આયુષ્માન કાર્ડ હેઠળ સારવાર લેતાં પહેલાં જાણો – તમારા અધિકારો, તમારી સુરક્ષા!

આયુષ્માન ભારત યોજના ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના લોકો સુધી મફત અને ગુણવત્તાસભર સારવાર પહોંચાડવા માટે રચાયેલી છે. પરંતુ કેટલીક ખાનગી હોસ્પિટલો દ્વારા છેતરપિંડી, ખોટાં બીલ અને અનૈતિક વ્યવહાર થતા હોવાના બનાવો સામે આવ્યા છે.
સમયસર માહિતી અને જાગૃતિથી આપણે આવા કૌભાંડોથી બચી શકીએ છીએ.
આયુષ્માન કાર્ડથી સારવાર લેતા પહેલાં અને દરમિયાન ધ્યાનમાં રાખવાના મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ
1. તમામ ચુકવણી ઓનલાઈન જ કરો
દરેક ચુકવણીનો પુરાવો રહે અને છેતરપિંડી અટકે તે માટે પ્રથમ મુલાકાતથી લઈને ડિસ્ચાર્જ સુધીની દરેક ચુકવણી ફક્ત ઓનલાઈન કરો.
2. કોઈપણ તપાસ (રિપોર્ટ) માટે રૂપિયા વસૂલ કરે તો તરત ફરિયાદ કરો
સી.ટી. સ્કેન, એમ.આર.આઈ., સોનોગ્રાફી, લોહીની તપાસ વગેરે પૂર્ણપણે મફત છે.
હોસ્પિટલ રૂપિયા માંગે તો તરત જ હેલ્પલાઇન 14555 પર જાણ કરો.
3. દાખલ થયા પછીથી ડિસ્ચાર્જ સુધીની તમામ દવાઓ મફત મળે છે
દવા માટે રૂપિયા માંગવું ગેરકાયદેસર છે. તમારા હક્કની સેવા મેળવો.
4. ભોજન અને પરિવહન સુવિધા પણ યોજનામાં આવરી લેવામાં આવી છે
ઘણી હોસ્પિટલ જાણપૂર્વક દર્દીઓ પાસેથી ભોજન અને વાહનસુવિધા માટે રૂપિયા માગે છે,
જ્યારે આ સેવા મફતમાં મળે છે.
5. તમારા સારવાર/ઓપરેશનનો સરકારી નક્કી કરેલો દર ચકાસો
હોસ્પિટલ મનફાવે તે ચાર્જ ન લઈ શકે.
દરેક સારવારનો સરકાર દ્વારા નક્કી કરેલો દર છે – જરૂર પડે તો તે ચકાસો.
6. કોઈપણ સંમતિપત્ર વાંચ્યા
વગર સહી ન કરો
વાંચ્યા વગર સહી કરવાથી અનાવશ્યક પ્રક્રિયા ઉમેરાય શકે છે.
દરેક મુદ્દો વાંચીને જ સહી કરો.
7. અનાવશ્યક તપાસ અથવા ઓપરેશન માટે દબાણ કરવામાં આવે તો બીજું તબીબી મત મેળવો
આ તમારો અધિકાર છે.
8. રજા સમયે તમામ દસ્તાવેજોની નકલ લો
રજા પત્ર, સારવારની વિગત, દવાઓની યાદી અને બિલ – આ બધું તમને આપવું હોસ્પિટલ ફરજિયાત છે.
9. ઉપચાર દરમ્યાન તમારા મોબાઈલ પર આવતા સંદેશાઓ ચકાસો
જો દાખલ, સારવાર મંજૂરી અથવા ક્લેમ સંબંધિત સંદેશાઓ ન આવે તો હોસ્પિટલ ગેરરીતિ કરી રહી હોઈ શકે છે.
10. જરૂરી દસ્તાવેજો સિવાય
અન્ય દસ્તાવેજ આપવાની ફરજ નથી
આયુષ્માન કાર્ડ, આધાર કાર્ડ અને મોબાઈલ નંબર પૂરતા છે.
