર રીતે સમજવા માટે આપણે ફ્રી રેડિકલ્સ વીશે પ્રાથમિક જ્ઞાન મેળવવું પડશે. તેની ટુંકી વ્યાખ્યા મુજબ આ ફ્રી રેડિકલ્ડ એ તે અસ્થિર અણુઓ છે જે કોષોને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે, બીમારીઓ અને વૃદ્ધત્વનું કારણ બની શકે છે. જોકે આપણે આ વાતને થોડી વિગતે સમજવી પડશે.
ફ્રી રેડિકલ વૃદ્ધત્વ અને ઘણા રોગો સાથે સંકળાયેલા છે, પરંતુ માનવ સ્વાસ્થ્યમાં તેમની ભૂમિકા અને લોકોને બીમાર પડતા અટકાવવા તેના પર કેવી રીતે નિયંત્રણ મેળવવું તે લાંબી ચર્ચાનો વિષય છે.
ફ્રી રેડિકલને ત્વચાની કરચલીઓ અને સફેદ વાળ જેવા દેખાવમાં વય-સંબંધિત ફેરફારો માટે જવાબદાર માનવામાં આવે છે.
ફ્રી રેડિકલને સમજવા માટે રસાયણશાસ્ત્રની થોડી સમજ પણ મેળવી લઈએ.
આપણે જાણી છીએ કે અણુઓ એવા ઈલેક્ટ્રોનથી ઘેરાયેલા હોય છે જે અણુને એક ખાસ પ્રકારના આવરણ વાળી ભ્રમણ કક્ષા પૂરી પાડે છે જેને શેલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આવા દરેક શેલને ચોક્કસ સંખ્યામાં ઇલેક્ટ્રોન વડે ભરવા જરૂરી હોય છે. જ્યારે આ શેલ ભરાય છે; ઇલેક્ટ્રોન બીજો નવો શેલ ભરવાનું શરૂ કરે છે.
જો કોઈ બાહ્ય શેલ નિશ્ચિત સંખ્યાથી પુરે પુરો ભરાયેલો ના હોય તો તે તેના બાહ્ય શેલને પૂર્ણ કરવા માટે ઇલેક્ટ્રોનનો ઉપયોગ કરીને બીજા અણુ સાથે બંધન કરી શકે છે. આ પ્રકારના અણુઓને ફ્રી રેડિકલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. સંપૂર્ણ બાહ્ય શેલ સાથેના અણુઓ સ્થિર હોય છે, પરંતુ ફ્રી રેડિકલ અસ્થિર હોય છે અને તે પોતાના બાહ્ય શેલમાં ઇલેક્ટ્રોનની નિશ્ચિત સંખ્યા બનાવવાના પ્રયાસમાં અન્ય પદાર્થો સાથે તે ઝડપથી પ્રતિક્રિયા આપે છે.
જ્યારે ઓક્સિજન પરમાણુઓ એકલ અણુઓમાં વિભાજિત થાય છે

આધુનિક વિજ્ઞાન પણ કહે છે કે ફ્રી રેડીકલ્સ એટલે કે કોષીય સ્તરના બગાડ પર નિયંત્રણ મેળવવામાં વનસ્પતિજન્ય એન્ટીઓક્સિડન્ટ આદર્શ ઉપાય છે

જેમાં જોડી વગરના ઇલેક્ટ્રોન હોય છે ત્યારે તેઓ ફ્રી રેડિકલ બની જાય છે જે અન્ય અણુઓ અથવા પરમાણુઓને બંધન માટે શોધે છે. જો આમ સત્તત થતું રહે તો તેના કારણે ઓક્સિડેટીવ સ્ટ્રેસ નામની પ્રક્રિયા શરૂ થાય છે.
ઓક્સિડેટીવ સ્ટ્રેસ શરીરના કોષોને નુકસાન પહોંચાડે છે. આ સ્થિતિ અનેક રોગો તરફ દોરી જાય છે અને પછી ત્વચાની કરચલીઓ તેમજ સફેદ વાળ જેવા વૃદ્ધત્વના લક્ષણો પેદા કરે છે.
ફ્રી રેડિકલ શરીરને કેવી રીતે નુકસાન કરે છે?
ફ્રી રેડિકલ એક પ્રકારના અસ્થિર અણુઓ છે. તેઓ પોતે સ્થિર થવા માટે અન્ય અણુઓમાંથી ઇલેક્ટ્રોન લે છે. આ રીતે આણ્વિક અવ્યવસ્થા ઊભી થાય છે જે ધીમે ધીમે રોગ અને વૃદ્ધત્વની સ્થિતિ ઊભી કરે છે.
તો ચાલો હવે આપણે એ જોઈએ કે ફ્રી રેડીલક્સ પર કઈ વસ્તુ અસરકારક નિયંત્રણ આપી શકે છે. ફ્રી રેડીકલ્સ ઓક્સિડેટીવ પ્રક્રિયાને કારણે ઉદભવે છે તો તેના પર નિયંત્રણ મેળવવા માટે એનટી ઓક્સિજન તત્વોની જરૂર પડે. એન્ટીઑકિસડન્ટો મુક્ત રેડિકલને કારણે થતા કોષીય નુકસાનને અટકાવી શકે છે અથવા ધીમું કરી શકે છે.
તેને “ફ્રી-રેડિકલ સ્કેવેન્જર્સ” પણ કહેવામાં આવે છે.
એન્ટીઑકિસડન્ટોના સ્ત્રોત કુદરતી અથવા કૃત્રિમ પણ હોઈ શકે છે. વનસ્પતિ આધારિત અમુક ખોરાક એન્ટીઑકિસડન્ટોથી સમૃદ્ધ હોવાનું માનવામાં આવે છે. વનસ્પતિ આધારિત એન્ટીઑકિસડન્ટો એક પ્રકારનું ફાયટોન્યુટ્રિઅન્ટ અથવા વનસ્પતિજન્ય પોષક તત્વો છે. શરીર પોતે પણ કેટલાક એન્ટીઑકિસડન્ટો ઉત્પન્ન કરે છે, જેને એન્ડોજેનસ એન્ટીઑકિસડન્ટ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. શરીર જે એન્ટિઓક્સિડન્ટ બહારથી મેળવે છે તેને એક્સોજેનસ કહેવાય છે.
અસ્થિર અણુઓના કારણે કોષીય સ્તરે જે અવ્યવસ્થા ઊભી થાય છે તેના કારણે કચરો ઉત્પન્ન થાય છે, ફ્રી રેડિકલ એ કોષો દ્વારા ઉત્પાદિત નકામા પદાર્થો છે. જો શરીર ફ્રી રેડિકલની અસરકારક પ્રક્રિયા ના કરી શકે અને તેને દૂર ના કરી શકે તો આ સ્થિતિ ઓક્સિડેટીવ તણાવ પરિણમી શકે છે. આ સંજોગોમાં કોષો અને શરીરના કાર્યને નુકસાન થાય છે. ફ્રી રેડિકલને પ્રતિક્રિયાશીલ ઓક્સિજન પ્રજાતિઓ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
શરીરમાં ફ્રી રેડિકલના આવા કચરાના પ્રમાણમાં વધારો કરતા દાહ જેવા આંતરિક કે પ્રદૂષણ અને તડકામાં બહાર ફરવા કે ધૂમ્રપાન જેવા બાહ્ય પરિબળો પણ હોઈ શકે છે.
ઓક્સિડેટીવ તણાવને હૃદય રોગ, કેન્સર, સંધિવા, સ્ટ્રોક, શ્વસન રોગો, રોગપ્રતિકારક ખામી, એમ્ફિસીમા, પાર્કિન્સન રોગ અને અન્ય બળતરા અથવા ઇસ્કેમિક સ્થિતિઓ સાથે સીધો સંબંધ હોવાનું પ્રસ્થાપિત થઈ ચૂક્યું છે. એન્ટિઓક્સિડન્ટ્સ આપણા શરીરમાં ફ્રી રેડિકલને નિષ્ક્રિય કરવામાં મદદ કરે છે અને આ રીતે સર્વસામાન્ય સ્વાસ્થ્યની સ્થિતિ સુધરે છે અને બની રહે છે. એકદમ રંગબેરંગી ફળો અને શાકભાજી એન્ટીઓક્સીડેન્ટ્સની એક વિશાળ શ્રેણી ઊભી કરે છે.
કોષીય નુકશાનનું કારણ બનતા ફ્રી રેડિકલ સામે એન્ટિઓક્સિડન્ટ્સ રક્ષણ પુરું પાડે છે.
