૧૨ વર્ષમાં 18.83 લાખથી વધુ મહિલાને સહારો આપનાર ‘૧૮૧ અભયમ’ બન્યું સુરક્ષાકવચ
રાજકોટ જિલ્લામાં માત્ર એક વર્ષમાં 2,670 કેસમાં સ્થળ પર પહોંચી ટીમ
રાજકોટ જિલ્લામાં હાલમાં કુલ પાંચ અભયમ રેસ્ક્યુ વાન કાર્યરત છે
ગુજરાત દેશનું પહેલું રાજ્ય જ્યાં 181 અભયમની કુલ 59 રેસ્ક્યુ વાન 24 કલાક મહિલાઓની સલામતી અને સુરક્ષા માટે કાર્યરત
ખાસ ખબર ન્યૂઝ રાજકોટ
મહિલાઓની સુરક્ષા, સશક્તિકરણ અને સંકટની ઘડીએ તાત્કાલિક સહાય ઉપલબ્ધ કરાવવાના હેતુથી શરૂ કરવામાં આવેલી ‘૧૮૧ અભયમ મહિલા હેલ્પલાઈન’ આજે ગુજરાતની લાખો મહિલાઓ માટે આશાનું કિરણ બની છે. ઘરેલુ હિંસા, છેડતી, માનસિક ત્રાસ, કાનૂની માર્ગદર્શનથી લઈને તાત્કાલિક બચાવ સુધીની વિવિધ સેવાઓ પૂરી પાડતી આ હેલ્પલાઈન દ્વારા છેલ્લા ૧૨ વર્ષમાં સમગ્ર રાજ્યમાં 18,83,543થી વધુ મહિલાઓને સલાહ, માર્ગદર્શન અને બચાવની સેવા પૂરી પાડવામાં આવી છે. વર્ષ 2014માં ત્રણ જિલ્લામાં પાયલોટ પ્રોજેક્ટ તરીકે શરૂ થયેલી આ સેવા 8 માર્ચ, 2015ના આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા દિવસથી સમગ્ર રાજ્યમાં કાર્યરત બની હતી. સેવાની શરૂઆતથી અત્યાર સુધીમાં તાકીદની પરિસ્થિતિમાં અભયમ રેસ્ક્યુ વાન અને કાઉન્સિલર ટીમ દ્વારા સીધા ઘટનાસ્થળે પહોંચી 3,75,989થી વધુ મહિલાઓને મદદ પહોંચાડવામાં આવી છે. અનેક મહિલાઓને ઘરેલુ હિંસા, શારીરિક અને માનસિક શોષણ જેવી પરિસ્થિતિમાંથી બહાર કાઢીને તેમને સુરક્ષિત અને સ્વાભિમાની જીવન તરફ આગળ વધવાની નવી દિશા આપવામાં આવી છે.
રાજકોટ જિલ્લામાં હાલમાં કુલ પાંચ અભયમ રેસ્ક્યુ વાન કાર્યરત છે, જેમાંથી ત્રણ રાજકોટ શહેર વિસ્તારમાં અને બે ગ્રામ્ય વિસ્તારમાં સેવાઓ આપી રહી છે. સેવા શરૂ થયા બાદથી અત્યાર સુધીમાં રાજકોટ જિલ્લામાં કુલ 1,36,171થી વધુ મહિલાઓને સલાહ, માર્ગદર્શન અને બચાવની સહાય પૂરી પાડવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, તાત્કાલિક પરિસ્થિતિમાં અભયમ રેસ્ક્યુ વાન અને કાઉન્સિલર ટીમ દ્વારા ઘટનાસ્થળે પહોંચી 31,271થી વધુ મહિલાઓને સીધી મદદ કરવામાં આવી છે, જેના કારણે અનેક મહિલાઓને ગંભીર પરિસ્થિતિમાંથી સુરક્ષિત રીતે બહાર લાવવામાં સફળતા મળી છે. જુલાઈ-2025થી જૂન-2026 દરમિયાન રાજકોટ જિલ્લામાં અભયમ મહિલા હેલ્પલાઈન દ્વારા કુલ 2,670 કેસોમાં ઘટનાસ્થળે પહોંચી મદદ પૂરી પાડવામાં આવી હતી. તેમાંમાંથી 1,894 કેસોમાં કુશળ કાઉન્સિલિંગ અને સમજાવટ દ્વારા સ્થળ પર જ સમાધાનકારી નિરાકરણ લાવવામાં સફળતા મળી હતી. જ્યારે 723 જેટલા ગંભીર કેસોમાં પીડિત મહિલાઓને પોલીસ સ્ટેશન, મહિલા સહાયતા કેન્દ્ર, જિલ્લા કાનૂની સેવા સત્તામંડળ, વન સ્ટોપ સેન્ટર સહિતની સંસ્થાઓ સુધી પહોંચાડી કાનૂની અને સામાજિક ન્યાય અપાવવાના પ્રયાસો કરવામાં આવ્યા હતા. આ ઉપરાંત ઘરવિહોણી, અજાણી અથવા વૃદ્ધાવસ્થાના કારણે પરિવારથી વિખુટા પડેલા લોકોનું પુનઃમિલન કરાવવામાં પણ અભયમ ટીમે મહત્વની ભૂમિકા ભજવી છે.
