ચીન સહિતના દેશો દ્વારા થતા ડમ્પિંગથી ભારતીય અર્થતંત્રને ₹1.54 લાખ કરોડનું નુકસાન, 2030 સુધીમાં આ આંકડો રૂપિયા 2.70 લાખ કરોડે પહોંચવાની ભીતિ
ખાસ-ખબર ન્યૂઝ નવી દિલ્હી, તા.27
- Advertisement -
ભારતમાં એન્ટી-ડમ્પિંગ ડ્યુટી (વિદેશથી સસ્તા ભાવે ઠાલવવામાં આવતા માલ પર લાદવામાં આવતો કર) લાગુ કરવાથી દેશને દર વર્ષે અંદાજે 28,540 કરોડ રૂપિયા (3 બિલિયન યુએસ ડોલર) ના વિદેશી હૂંડિયામણની સીધી બચત થઈ શકે છે. આ સાથે જ દેશમાં અંદાજે 70,000 કરોડ રૂપિયાના નવા સ્થાનિક રોકાણને મોટો વેગ મળી શકે છે. ઈ-ઉઊઙ રિસર્ચ અને વાણિજ્ય મંત્રાલયના સેન્ટર ફોર ઠઝઘ સ્ટડીઝ દ્વારા સંયુક્ત રીતે જાહેર કરવામાં આવેલા “ઇમ્પેક્ટ ઓફ એન્ટી-ડમ્પિંગ ડ્યુટીઝ ઇન ઇન્ડિયા” (ભારતમાં એન્ટી-ડમ્પિંગ ડ્યુટીની અસર) શીર્ષક હેઠળના એક વિશેષ અહેવાલમાં આ ચોંકાવનારા તારણો સામે આવ્યા છે. આ અહેવાલમાં ડાઉનસ્ટ્રીમ ખર્ચ, ફુગાવો, નાના ઉદ્યોગો (ખજખઊ), સ્થાનિક ઉત્પાદન ક્ષમતા અને રોકાણ પર થતી અસરોનું ઊંડું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું છે. વાણિજ્ય મંત્રાલયના સેન્ટર ફોર ઠઝઘ સ્ટડીઝના વડા પ્રીતમ બેનર્જી દ્વારા આ મહત્વનો અહેવાલ ભારતના મુખ્ય સ્થાનિક ઉદ્યોગોના અગ્રણીઓ સાથેની એક ગોળમેજી બેઠકમાં રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. આ ખાસ કાર્યક્રમમાં કેમિકલ્સ, પોલિમર્સ, ટેક્સટાઈલ અને અન્ય અગ્રણી ઉત્પાદન ક્ષેત્રોના ઉદ્યોગપતિઓ એકઠા થયા હતા. ચીન અને અન્ય દેશો દ્વારા ભારતીય બજારમાં કરવામાં આવતા આડેધડ ડમ્પિંગના કારણે આ ઉદ્યોગોની સ્થાનિક ઉત્પાદન ક્ષમતાઓને ઊંડી અને નકારાત્મક અસર પહોંચી છે. નોંધનીય છે કે આ સ્થાનિક ઉત્પાદકો ભારતીય અર્થતંત્રમાં 2 લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુનું જંગી ટર્નઓવર ધરાવે છે. અહેવાલમાં સામેલ કરાયેલા 33 મુખ્ય ઉત્પાદનોના ગહન અભ્યાસ પરથી જાણવા મળ્યું છે કે, હાલના સમયગાળામાં ડમ્પ કરાયેલી આયાતને કારણે ભારતીય ઉદ્યોગોને થતું આર્થિક નુકસાન આશરે 1.54 લાખ કરોડ રૂપિયા જેટલું મોટું છે. જો આ જ સ્થિતિ ચાલુ રહેશે તો 2030 સુધીમાં આ નુકસાન વધીને 2.68 લાખ કરોડથી 2.70 લાખ કરોડ રૂપિયાની વચ્ચે પહોંચી જવાની આશંકા છે. આ આર્થિક નુકસાનની સીધી અસર રોજગારી પર પણ પડશે, જેના કારણે જોખમમાં મુકાયેલી નોકરીઓની સંખ્યા વર્તમાન 24,000 થી વધીને 38,000 થી 42,000 સુધી પહોંચી શકે છે. આ તારણો દર્શાવે છે કે આયાત-પ્રેરિત બજારની વિસંગતતાઓ ભારતના અર્થતંત્ર અને પ્રજાની રોજગારી પર લાંબા ગાળાની વિનાશક અસરો છોડી શકે છે. સામાન્ય રીતે એવી દલીલ કરવામાં આવે છે કે એન્ટી-ડમ્પિંગ ડ્યુટી લાદવાથી મોંઘવારી વધે છે, પરંતુ આ અહેવાલે આ વાતને તદ્દન ખોટી સાબિત કરી છે. ઉૠઝછ (ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ ટ્રેડ રેમેડીઝ) દ્વારા ભલામણ કરાયેલા 56 એવા કિસ્સાઓ, જ્યાં સરકારે ડ્યુટી લાગુ કરી ન હતી, તેનું વિશ્લેષણ કરતા માલુમ પડ્યું છે કે જો ત્યાં ડ્યુટી લાગુ કરાઈ હોત તો પણ અંતિમ ગ્રાહક કિંમતો પર તેની મધ્યમ અસર માત્ર 0.023 ટકા જ હોત. આ સિવાય 91 ટકાથી વધુ કિસ્સાઓમાં આ અસર 0.10 ટકાથી પણ ઓછી જોવા મળી છે. જો એવી ધારણા રાખવામાં આવે કે કંપનીઓ આ ટેક્સનો 50 ટકા બોજો ગ્રાહકો પર નાંખશે, તો પણ 21 પેન્ડિંગ એન્ટી-ડમ્પિંગ ડ્યુટી ઉત્પાદનોનો ફુગાવામાં હિસ્સો 0.01 ટકાથી ઓછો છે. આ આંકડા સાબિત કરે છે કે આ ડ્યુટીથી સામાન્ય ગ્રાહકો માટે કિંમતોમાં કોઈ મોટો વધારો થતો નથી, પરંતુ સ્થાનિક ઉત્પાદકોને વૈશ્વિક બજારમાં વાજબી અને સમાન તક જરૂર મળે છે. અહેવાલના અંતમાં સ્પષ્ટ ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે જે ક્ષેત્રોમાં ભારત પાસે પૂરતી સ્થાનિક ઉત્પાદન ક્ષમતા ઉપલબ્ધ છે, ત્યાં વિદેશી ડમ્પ આયાતને મંજૂરી આપવી તે ભારતીય અર્થતંત્ર અને રૂપિયાના મૂલ્ય માટે નુકસાનકારક છે. જો ઉૠઝછ દ્વારા ભલામણ કરાયેલ એન્ટી-ડમ્પિંગ ડ્યુટીનો તાત્કાલિક અમલ કરવામાં આવે, તો તે 2030 સુધીમાં માંગ અને પુરવઠા વચ્ચેનો મોટો તફાવત અટકાવી શકશે. આ પગલું દેશની ઔદ્યોગિક સ્થિતિસ્થાપકતા મજબૂત કરીને 20કફબયહ સુધીમાં પ્રધાનમંત્રીના ’વિકસિત ભારત’ ના વિઝનને સાકાર કરવામાં મહત્ત્વનું યોગદાન આપશે.
સમયસર ડ્યુટી લાદવાથી ફુગાવા પર નહિવત અસર થશે, પરંતુ ₹70,000 કરોડના સ્થાનિક રોકાણને વેગ મળવાની સાથે હજારો રોજગારી બચી જશે
નાનાં ઉદ્યોગો પર અપ્રમાણસર અસર અને વૈશ્ર્વિક સરખામણી
- Advertisement -
ઉદ્યોગો બંધ થવાની નોબત: સતત અને અનિયંત્રિત થતી ડમ્પ આયાતને કારણે ભારતમાં સબ્લિમેશન-ટ્રાન્સફર પેપર, ફોન બેક કવર અને નાયલોન ફિલામેન્ટ યાર્ન જેવા મહત્વના ક્ષેત્રોમાં સ્થાનિક પ્લાન્ટ્સ બંધ કરવાની ફરજ પડી છે, જેનાથી આયાત પરની નિર્ભરતા વધી છે. ડ્યુટીથી મળ્યું રક્ષણ: આનાથી વિપરીત, કેબલ ટાઈઝ, સિરામિક વેર અને વેક્યૂમ ફ્લાસ્ક જેવા ક્ષેત્રોમાં સરકાર દ્વારા સમયસર એન્ટી-ડમ્પિંગ ડ્યુટીના હસ્તક્ષેપને કારણે સ્થાનિક ખજખઊતને પોતાની કામગીરી ચાલુ રાખવામાં, ઉત્પાદન વધારવામાં અને નવું રોકાણ આકર્ષવામાં મોટી સફળતા મળી છે. વૈશ્વિક પ્રથાઓ અને ભારતની સ્થિતિ: આંકડા દર્શાવે છે કે ભારત આ ડ્યુટીનો કોઈ દુરુપયોગ કરી રહ્યું નથી. અમેરિકા (ઞજઅ) અને અન્ય વિકસિત દેશો ભારત કરતાં ઘણી મોટી માત્રામાં આ ડ્યુટીનો ઉપયોગ કરે છે. ભારતમાં એન્ટી-ડમ્પિંગ ડ્યુટીનો સરેરાશ ગાળો 6.97 વર્ષ છે, જ્યારે વૈશ્વિક સરેરાશ 11.19 વર્ષની છે. અમેરિકા અને ચીન જેવા દેશો તો 632% જેટલી ઊંચી ડ્યુટી લાદે છે, જ્યારે તેની સરખામણીમાં ભારતમાં ડ્યુટીના દરો ખૂબ જ સામાન્ય અને ઠઝઘ (વલ્ર્ડ ટ્રેડ ઓર્ગેનાઈઝેશન) ના આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણોને અનુરૂપ છે.



