વીજ ગ્રાહકોમાં સ્માર્ટ મીટરની ‘સ્પીડ’ ખૂબ જ ધીમી : 7 લાખમાંથી માત્ર 2.11 લાખ ગ્રાહકો ‘સ્માર્ટ’ બન્યા

સ્માર્ટ મીટર અભિયાન : રાજકોટમાં 4 વર્ષથી મીટર બદલવાની PGVCLની કવાયત

રાજકોટમાં 70% ગ્રાહકોએ હજુ સ્માર્ટ મીટર અપનાવ્યા નથી

PGVCL દ્વારા છેલ્લા 4 વર્ષથી વધુ સમયથી સ્માર્ટ મીટર નાખવાની યોજના અમલમાં મૂકી છે. જોકે, રાજકોટ શહેરમાં 7 લાખમાંથી 2.11 લાખ વીજ ગ્રાહકોને ત્યાં જ સ્માર્ટ મીટર લાગ્યા છે. બિલ વધુ આવે છે તેવા ડરને કારણે લોકો સ્માર્ટ મીટર નાખવાનું ઓછું પસંદ કરે છે તે આ આંકડાઓ પરથી જોઈ શકાય છે. જોકે વિજ કચેરીના સુપ્રીન્ટેન્ડિંગ એન્જિનિયરનું કહેવું છે કે, રાજ્ય અને કેન્દ્ર સરકારના આદેશ ઉપરાંત લોકપાલ અનુસાર સ્માર્ટ મીટર નાખવું ફરજિયાત છે.

રાજકોટ શહેર વર્તુળ કચેરીના સુપ્રીન્ટેન્ડિંગ એન્જિનિયર ટી. એન. વોરાએ જણાવ્યું હતું કે, અમારા રિપોર્ટ પ્રમાણે સૌથી પ્રથમ તો સ્માર્ટ મીટર છે એ અમારું RDSSનું સેન્ટ્રલ ગવર્મેન્ટ ડ્રીવન અને ગુજરાત સરકારના એક મોટા અભિયાન તરીકે ભવિષ્યમાં સ્માર્ટ ટેકનોલોજી દરેક ગ્રાહકો વાપરતા થાય એ હેતુથી સ્માર્ટ મીટરનું આ અભિયાન ચાલી રહ્યું છે. જેના અનુસંધાને રાજકોટમાં કુલ 7 લાખ ગ્રાહકો છે. જેમાંથી આશરે 30% જેટલા ગ્રાહકો એટલે 2 લાખ 11 હજાર જેટલા ગ્રાહકોમાં સ્માર્ટ મીટરો લાગી ચૂક્યા છે.

તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, ઓટોમેટિક મીટરિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની એક જે ટીમ છે. જે સેન્ટ્રલ ગવર્મેન્ટ દ્વારા નિયુક્ત થયેલી છે. જેની સાથે રહી અમારા દરેક ઇન્ડસ્ટ્રીઝ અને દુકાનોમાં જઈ અમે સ્માર્ટ મીટર બદલાવવાનું કાર્ય રોજે રોજ હાથ ઉપર લઈએ છીએ. અત્યાર સુધીમાં ઘર વપરાશમાં પણ 3 લાખ 72 હજારથી વધારે મીટરો લાગી ગયા છે. વાણિજ્યમાં પણ 1 લાખ 8 હજારથી વધારે મીટરો લાગી ગયા છે. કારખાનાઓમાં તથા એનઆરજીપી નાના કારખાનાઓમાં થઈને 17 હજાર જેટલા અમારા સ્માર્ટ મીટરો લાગી ગયા છે અને આ કામ સતત પ્રગતિ હેઠળ છે.

તેમણે અંતમાં જણાવ્યું હતું કે, સામાન્ય રીતે જે ગ્રાહકો ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવા માટે ઈચ્છુક છે, જાણે છે, સિસ્ટમને જાણે છે અને ભવિષ્યમાં જે કોઈ નવી ટેકનોલોજી આવી છે તેનો લાભ લેવા માટે ઉત્સુક છે તે લોકો તો સામેથી સ્માર્ટ મીટર લગાડે છે. બાકીના લોકો માટે અમે IEC એક્ટિવિટી એટલે ઈન્ટરેક્ટ કરી, એમને એજ્યુકેટ કરી, કોમ્યુનિકેટ કરી અને અમે એમને સમજાવીએ પણ છીએ કે કોઈપણ જાતના એવા ઈનપુટ કે જેમાં સ્માર્ટ મીટરને રિલેટેડ કોઈ લોકોના મનમાં દ્વિધાઓ હોય તો એ અમે કાઢી અને લોકોને પણ આહ્વાન કરીએ છીએ કે સ્માર્ટ મીટર ઈન્સ્ટોલ કરવામાં કોઈપણ જાતનો પ્રોબ્લેમ નથી. શરૂઆતમાં જે થોડોઘણો વિરોધ હતો એ કોઈપણ કારણોસર હશે પણ હવે અત્યારે એ વિરોધ ઓછો થઈ ગયો છે. સેન્ટ્રલ ઈલેક્ટ્રિક એજન્સી ઓથોરિટી, ગુજરાત ઈલેક્ટ્રિસિટી રેગ્યુલેટરી કમિશન ઉપરાંત લોકપાલ આ બધાના પણ જુદા જુદા રિઝોલ્યુશન દ્વારા સ્માર્ટ મીટર લગાડવું હવે ફરજિયાત પણ છે.

11થી 5 દરમિયાન વીજળી વાપરો તો યુનિટદીઠ 60 પૈસાની રાહત
સ્માર્ટ મીટરનો ઉપયોગ માત્ર વીજ વપરાશનું રેકોર્ડિંગ પૂરતો મર્યાદિત નથી. ગ્રાહકોને વીજ વપરાશના સમય પ્રમાણે બિલમાં રાહત મેળવવાની તક પણ મળે છે. PGVCLના સુપ્રીન્ટેન્ડિંગ એન્જિનિયર મુજબ, સવારે 11થી સાંજે 5 વાગ્યા દરમિયાન કરવામાં આવતા વીજ વપરાશ પર પ્રતિ યુનિટ 60 પૈસાના રિબેટની જોગવાઈ છે. આ ઉપરાંત, ગ્રાહક પ્રીપેડ મોડ અપનાવે તો તેને વધારાના 3 ટકા રિબેટનો લાભ મળી શકે છે. આથી સ્માર્ટ મીટર દ્વારા ગ્રાહકોને વીજ વપરાશનું આયોજન કરીને બિલમાં બચત કરવાની તક મળી શકે છે. સ્માર્ટ મીટર સાથેની મોબાઇલ એપ્લિકેશનમાં ગ્રાહક કયા સમયે કેટલો વીજ વપરાશ થયો, વપરાશની પેટર્ન શું છે અને કયા સમયગાળામાં વધુ વીજળી વપરાઈ રહી છે તેની માહિતી જોઈ શકે છે. ખાસ કરીને વધુ વીજ વપરાશ ધરાવતા ઘર, દુકાન અને વ્યવસાયિક એકમો માટે આ માહિતી ઉપયોગી બની શકે છે. આ ડેટાના આધારે ગ્રાહક Demand Side Management કરી શકે છે, એટલે કે વધુ વીજળી વાપરતા ઉપકરણોનો ઉપયોગ શક્ય હોય ત્યાં સુધી યોગ્ય સમયગાળામાં ખસેડીને વીજ ખર્ચ ઘટાડવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે.