Gen-Zમાં વહેલી શરૂઆતનો ટ્રેન્ડ : 40 શહેરના 70% લોકો વહેલા નિવૃત્ત થવા ઇચ્છે છે

Axis Max Lifeના ‘IRIS 6.0’ સર્વેમાં ચોકાવનારો ખુલાસો

Gen-Zના 62% યુવાને રિટાયરમેન્ટ માટે રોકાણ શરૂ કર્યું : વહેલી નિવૃત્તિ માટે માત્ર બચત નહીં, સતત આયોજન જરૂરી

નિવૃત્તિ એટલે 58થી 60 વર્ષની ઉંમરે નોકરીમાંથી મુક્તિ આ માન્યતા હવે ધીમે ધીમે બદલાઈ રહી છે. ખાસ કરીને નવી પેઢીમાં વહેલી નિવૃત્તિ અને આર્થિક સ્વતંત્રતા તરફનો ઝોક વધી રહ્યો છે. Axis Max Lifeના ‘IRIS 6.0’ સર્વેમાં સામે આવેલા આંકડા દર્શાવે છે કે ભારતના શહેરી લોકોમાં મોટી સંખ્યામાં લોકો પરંપરાગત ઉંમર પહેલાં જ કામકાજમાંથી મુક્ત થઈને પોતાની પસંદગીનું જીવન જીવવા માંગે છે. સર્વે મુજબ ભારતના 40 શહેરોના આશરે 70 ટકા લોકો વહેલા નિવૃત્ત થવાની ઇચ્છા ધરાવે છે. તેમાંથી લગભગ અડધા લોકો 50 વર્ષની ઉંમર પહેલાં જ FIRE એટલે કે ‘Financial Independence, Retire Early’નું લક્ષ્ય હાંસલ કરવા માંગે છે. જોકે, વહેલી નિવૃત્તિનું સપનું જોનારાઓ સામે સૌથી મોટો પડકાર પૂરતા ભંડોળનો છે. સર્વેમાં 61 ટકા લોકો એવું કહે છે કે તેમને નિવૃત્તિ બાદ જરૂરી નાણાંની રકમનો અંદાજ છે, પરંતુ માત્ર 11 ટકા લોકોને જ વિશ્વાસ છે કે તેમની પાસે રહેલું ભંડોળ સમગ્ર જીવન માટે પૂરતું રહેશે.

વહેલી નિવૃત્તિ અંગે સૌથી વધુ ચર્ચા નવી પેઢી એટલે કે Gen-Zમાં જોવા મળી રહી છે. 1990ના દાયકાના અંતથી 2010ની વચ્ચે જન્મેલી આ પેઢી પરંપરાગત રીતે 58-60 વર્ષની ઉંમરે નિવૃત્ત થવાને બદલે યુવાનીમાં જ પૂરતી આર્થિક સ્વતંત્રતા મેળવવા ઇચ્છે છે. સર્વે અનુસાર, Gen-Zના 62 ટકા યુવાનોએ રિટાયરમેન્ટ માટે રોકાણ શરૂ કરી દીધું છે. આ પેઢી સરેરાશ 29 વર્ષની ઉંમરે રિટાયરમેન્ટ રોકાણ અંગે વિચારવાનું શરૂ કરે છે. એટલે કે, નોકરી શરૂ કર્યા બાદ લાંબા સમય સુધી રાહ જોવાને બદલે શરૂઆતના વર્ષોથી જ ભવિષ્ય માટે નાણાં એકત્ર કરવાની માનસિકતા વિકસી રહી છે. આ યુવાનોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ માત્ર નોકરી છોડવાનો નથી, પરંતુ એટલું ભંડોળ ઊભું કરવાનો છે કે આવક માટે નોકરી પર નિર્ભર રહેવું ન પડે અને પોતાની પસંદગી મુજબનું જીવન જીવી શકાય.

સર્વેમાં શહેરી યુવાનોની બદલાતી નાણાકીય વિચારસરણી પણ સામે આવી છે. દર બેમાંથી એક શહેરી યુવાન માને છે કે પહેલો પગાર મળ્યા બાદ જ રિટાયરમેન્ટ માટે બચત અને રોકાણ શરૂ કરી દેવું જોઈએ. આ માનસિકતા પાછળ લાંબા ગાળાના રોકાણનો લાભ, કમ્પાઉન્ડિંગનો ફાયદો અને નાની ઉંમરે શરૂ કરેલી બચતને લાંબા સમય સુધી વધારવાની તક જેવા પરિબળો મહત્વના બની શકે છે. વહેલી શરૂઆતથી એક જ લક્ષ્ય માટે મોટી રકમ એકસાથે ઊભી કરવાની જરૂરિયાત ઘટી શકે છે, પરંતુ તેના માટે નિયમિત રોકાણ અને લાંબા સમય સુધી શિસ્ત જાળવવી જરૂરી બને છે.

કઈ પેઢી ક્યારે રિટાયરમેન્ટનું આયોજન કરે છે?
Gen-Z : સરેરાશ 29 વર્ષની ઉંમરે રિટાયરમેન્ટ રોકાણ અંગે વિચારવાનું શરૂ કરે છે અને 62 ટકા લોકોએ રોકાણ શરૂ કર્યું છે.
Millennials : સરેરાશ 31 વર્ષની ઉંમરે રિટાયરમેન્ટનું આયોજન શરૂ કરે છે અને 70 ટકા લોકોએ રોકાણ શરૂ કર્યું છે.
Gen X+ : સરેરાશ 34 વર્ષની ઉંમરે રિટાયરમેન્ટ આયોજન અંગે વિચાર્યું હતું, જ્યારે આ જૂથમાં 75 ટકા લોકોએ રોકાણ શરૂ કર્યું હોવાનું સર્વેમાં દર્શાવવામાં આવ્યું છે.

સપનું વહેલી નિવૃત્તિનું, પડકાર પૂરતા ફંડનો
વહેલી નિવૃત્તિનું લક્ષ્ય નક્કી કરવું અને તેને વાસ્તવિકતામાં બદલવું—બંને અલગ બાબતો છે. લાંબી નિવૃત્તિ માટે કેટલા નાણાંની જરૂર પડશે તેની ગણતરી કરવી સૌથી મહત્વનું પગલું છે. મોંઘવારી, જીવનશૈલીનો ખર્ચ, ઘર-પરિવારની જવાબદારીઓ, બાળકોનું શિક્ષણ, આરોગ્ય ખર્ચ અને નિવૃત્તિ બાદ કેટલાં વર્ષ સુધી આવકની જરૂર પડશે જેવા પરિબળોને ધ્યાનમાં લીધા વિના માત્ર એક ચોક્કસ રકમનું લક્ષ્ય નક્કી કરવાથી આયોજન અધૂરું રહી શકે છે. આ જ કારણસર સર્વેમાં 61 ટકા લોકો નિવૃત્તિ માટે જરૂરી રકમ જાણતા હોવા છતાં માત્ર 11 ટકા લોકો જ પોતાના ભંડોળ અંગે જીવનભર ચાલે એટલો વિશ્વાસ વ્યક્ત કરે છે. આ તફાવત દર્શાવે છે કે રિટાયરમેન્ટ અંગે જાગૃતિ વધી રહી છે, પરંતુ પૂરતી નાણાકીય તૈયારી હજુ પડકારરૂપ છે.