પ્રવૃતિઓ અને પ્રક્રિયાઓ કે જે ઓક્સિડેટીવ તણાવ તરફ દોરી શકે છે
મિટોકોન્ડ્રીયલ પ્રવૃત્તિ
અતિશય કસરત
દાહ અને ઇજાને કારણે ક્ષતિગ્રસ્ત પેશીઓ
ઇસ્કેમિયા અને રિપરફ્યુઝન નુકસાન
અમુક ખોરાકનો વપરાશ, ખાસ કરીને વાશી અને પ્રોસેસ્ડ ખોરાક, ટ્રાન્સ ચરબી, કૃત્રિમ ગળપણ અને અમુક રંગો અને ઉમેરણો
ધૂમ્રપાન
પર્યાવરણીય પ્રદૂષણ
રેડિયેશન
રસાયણોનો સંપર્ક, જેમ કે કીમોથેરાપી સહિત જંતુનાશકો અને દવાઓ
ઔદ્યોગિક દ્રાવકો
ઓઝોન
આવી પ્રવૃત્તિઓ અને એક્સપોઝરના પરિણામે કોષને નુકસાન થઈ શકે છે, જે છેલ્લે કોષીય પ્રવૃત્તિઓ પર સામાન્યથી લઈ ગંભીર નુકશાન પહોચાડી શકે છે.
આ રીતે ફ્રી આયર્ન કે કોપર આયનોનો સ્ત્રાવ વધે છે. ચેપ સામે લડવાની ભૂમિકા ભજવતા ફેગોસાઇટ્સ નામના શ્વેત રક્ત કોષ વધુ પડતાં સક્રિય થાય છે. ઉત્સેચકોમાં વધારો થાય છે જે ફ્રી રેડિકલ પેદા કરે છે
ઇલેક્ટ્રોન પરિવહનમાં વિક્ષેપ
આ બધા ઓક્સિડેટીવ તણાવમાં પરિણમી શકે છે.
ઓક્સિડેટીવ તણાવને કારણે થતા નુકસાનને કારણે કેન્સર, એથેરોસ્ક્લેરોસિસ અને દ્રષ્ટિની ખોટ જેવી બીમારીઓ ઉદભવી શકે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ફ્રી રેડિકલ કોષોમાં ફેરફારોનું કારણ બને છે જે આ અને સંભવત: અન્ય પરિસ્થિતિઓ તરફ દોરી જાય છે.
એન્ટીઑકિસડન્ટ ધરાવતા ખાદ્ય પદાર્થ આ જોખમોમાં ઘટાડો કરે છે.
એક અભ્યાસ મુજબ એન્ટીઓક્સિડન્ટ્સ રેડિકલ સ્કેવેન્જર, હાઇડ્રોજન ડોનર, ઇલેક્ટ્રોન ડોનર, પેરોક્સાઇડ ડિકમ્પોઝર, સિંગલ ઓક્સિજન ક્વેન્ચર, એન્ઝાઇમ અવરોધક, સિનર્જિસ્ટ અને મેટલ-ચેલેટીંગ એજન્ટ તરીકે કામ કરે છે.

સમૃદ્ધ ચળકતા રંગોવાળા ખોરાકમાં મોટાભાગે વધુ એન્ટીઑકિસડન્ટો હોય છે, હંમેશા તાજા વનસ્પતિ આધારિત ઉત્પાદનોનું વધુ સેવન આરોગ્યપ્રદ માનવામાં આવે છે

અન્ય સંશોધનો સૂચવે છે કે એન્ટીઑકિસડન્ટ સપ્લિમેન્ટ્સ વૃદ્ધ લોકોમાં વય-સંબંધિત મેક્યુલર ડિજનરેશનને કારણે દ્રષ્ટિની ખોટના ઉપચારમાં મદદ કરી શકે છે. એકંદરે, જો કે, એવા પુરાવાનો અભાવ છે કે ચોક્કસ એન્ટીઑકિસડન્ટોના વધુ સેવનથી રોગનું જોખમ ઘટાડી શકાય છે.
એન્ટી ઓક્સિડન્ટના પ્રકારો
એવું માનવામાં આવે છે કે સેંકડો અને સંભવત: હજારો પદાર્થો એન્ટીઑકિસડન્ટ તરીકે કાર્ય કરી શકે છે. દરેકની પોતાની ભૂમિકા હોય છે અને શરીરને અસરકારક રીતે કાર્ય કરવામાં મદદ કરવા માટે અન્ય પરિબળો સાથે સંકલનમાં કામ કરે છે.
