ઉપચાર કરતાં નિવારણ શ્રેષ્ઠ છે

વાત, પિત્ત, કફને સંતુલિત કરવાના ઘરેલુ ઉપાય

ત્રિફળા પાવડર, ગીલોય, મુલેઠી અને અશ્વગંધા વાત અને પિત્ત માટે એવા આયુર્વેદિક ઉપચાર છે, જે શરીરમાં દાહ, એસિડિટી, દુખાવો અને ગેસથી રાહત આપે છે. મુખ્ય દવાઓમાં યોગરાજ ગુગળ, અમૃતરિષ્ટ, દ્રાક્ષાસવ અને ગંધક રસાયણનો સમાવેશ થાય છે. કુંવારપાઠાનો રસ અથવા ત્રિફળાના પાઉડરનું રાત્રે સવારે ખાલી પેટ સેવન કરવાથી વાયુ અને પિત્ત દૂર થાય છે.
ત્રિફળાનું ચૂર્ણ: રાત્રે હુંફાળા પાણી સાથે લેવાથી પાચનક્રિયા સુધરે છે અને પિત્ત સંતુલિત થાય છે. યોગરાજ ગુગ્ગુલ: વાત દોષમા દુખાવો અને સોજો ઘટાડવામાં મદદરૂપ બને છે. અમૃતરિષ્ટ/ગિલોય: પિત્તને શાંત કરવા અને શરીરની ગરમી ઘટાડવામાં ખૂબ જ અસરકારક છે.
મુલેઠી : એસિડ રિફ્લક્સ અને હાર્ટબર્નને શાંત કરે છે. સલ્ફર રસાયણ: ચામડીના રોગો અને જૂની વાત-પિત્તની સમસ્યાઓમાં ઉપયોગી છે.

વાયુ અને પિત્ત ઘટાડવા માટે આહાર: નારિયેળ પાણી, ઘી, કાકડી અને વરિયાળીનું પાણી પિત્તને શાંત કરે છે.
લસણ: કાચા લસણને ચટણી કે શાક સાથે ખાવાથી ગેસ અને વાયુથી રાહત મળે છે.

માલિશ: મહાનારાયણ તેલ અથવા મહાવિષગર્ભ તેલથી માલિશ કરવાથી વાતને નિયંત્રણમાં રાખે છે..

સાવધાન: સલ્ફર ગરમ પ્રકૃતિ ધરાવે છે, તેથી કોઈપણ આયુર્વેદિક દવા લેતા પહેલા, કૃપા કરીને નિષ્ણાત અથવા ડોક્ટરની સલાહ લો.