મહિલાઓની સુરક્ષા માટે ‘સેફ સિટી’ પ્રોજેક્ટ અંતર્ગત અમદાવાદમાં ઝડપી પ્રતિસાદ માટે નવી 12 રેસ્ક્યુ વાનનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. આ નવી વાનનું લોકાર્પણ તા. 5 માર્ચ, 2023ના રોજ ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી ભુપેન્દ્ર પટેલના હસ્તે કરવામાં આવ્યું હતું. આ સાથે સમગ્ર દેશમાં ગુજરાત એવું પ્રથમ રાજ્ય બન્યું છે જ્યાં 181 અભયમ મહિલા હેલ્પલાઈન હેઠળ કુલ 59 રેસ્ક્યુ વાનનો કાફલો 24 કલાક મહિલાઓની સલામતી અને સુરક્ષા માટે કાર્યરત છે. અભયમ મહિલા હેલ્પલાઈન ટેકનોલોજી આધારિત સુવિધાઓથી સજ્જ છે. જીપીએસ ટ્રેકિંગ, તાલીમબદ્ધ મહિલા કાઉન્સિલર, મહિલા પોલીસ કોન્સ્ટેબલ અને આધુનિક રેસ્ક્યુ વાનના માધ્યમથી ઝડપથી પ્રતિસાદ આપવામાં આવે છે. કાઉન્સિલર દ્વારા જો કોઈ મહિલાની સમસ્યા ગંભીર હોવાનું જણાય તો તેને પોલીસ સ્ટેશન, હોસ્પિટલ, મહિલા સહાયતા કેન્દ્ર, નારીગૃહ, વૃદ્ધાશ્રમ, ફેમિલી કાઉન્સિલિંગ સેન્ટર અથવા નારી અદાલત સુધી પહોંચાડીને લાંબા ગાળાની સુરક્ષા અને માર્ગદર્શન ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવે છે. અભયમ હેલ્પલાઈન દ્વારા ઘરેલુ હિંસા, જાતીય સતામણી, છેડતી, લગ્નજીવનના વિવાદો, કાર્યસ્થળે થતી હેરાનગતિ, સાયબર ગુનાઓ, કાનૂની માહિતી અને સરકારની મહિલાલક્ષી યોજનાઓ અંગે માર્ગદર્શન આપવામાં આવે છે. જરૂરિયાત જણાય તો રેસ્ક્યુ વાન તાત્કાલિક ઘટનાસ્થળે પહોંચીને મહિલાને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડવાની કામગીરી પણ કરે છે.
- Advertisement -
મોબાઈલ એપ્લિકેશનથી વધુ ઝડપી મદદ
વર્ષ 2018માં અભયમ મહિલા હેલ્પલાઈનનું આધુનિક મોબાઈલ એપ્લિકેશન લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું. એન્ડ્રોઇડ અને iOS બંને પ્લેટફોર્મ પર ઉપલબ્ધ આ એપમાં પેનિક બટન, મોબાઈલ શેકિંગ દ્વારા કોલ, જીપીએસ આધારિત લોકેશન શેરિંગ, ફોટો-વિડિયો અપલોડ અને પરિવારના પાંચ સભ્યોને ઓટોમેટિક એસએમએસ મોકલવાની સુવિધા ઉપલબ્ધ છે. મહિલા ઘટનાસ્થળ વિશે અજાણ હોય ત્યારે પણ એપ દ્વારા તેની ચોક્કસ લોકેશન રિસ્પોન્સ સેન્ટર સુધી પહોંચે છે, જેના કારણે સમયસર બચાવ કામગીરી હાથ ધરવામાં સરળતા રહે છે.