‘એન્ટીઑકિસડન્ટ’ એ ખરેખર કોઈ પદાર્થનું નામ નથી, પરંતુ તે પદાર્થોની શ્રેણી શું કરી શકે છે તેનું વર્ણન કરે છે.
શરીરની બહારથી આવતા એન્ટીઑકિસડન્ટોના ઉદાહરણોમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:
વિટામિન એ, વિટામિન સી, વિટામિન ઇ, બીટા કેરોટીન, લાઇકોપીન, લ્યુટીન, સેલેનિયમ, મેંગેનીઝ, ઝેક્સાન્થિન, ફ્લેવોનોઈડ્સ, ફ્લેવોન્સ, કેટેચીન્સ, પોલિફીનોલ્સ અને ફાયટોસ્ટ્રોજેન્સએ તમામ પ્રકારના એન્ટીઓક્સીડેન્ટ અને ફાયટોન્યુટ્રિઅન્ટ્સ છે અને તે તમામ વનસ્પતિ આધારિત ખોરાકમાં જોવા મળે છે. દરેક એન્ટીઑકિસડન્ટ એક અલગ કાર્ય કરે છે અને તે માંહે કોઈ એક બીજા વતી કાર્ય કરી શકતા નથી. આથી જ વૈવિધ્યસભર આહાર લેવો જરૂરી છે.
ખાદ્ય સ્ત્રોતો
દાડમ એન્ટીઑકિસડન્ટનો એક અદભૂત સ્ત્રોત છે. એન્ટીઑકિસડન્ટોના શ્રેષ્ઠ સ્ત્રોતો વનસ્પતિ આધારિત ખોરાક છે, ખાસ કરીને ફળો અને શાકભાજી., એન્ટીઑકિસડન્ટ વધુ હોય તેવા ખોરાકને ‘સુપરફૂડ’ અથવા ‘ફંક્શનલ ફૂડ’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
અમુક ચોક્કસ એન્ટીઑકિસડન્ટો મેળવવા માટે, તમારા આહારમાં નીચેના ખાદ્ય પદાર્થોનો સમાવેશ કરવાનો પ્રયાસ કરવો.
વિટામિન અ: ડેરી પેદાશો, ઇંડા અને લીવર.
વિટામિન સી: મોટાભાગના ફળો અને શાકભાજી, ખાસ કરીને બેરી, નારંગી અને ઘંટડી મરી
વિટામિન ઇ: નટ્સ અને બીજ, સૂર્યમુખી અને અન્ય વનસ્પતિ તેલ અને લીલા, પાંદડાવાળા શાકભાજી
બીટા-કેરોટીન: તેજસ્વી રંગના ફળો અને શાકભાજી, જેમ કે ગાજર, વટાણા, પાલક અને કેરી
લાઇકોપીન: ગુલાબી અને લાલ ફળો અને શાકભાજી, જેમાં ટામેટાં અને તરબૂચનો સમાવેશ થાય છે
લ્યુટીન: લીલા, પાંદડાવાળા શાકભાજી, મકાઈ, પપૈયા અને નારંગી
સેલેનિયમ: ચોખા, મકાઈ, ઘઉં અને અન્ય આખા અનાજ તેમજ બદામ, ઈંડા, ચીઝ અને કઠોળ અન્ય ખોરાક કે જે એન્ટીઑકિસડન્ટોના સારા સ્ત્રોત હોવાનું માનવામાં આવે છે તેમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:
રીંગણા, કઠોળ જેમ કે અડદ અથવા રાજમા, લીલી અને નોર્મલ ચા, લાલ દ્રાક્ષ, ડાર્ક ચોકલેટ, દાડમ, ગોજી બેરી અને અન્ય ઘણા ખાદ્ય ઉત્પાદનો જેમાં એન્ટીઑકિસડન્ટ હોય છે તે ઑનલાઇન ખરીદી શકતા હોય છે.
સમૃદ્ધ ચળકતા રંગોવાળા ખોરાકમાં મોટાભાગે વધુ એન્ટીઑકિસડન્ટો હોય છે.
નીચેના ખોરાક એન્ટીઑકિસડન્ટોના સારા સ્ત્રોત છે.