ચાલો ત્રિદોષના લક્ષણો અને ઉપાયોની વિગતવાર ચર્ચા કરીએ
વાત(ૠઅજ)-લગભગ 80 રોગ : પિત્ત (એસીડીટી) – લગભગ 40 રોગો….. કફ – લગભગ 28 રોગો….. જે વ્યક્તિના મોટા આંતરડામાં કચરો હોય તે જ બીમાર પડે છે. એનિમા એક એવી પદ્ધતિ છે જે મોટા આંતરડાને સાફ કરે છે અને કોઈપણ રોગને મટાડે છે. તમને જણાવી દઉ કે દુનિયાના તમામ રોગો આ ત્રણ દોષોના બગાડથી થાય છે.છે. વાત (ૠઅજ) એટલે વાયુ…. શરીરમાં જ્યાં હવા અટકે છે અને અથડાય છે ત્યાં દુખાવો થાય છે, જો દુખાવો થાય તો સમજવું કે વાયુ બંધ થઈ ગયો છે, પેટમાં દુખાવો, કમરનો દુખાવો, માથાનો દુખાવો, ઘૂંટણનો દુખાવો, છાતીમાં દુખાવો વગેરે. ઓડકાર પણ વાયુ દોષ છે, – ચક્કર આવવું, નર્વસનેસ અને હેડકી પણ તેના લક્ષણો છે. આના મુખ્ય કારણો છે કોઈપણ કઠોળ વગેરે જેવા ગેસ ઉત્પન્ન કરનાર ખોરાક ગેસ અને યુરિક એસિડ ઉત્પન્ન કરે છે. જ્યાં પણ યુરિક એસિડ બંધ થાય છે, તે હાડકાંમાં પ્રવાહી ઘટે છે, હાડકાં પહેરવા લાગે છે, તે અવાજ કરવા લાગે છે. ડોકટરો કહે છે કે ગ્રીસ જતું રહ્યું છે, અથવા સ્લિપ ડિસ્ક, અથવા સ્પોન્ડિલિટિસ, અથવા સર્વાઇકલ વગેરે. પ્રોટીનની જરૂર માત્ર કોષોને સુધારવા માટે હોય છે જે ફણગાવેલા અને ડ્રાયફ્રૂટ પૂરી કરે છે. લોટ અને ફોતરા વગરનો લોટ ખાવો ,ચણાના લોટની વસ્તુઓનું સેવન કરવું દૂધ અને દૂધની બનાવટોનું સેવન કરવું આંતરડાની નબળાઈ કસરતના અભાવે થાય છે, શરીરને બગાડે છે. મનને બગાડે તેવા વિચારો અને મૂડ બગાડનારા લોકોથી દૂર રહેવું.
નિવારણ અને ઉપાય પદ્ધતિ
આદુનું સેવન કરવાથી પેટ ફૂલવું દૂર થાય છે.તે લોહીને પાતળું કરે છે અને કફને પણ બહાર કાઢે છે, સૂંઠ લઈને રાત્રે અડધી ચમચી નવશેકા પાણી સાથે ખાઓ. લસણ કોઈપણ ગેસને બહાર કાઢે છે. જો તમને છાતીમાં દુખાવો થવા લાગે તો તરત જ લસણની 8-10 કળી ખાઓ, તમને બ્લોકેજથી તરત જ રાહત મળે છે. લસણ કફ અને ટીબીના રોગોનો પણ નાશ કરે છે. શિયાળામાં સવાર-સાંજ 2-2 કળીઓ અને ઉનાળામાં 1-1 કળીઓ સવાર-સાંજ લેવી અને તેને એકલી શાક તરીકે ન ખાવી કે કાચી કાપીને તેનો રસ, ચટણી વગેરેમાં ઉમેરીને ખાવી. મેથી પણ આદુ અને લસણની જેમ કામ કરે છે. ચાલો જાણીએ તેનો સ્વભાવ સારવાર,,,,
ગરમ અને ઠંડા કપડાથી કોમ્પ્રેસ કરો, હવે તે ભાગને પહેલા સ્પર્શ કરો, જો તે ગરમ હોય તો કોલ્ડ કોમ્પ્રેસ લગાવો અને જો તે ભાગ ઠંડો હોય તો હોટ કોમ્પ્રેસ લગાવો અને જો તે ગરમ કે ઠંડુ ન હોય તો એક મિનિટ માટે ગરમ અને ઠંડા કોમ્પ્રેસ લગાવો, એક મિનિટ માટે ગરમ અને ઠંડા કોમ્પ્રેસ કરો.
કફ: મોં અને નાકમાંથી આવતી લાળ તેનું મુખ્ય લક્ષણ છે. તેના મુખ્ય લક્ષણો શરદી, ઉધરસ, ટીબી, પ્યુરીસી, ન્યુમોનિયા વગેરે છે. શ્વાસ લેવામાં તકલીફ, અસ્થમા વગેરે અથવા સીડી ચડતી વખતે હાંફવું.
કારણ: તેલ અને ચીકણી વસ્તુઓનો વધુ પડતો વપરાશ દૂધ અને તેમાંથી બનાવેલ કોઈપણ ઉત્પાદન ઠંડુ પાણી અને ફ્રિજમાંથી વસ્તુઓ ખાય છે ધૂળ, ધુમાડા વગેરેમાં લાંબો સમય રહેવું સૂર્યપ્રકાશનો અભાવ ટાળો
નિવારણ: વિટામિન સીનું સેવન કરો. તે કફનો દુશ્મન છે. તે આમળાની જેમ લાળ દ્વારા કફને દૂર કરે છે. લસણ, તે પરસેવાના રૂપમાં કફને ઓગળે છે, બીપી સામાન્ય રહેશે, રક્ત પરિભ્રમણ સારું રહેશે, ઊંઘ સારી આવશે, આદુ પણ કફનો શ્રેષ્ઠ નાશ કરનાર છે. ચાલો જાણીએ તેના કુદરતી ઉપાયો. એક ગ્લાસ હુંફાળા પાણીમાં એક ચમચી મીઠું નાખીને ગાર્ગલ કરો. નવશેકા પાણીમાં તમારા પગ રાખીને બેસો, 2 ગ્લાસ સાદા પાણી પીઓ અને તમારા માથા પર ઠંડુ કપડું રાખો.તેને ચાલુ રાખો, દરરોજ 10 મિનિટ માટે કરો દરરોજ 30-60 મિનિટ માટે સૂર્યપ્રકાશ લો. એસિડિટી -વાત દોષ અને કફ દોષથી થતા તમામ રોગોને બાદ કરતાં બાકીના રોગો પિત્તના રોગો, બીપી, સુગર, મેદસ્વીતા, સંધિવા વગેરે છે.

