નેતાઓ પ્રત્યે શહેરી પુરુષો કરતા સ્ત્રીઓને વધુ અણગમો હોવાનું તારણ
રાજકોટ, અમદાવાદ, સુરત જેવા મેગા સિટી કરતા નાનાં નગરો, ગામડાંમાં સ્ત્રી મતદાન 20% જેટલુ વધારે રહ્યું
- Advertisement -
ખાસ-ખબર ન્યૂઝ રાજકોટ
ગુજરાતમાં ગત દોઢ દાયકામાં યોજાયેલી મહાનગર પાલિકાની ચૂંટણીના આંકડાઓનું વિશ્લેષણ એક ગંભીર ચિત્ર રજૂ કરે છે. અમદાવાદ, સુરત, વડોદરા, રાજકોટ, ભાવનગર અને જામનગર સહિતના છ મહાનગરોમાં મતદારો ખાસ કરીને મહિલાઓ સતત મતદાનથી દૂર રહી છે. આ પરિસ્થિતિ લોકશાહી માટે ચિંતાજનક માનવામાં આવે છે, કારણ કે શહેરોમાં શિક્ષણ અને રોજગારના વધતા અવસર હોવા છતાં મતદાન પ્રત્યેનો ઉત્સાહ ઓછો રહ્યો છે.
ઈ.સ. 2010, 2015 અને 2021ની ત્રણેય મહાનગર પાલિકા ચૂંટણીના આંકડાઓ દર્શાવે છે કે રાજ્યમાં મતાધિકાર ધરાવતી મહિલાઓમાં 57 ટકાથી વધુે મતદાન કરવાનું ટાળ્યું છે. વર્ષ 2010માં મહાનગરોમાં સરેરાશ મહિલા મતદાન માત્ર 41.29 ટકા નોંધાયું હતું, જેમાં રાજકોટમાં સૌથી ઓછું 38.37 ટકા રહ્યું હતું.
ઈ.સ. 2015માં પણ સ્થિતિમાં ખાસ સુધારો જોવા મળ્યો નહીં. આ વર્ષે સરેરાશ મહિલા મતદાન 41.75 ટકા રહ્યું હતું અને સુરતમાં સૌથી ઓછું 36.58 ટકા નોંધાયું હતું. ત્યારબાદ ઈ.સ. 2021ની ચૂંટણીમાં સરેરાશ મહિલા મતદાન થોડું વધીને 42.60 ટકા થયું, પરંતુ અમદાવાદમાં સૌથી ઓછું 38.84 ટકા જ નોંધાયું હતું, જે ચિંતાનો વિષય છે. વિશેષ નોંધપાત્ર બાબત એ છે કે રાજ્યમાં મહિલાઓની નોકરી-વ્યવસાયમાં ભાગીદારી સતત વધી રહી છે, છતાં મતદાનમાં તે અનુરૂપ વધારો નોંધાતો નથી. હાલ રાજ્યમાં દર 1000 પુરૂષ સામે અંદાજે 919થી 920 મહિલાઓ છે, પરંતુ મતદાન વખતે આ પ્રમાણ ઘટીને દર 1000 પુરૂષે માત્ર 772 મહિલાઓ જ મતદાન કરે છે. બીજી તરફ, ગ્રામ્ય અને અર્ધશહેરી વિસ્તારોમાં સ્થિતિ ભિન્ન છે. ગત ચૂંટણીમાં મહાનગરોમાં સ્ત્રી મતદાન માત્ર 42.60 ટકા રહ્યું, જ્યારે 31 જિલ્લા પંચાયતોમાં સ્ત્રી મતદાન 64.36 ટકા નોંધાયું હતું, એટલે કે ગામડાંમાં લગભગ 20 ટકા વધુ સ્ત્રીઓ મતદાન માટે આગળ આવી હતી. નાના શહેરો એટલે કે મ્યુનિસિપાલિટીઓમાં પણ સ્ત્રી મતદાનનો દર 56.24 ટકા રહ્યો હતો, જે મહાનગરોની સરખામણીએ નોંધપાત્ર રીતે ઊંચો છે.
આંકડાઓ સ્પષ્ટ દર્શાવે છે કે મોટા શહેરોમાં સ્ત્રીઓમાં મતદાન પ્રત્યેની ઉદાસીનતા હજુ પણ દૂર થઈ નથી. આવનારી ચૂંટણીમાં રાજ્યમાં મહાનગરોની સંખ્યા 6થી વધીને 15 થવાની છે, ત્યારે સ્ત્રી મતદારોને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે ખાસ અભિયાન અને જાગૃતિ જરૂરી બની છે, જેથી લોકશાહીમાં સમાન ભાગીદારી સુનિશ્ચિત થઈ શકે.