બ્લુબેરી, સફરજન, બ્રોકોલી, પાલક, દાળ
જોકે ચોક્કસ ખોરાકને યોગ્ય રીતે રાંધીને એન્ટીઑકિસડન્ટનું સ્તર વધારી કે ઘટાડી શકાય છે.
લાઇકોપીન એ એન્ટીઑકિસડન્ટ છે જે ટામેટાંને તેનો સમૃદ્ધ લાલ રંગ આપે છે.જ્યારે ટામેટાંને ગરમીથી રાંધવામાં આવે ત્યારે લાઇકોપીન વધુ જૈવ-ઉપલબ્ધ બને છે (આપણા શરીર માટે પ્રક્રિયા અને ઉપયોગ કરવા માટે સરળ).
જો કે, અભ્યાસોએ બતાવ્યું છે કે કોબીજ, વટાણા અને ઝુચીની રસોઈ પ્રક્રિયામાં તેમની એન્ટીઑકિસડન્ટ પ્રવૃત્તિનો મોટો ભાગ ગુમાવે છે. ધ્યાનમાં રાખો કે મહત્વની બાબત એ છે કે વિવિધ પ્રકારના એન્ટીઑકિસડન્ટ-સમૃદ્ધ ખોરાક, રાંધેલા અને કાચા ખાવા.
આહાર ટિપ્સ
એક કે બે કપ ગ્રીન ટી પીવાથી એન્ટીઑકિસડન્ટોના કારણે સ્વાસ્થ્ય લાભ થાય છે.
નીચેની ટીપ્સ તમારા એન્ટીઑકિસડન્ટનું સેવન વધારવામાં મદદ કરી શકે છે:
જ્યારે પણ તમે ભોજન લો કે નાસ્તો કરો ત્યારે તેમાં ફળ અને શાકભાજીનો સમાવેશ કરો.
દરરોજ એક કપ ગ્રીન અથવા મેચા ટી લો.
તમારી પ્લેટ પરના રંગો જુઓ. જો તમારો ખોરાક મોટાભાગે બ્રાઉન અથવા ફિકો કે આછા ઊની કાપડ જેવો છે તો તેમાં એન્ટીઑકિસડન્ટનું સ્તર ઓછું હોવાની શક્યતા છે. કાલે, બીટ અને બેરી જેવા સમૃદ્ધ રંગોવાળા વ્યંજનો તમારા ખોરાકમાં ઉમેરો.
તમારા ભોજનનો સ્વાદ અને એન્ટીઑકિસડન્ટ સામગ્રીને મસાલેદાર બનાવવા માટે હળદર, જીરું, ઓરેગાનો, આદુ, લવિંગ અને તજનો ઉપયોગ કરો.
બદામ, બીજ, ખાસ કરીને બ્રાઝિલ નટ્સ, સૂર્યમુખીના બીજ અને ડ્રાયફ્રૂટનો નાસ્તો કરો, પરંતુ તેમાં ખાંડ અથવા મીઠું ન ઉમેરો.
ચેરી-બદામ સ્મૂધી, મસાલેદાર તજ-આદુ શેકેલા ગાજર, નારંગી-બીટ બાલ્સમિક વિનેગ્રેટ સાથે રોસ્ટ બીટ અને લાલ ક્વિનોઆ સલાડ, ગાજર કેક પાવર સ્મૂધી, ચણા, કાલે અને કાજુ સુપરફૂડ સૂપ, મસાલેદાર થાઈ લેટીસ રેપ, એન્ટીઑકિસડન્ટો માટે કોઈ ચોક્કસ ભલામણ કરવામાં આવતી નથી પરંતુ તાજા વનસ્પતિ આધારિત ઉત્પાદનોનું વધુ સેવન આરોગ્યપ્રદ માનવામાં આવે છે.

એન્ટીઑકિસડન્ટ સપ્લિમેન્ટ્સ પણ કેટલીક દવાઓ સાથે વિશ્ર્વાસપાત્ર સ્ત્રોતની ક્રિયાપ્રતિક્રિયા કરી શકે છે, આમાંના કોઈપણ ઉત્પાદનોનો ઉપયોગ કરતા પહેલા ડોકટર સાથે વાત કરવી મહત્વપૂર્ણ છે

નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ હેલ્થ (ગઈંઇં) ચેતવણી આપે છે કે એન્ટીઑકિસડન્ટ સપ્લિમેન્ટ્સની ઊંચી માત્રા નુકસાનકારક હોઈ શકે છે

જોખમો
તે યાદ રાખવું યોગ્ય છે કે, જ્યારે અભ્યાસ ફળો અને શાકભાજીના વપરાશને એકંદર આરોગ્ય સાથે જોડે છે, તે સ્પષ્ટ નથી કે એન્ટીઑકિસડન્ટોની પ્રવૃત્તિને કારણે આ કેટલું દૂર થાય છે.