દૂધી જેવી સામાન્ય વસ્તુના રસથી હૃદયરોગની અકસીર સારવાર

શરીરમાં ક્યાંય પણ બળતરા થવી, જેમ કે પેટમાં બળતરા થવી, પેશાબ કર્યા પછી બળતરા થવી, શૌચ કરતી વખતે બળતરા થવી, શરીરની ત્વચામાં ક્યાંય પણ બળતરા થવી, ખાટા ઓડકાર, શરીરમાં ભારેપણું.
કારણ: ગરમ મસાલો, લાલ મરચું, મીઠું, ખાંડ, અથાણું ચા, કોફી, સિગારેટ, તમાકુ, દારૂ, માંસ, માછલી, ઈંડા, આખો દિવસ હંમેશા રાંધેલ ખોરાક.કરવું,,,,ગુસ્સો, ચિંતા, ગુસ્સો, તણાવ, દવાઓનું સેવન, આંતરડાની ગતિ બંધ કરવી અને છીંક આવવી, ફાર્ટિંગ વગેરે જેવી તમામ 13 બાબત બંધ કરવી.

નિવારણ: હું તમને જૂના રોગ અને નવા રોગ માટે એક જ ઉપાય જણાવી રહ્યો છું. દહીંવાળા દૂધનું પાણી પીવું, ગરમ દૂધમાં લીંબુ નાખી, દૂધ દહીં, પાણી ગાળીને પીવું, તે પેટના તમામ રોગો માટે રામબાણ છે, તમામ પ્રકારના તાવને પણ મટાડે છે. ફળો અને શાકભાજીના રસનું સેવન, જેમ કે દાડમનો રસ, ગોળનો રસ, કોબીનો રસ વગેરે, લીંબુ પાણી,

કુદરતી ઉપચાર: ભીના કપડા વડે પેટ ઠંડુ કરોએક આપો કરોડરજ્જુને ઠંડક આપે છે, આ કરોડરજ્જુની ગરમીથી લકવો થાય છે, કરોડરજ્જુ પર ભીના કપડાથી પટ્ટી બાંધો.