11. મોંઘી અથવા નિશ્ચિત કંપનીની
દવા ફોર્સ કરે તો ઇનકાર કરો
આયુષ્માન યોજનામાં જરૂરી અને સામાન્ય દવાઓ જ આવરી લેવાય છે.
12. સારવાર દરમિયાન આયુષ્માન સેવા તરફથી પ્રતિનિધિ રૂબરૂ મુલાકાત લેશે – સાચો જવાબ આપો
દાખલ દરમિયાન આયુષ્માન ભારત યોજનાનો અધિકારી/પ્રતિનિધિ તમારા રૂમમાં આવીને સર્વે અને પુછપરછ કરશે.
તે જે પ્રશ્ર્નો પૂછે તેનુ સત્ય અને સ્પષ્ટ ઉત્તર આપવો.
આ સર્વે તમારા હક્કોની ખાતરી કરવાના માટે છે.
13. ઓપરેશન બાદ 1 થી 2 મહિના પછી પણ આયુષ્માન ટીમનો ફોન આવી શકે છે
આ ફોન પર તેઓ હોસ્પિટલ દ્વારા આપવામાં આવેલી સેવા, ખર્ચ અને વ્યવહાર વિશે પૂછશે.
આમાં પણ તમે સત્ય માહિતી આપવી ખૂબ મહત્વપૂર્ણ છે.
જો હોસ્પિટલ ગેરરીતિ કરતી હોય તો આ કોલ તમારા માટે ન્યાય મેળવવાનો મોટો આધાર બની શકે છે.
14. કોઈ પણ પ્રકારની ગેરરીતિ દેખાય તો તરત સત્તાવાર ફરિયાદ નોંધાવો
આયુષ્માન હેલ્પલાઇન : 14555
રાજ્ય આરોગ્ય એજન્સી
સાઈબર ફરિયાદ પોર્ટલ
15. હોસ્પિટલમાં ગંદકી દેખાય તો તત્કાલ ધોરણે આયુષ્માન હેલ્પલાઇન પર ફરિયાદ નોંધાવી.
16. ખાસ ધ્યાન આપવું કે ઓપરેશન મુખ્ય ડોક્ટર જ કરે છે કે કોઈ અન્ય નર્સ કે કોઈ બિન અનુભવી પ્રેક્ટિશિયન
જો ઓપરેશન દરમ્યાન તમને હાફ એનેસ્થેસિઅ આપેલ હોય અથવા ઓપરેશન દરમ્યાન જો તમે જાગતા હોય તો ખાસ ધ્યાન આપવું કે ઓપરેશન મુખ્ય ડોક્ટર જ કરે છે કે કોઈ અન્ય નર્સ કે કોઈ બિન અનુભવી પ્રેક્ટિશિયન
જો ઓપરેશન ડોક્ટર પોતે કરતા ન હોય તો તત્કાલ ધોરણે આયુષ્માન હેલ્પલાઇન પર જાણ કરવી.
17 , હંમેશા પોતાનું આયુષ્માન કાર્ડ અપડેટ રાખવું અને આધારકાર્ડ પણ અપડેટ રાખવું
પણ ક્યારેક હોસ્પિટલ તમામ ડોક્યુમેન્ટ અપડેટ હોવા છતાંય તમને રોકડ પૈસા થી ઓપરેશન ની સલાહ આપશે પણ તમારે તમારા બંને ડોક્યુમેન્ટ ઓનલાઇન અને ઑફલાઇન બંને જગ્યાએ અપડેટ રાખવા.
– અંતિમ સંદેશ : જાગૃતિ જ તમારી સાચી સુરક્ષા છે
આયુષ્માન ભારત યોજનાનો હેતુ દરેક ગરીબ અને મધ્યમવર્ગ પરિવારને મફતમાં ગુણવત્તાસભર સારવાર આપવાનો છે.
પરંતુ ભ્રષ્ટ હોસ્પિટલ તમારા અજ્ઞાનનો લાભ ન લઈ શકે, તે માટે જાગૃત નાગરિક બનવું જરૂરી છે.
તમારી જાણકારી – તમારી શક્તિ.
તમારી જાગૃતિ – તમારી સુરક્ષા.