એન્ટી ઓક્સિડન્ટ સપ્લીમેન્ટ પણ આજકાલ બજારમાં ખુબ ઉપલબ્ધ હોય છે પણ તે બાબતે ઘણી સાવધાની રાખવી જરૂરી છે.
નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ હેલ્થ (ગઈંઇં) ચેતવણી આપે છે કે એન્ટીઑકિસડન્ટ સપ્લિમેન્ટ્સની ઊંચી માત્રા નુકસાનકારક હોઈ શકે છે. બીટા-કેરોટીનનું વધુ પ્રમાણ, ઉદાહરણ તરીકે, ધૂમ્રપાન કરનારાઓમાં ફેફસાના કેન્સરનું જોખમ વધારે છે. વિટામીન ઊની ઊંચી માત્રા પ્રોસ્ટેટ કેન્સરના જોખમમાં વધારો કરતી હોવાનું જાણવા મળ્યું છે અને કેટલાક એન્ટીઑકિસડન્ટ સપ્લિમેન્ટ્સનો ઉપયોગ ગાંઠના વિકાસના વધુ જોખમ સાથે સંકળાયેલો છે. એન્ટીઑકિસડન્ટ સપ્લિમેન્ટ્સ પણ કેટલીક દવાઓ સાથે વિશ્વાસપાત્ર સ્ત્રોતની ક્રિયાપ્રતિક્રિયા કરી શકે છે. આમાંના કોઈપણ ઉત્પાદનોનો ઉપયોગ કરતા પહેલા ડોકટર સાથે વાત કરવી મહત્વપૂર્ણ છે.
એકંદરે, સંશોધનમાં એવું સાબિત થયું છે કે કોઈ ચોક્કસ એન્ટીઑકિસડન્ટને પૂરક તરીકે અથવા ખોરાક દ્વારા લેવાથી રોગ સામે રક્ષણ મળી શકે છે.
વય-સંબંધિત મેક્યુલર ડિજનરેશનના જોખમવાળા લોકો માટે કેટલાક ફાયદાઓ હોઈ શકે છે, પરંતુ સપ્લિમેન્ટ્સનો ઉપયોગ કરવો કે કેમ અને કયાનો ઉપયોગ કરવો તે વિશે ડોક્ટરની સલાહ લેવી જરૂરી છે.
ફ્રી રેડિકલને હૃદયરોગ, કેન્સર અને દ્રષ્ટિની ખોટ સહિતની શ્રેણીના રોગો સાથે જોડવામાં આવ્યા છે, પરંતુ તેનો અર્થ એ નથી કે એન્ટીઑકિસડન્ટોના વધારાના સેવનથી આ રોગો અટકાવવામાં આવશે. કૃત્રિમ સ્ત્રોતોમાંથી એન્ટિઓક્સિડન્ટ્સ કેટલીક સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓનું જોખમ વધારી શકે છે. પરિણામે, સ્વાસ્થ્યપ્રદ આહારના રૂપમાં એન્ટીઑકિસડન્ટોના કુદરતી સ્ત્રોતો શોધવાનું મહત્વપૂર્ણ છે.
ફળો અને શાકભાજીનું સેવન ક્રોનિક રોગોના નીચા દર સાથે સંકળાયેલું છે, અને એન્ટીઑકિસડન્ટો ભૂમિકા ભજવી શકે છે. જો કે, તે અસંભવિત છે કે ઉમેરવામાં આવેલા એન્ટીઑકિસડન્ટો, ખાસ કરીને પ્રોસેસ્ડ ખોરાકમાં, નોંધપાત્ર લાભો પ્રદાન કરશે.
વધુમાં, એન્ટીઑકિસડન્ટ સપ્લિમેન્ટ્સ લેવાનું વિચારી રહેલા કોઈપણ વ્યક્તિએ પહેલા સ્વાસ્થ્ય પ્રદાતા સાથે વાત કરવી જોઈએ.