હૃદયરોગ અને દૂધી

આપણા ભારત દેશમાં લગભગ 1500 થી 1600 વર્ષ પહેલા મહર્ષિ વાગ્ભટ્ટ નામે એક મહાન ઋષિ થઈ ગયા. તેમણે “અષ્ટાંગ હૃદયમ્” નામનું પુસ્તક લખ્યું હતું અને આ પુસ્તકમાં તેમણે રોગોના ઈલાજ માટે 7000 સૂત્રોનું આલેખન કર્યું હતું. આ તે સૂત્રોમાંથી એક છે, વવાગ્ભટ્ટજી લખે છે કે હૃદયનો હુમલો આવે તેનો અર્થ એ છે કે હૃદયની નળીઓમાં બ્લોકેજ થવા લાગ્યું છે! તો એનો અર્થ એ થયો કે લોહીમાં એસિડિટી વધી ગઈ છે. શું તમે સમજો છો કે અંગ્રેજીમાં એસિડિટી કોને કહેવાય છે? એસિડિટી બે પ્રકારની હોય છે, એક છે પેટની એસિડિટી, અને બીજી છે લોહીની એસિડિટી. જ્યારે તમારા પેટમાં એસિડિટી વધી જાય ત્યારે તમે કહેશો કે પેટમાં બળતરા થાય છે, ખાટા ઓડકાર આવે છે, મોઢામાંથી પાણી આવી રહ્યું છે, અને જ્યારે આ એસિડિટી વધે ત્યારે તેને હાયપરએસીડીટી કહેવાય છે. જ્યારે પેટની એસિડિટી વધે છે અને લોહીમાં પ્રવેશ કરે છે, ત્યારે તે લોહીની એસિડિટીનું કારણ બને છે અને જ્યારે લોહીમાં એસિડિટી વધે છે, ત્યારે આ એસિડિક રક્ત હૃદયની નળીઓમાંથી પસાર થઈ શકતું નથી અને નળીઓમાં અવરોધનું કારણ બને, ત્યારે જ હાર્ટ એટેક આવે છે, આ વગર હાર્ટ એટેક નથી આવતો અને આ આયુર્વેદનું સૌથી મોટું સત્ય છે જે તમને કોઈ ડોક્ટર કહેતા નથી. કારણ કે તેની સારવાર સૌથી સરળ છે. સારવાર શું છે? વાગ્ભટ્ટેજી લખે છે કે જ્યારે લોહીમાં એસિડિટી વધી ગઈ હોય ત્યારે તમારે એવી વસ્તુઓનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ જે આલ્કલાઇન હોય. તમે જાણો છો કે બે પ્રકારની વસ્તુઓ છે, એસિડિક અને આલ્કલાઇન. એસિડિક અને આલ્કલાઇન હવે જો તમે એસિડ અને આલ્કલાઇનનું મિશ્રણ કરો તો શું થશે? જો તમે એસિડ અને આલ્કલાઇનનું મિશ્રણ કરો તો શું થાય છે? તટસ્થ વાગ્ભટ્ટજી લખે છે કે જો લોહીની એસિડિટી વધી ગઈ હોય અને ક્ષારયુક્ત વસ્તુઓ ખાઓ તો લોહીની એસિડિટી ન્યુટ્રલ થઈ જશે. લોહીમાં એસિડિટી ના રહે પછી જીવનમાં ક્યારેય હાર્ટ એટેક આવવાની શક્યતા રહેતી નથી. આ આખી વાત સમજવા જેવી છે. હવે તમે પૂછશો કે એવી કઈ વસ્તુઓ છે જે ક્ષારયુક્ત છે અને આપણે ખાવી જોઈએ? તમારા રસોડામાં એવી ઘણી વસ્તુઓ છે જે ક્ષારયુક્ત હોય છે, જો તમે તેને ખાશો તો તમને ક્યારેય હાર્ટ એટેક નહીં આવે અને જો આવી ગયો હોય તો તે ફરી ક્યારેય નહીં આવે. આપણે બધા જાણીએ છીએ કે સૌથી વધુ ક્ષારયુક્ત વસ્તુ શું છે અને તે બધા ઘરમાં સરળતાથી ઉપલબ્ધ છે, તો તે છે દૂધી જેને અંગ્રેજીમાં બોટલ ગોર્ડ કહેવામાં આવે છે જેને તમે શાકભાજી તરીકે ખાઈ શકો છો. તે કાચી ખાઓ કે તેનો રસ પીવો આનાથી વધુ આલ્કલાઇન કંઈ નથી, તેથી, તમારે દરરોજ બોટલ દૂધીનો રસ પીવો જોઈએ અથવા કાચી દૂધી ખાવી જોઈએ. વાગ્ભટ્ટજી કહે છે કે તેમાં લોહીની એસિડિટી ઘટાડવાની મહત્તમ શક્તિ હોય છે. તો, તમારે દૂધીના રસનું સેવન કરવું જોઈએ, તમારે કેટલું સેવન કરવું જોઈએ? દરરોજ 200 થી 300 મિલિલિટર પીવો. ક્યારે પીવું? તમે સવારે ખાલી પેટે (ટોઇલેટ ગયા પછી) અથવા નાસ્તાના અડધા કલાક પછી બોટલ દૂધીનો રસ પી શકો છો. તમે તેના રસમાં તુલસી ઉમેરીને વધુ આલ્કલાઇન બનાવી શકો છો. તો તેમાં તુલસીના 7 થી 10 પાન ઉમેરો. તુલસી ખૂબ જ આલ્કલાઇન છે. તેની સાથે તમે ફુદીનાના 7 થી 10 પાન ઉમેરી શકો છો. ફુદીનો પણ ખૂબ આલ્કલાઇન છે. તમારે તેની સાથે સંચળ અથવા સિંધાલુણ પણ લઈ શકો છો. આ પણ ખૂબ જ ક્ષારયુક્ત છે પરંતુ યાદ રાખો, ફક્ત સંચળ અથવા સિંધાલુણ જ ઉમેરો, આયોડિન ધરાવતું બીજું મીઠું ક્યારેય ઉમેરશો નહીં, આયોડિન ધરાવતું આ મીઠું એસિડિક છે. તેથી તમારે દૂધીના રસનું આ રીતે સેવન કરવું જોઈએ. તે 2 થી 3 મહિનાના સમયગાળામાં તમારા હૃદયના તમામ અવરોધોને ઠીક કરશે અને તમે 21મા દિવસે જ વધુ સારું અનુભવશો.વધુ અસરો દેખાવાનું શરૂ થશે તમારે કોઈ ઓપરેશનની જરૂર પડશે નહીં