મિઝોરમ અને ગોવા પછી ત્રિપુરા ભારતનું ત્રીજું સંપૂર્ણ સાક્ષર રાજ્ય બન્યું. કેન્દ્રીય શિક્ષણ કાર્યક્રમ હેઠળ 23,184 પુખ્ત વયના લોકોએ વાંચતા અને લખતા શીખ્યા.
ત્રિપુરાને સંપૂર્ણ સાક્ષર રાજ્ય જાહેર કરવામાં આવ્યું છે, જેણે 95.6% સાક્ષરતા દર હાંસલ કર્યો છે, જે મિઝોરમ અને ગોવા પછી ભારતમાં ત્રીજું સ્થાન ધરાવે છે. આ સીમાચિહ્ન ‘ULLAS – ન્યૂ ઇન્ડિયા સાક્ષરતા કાર્યક્રમ’ દ્વારા પ્રાપ્ત થયું હતું. મુખ્યમંત્રી માણિક સાહાએ 1961માં માત્ર 20.24% સાક્ષરતા દરથી રાજ્યની પ્રગતિ પર પ્રકાશ પાડ્યો.
- Advertisement -
ગોવા અને મિઝોરમ બાદ ત્રિપુરા ત્રીજુ સંપૂર્ણ સાક્ષરતા ધરાવતું રાજ્ય બન્યું છે. તેનો સાક્ષરતા દર 95.6 ટકા નોંધાયો છે. છેલ્લા એક દાયકાથી રાજ્યનો સાક્ષરતા દર 90 ટકાથી વધુ રહ્યો હતો. કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રીએ આ અંગે માહિતી આપી હતી.
કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રી પ્રીતિ મીણાએ એક કાર્યક્રમમાં આ અંગે જણાવ્યું હતું કે, મિઝોરમ અને ગોવા બાદ ત્રિપુરા ત્રીજુ સંપૂર્ણ સાક્ષર રાજ્ય બન્યું છે. યુનેસ્કોની 95 ટકા સાક્ષરતા દરની વ્યાખ્યાને અનુરૂપ ત્રિપુરાને સંપૂર્ણ સાક્ષર રાજ્ય તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. પિરિયોડિક લેબર સર્વે 2023-24ના રિપોર્ટ અનુસાર, ત્રિપુરાનો સાક્ષરતા દર 93.7 ટકા નોંધાયો હતો. જો કે, ‘ઉલ્લાસ’ અભિયાનની વર્તમાન સફળતાના પગલે આ આંકડો વધી 95.6 ટકા થયો છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા નિર્ધારિત માપદંડો અનુસાર, 95 ટકાથી વધુ સાક્ષરતા હાંસલ કરનારા રાજ્યો તથા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને પૂર્ણ સાક્ષરતાનો દરજ્જો મળે છે.
સંપૂર્ણ સાક્ષર રાષ્ટ્ર બનવાનો લક્ષ્યાંક
- Advertisement -
મીણાએ આગળ જણાવ્યું હતું કે, કેન્દ્ર સરકાર વિવિધ યોજનાઓ મારફત સસ્ટેનેબલ ડેવલપમેન્ટ ગોલ્સ (ટકાઉ વિકાસ લક્ષ્યાંકો)ના માધ્યમથી ભારતને 2030 સુધીમાં સંપૂર્ણ સાક્ષર રાષ્ટ્ર બનાવવાનો ઉદ્દેશ ધરાવે છે. નવશિખાઉ લોકોને શિક્ષણ ચાલુ રાખવા અપીલ છે. જેથી 2027ની વસ્તી ગણતરીમાં, ત્રિપુરાને સંપૂર્ણ સાક્ષર રાજ્ય તરીકે નોંધવામાં આવે. ભારત સરકારે અગાઉ 2022-2027 માટે કેન્દ્રિય પ્રાયોજિત યોજના ‘ULLAS’ શરૂ કરી હતી જે રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ 2020 સાથે સુસંગત ‘તમામ માટે શિક્ષણ’ (જેને અગાઉ પુખ્ત શિક્ષણ તરીકે ઓળખવામાં આવતું હતું) ના તમામ પાસાઓને આવરી લે છે.
જીડીપી અને માથાદીઠ આવકમાં પણ ત્રિપુરા આગળ
ત્રિપુરાના મુખ્યમંત્રી ડો. માણિક સાહાએ આ અંગે જણાવ્યું હતું કે 1961 માં, રાજ્યનો સાક્ષરતા દર માત્ર 20.24 ટકા હતો. અસંખ્ય પડકારોને પાર કરીને, રાજ્યનો સાક્ષરતા દર સતત વધી સ2011ની વસ્તી ગણતરીમાં 87.22 ટકા સુધી પહોંચ્યો હતો. જે 2001 માં 73.66 ટકા હતો. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ‘વિકસિત ભારત 2047’ માટેના વિઝનમાં સાક્ષરતા એક મહત્વપૂર્ણ ઘટક છે. વધુમાં મુખ્યમંત્રીએ દાવો કર્યો કે માથાદીઠ આવક અને GDPમાં, ત્રિપુરા ઉત્તરપૂર્વીય રાજ્યોમાં બીજા ક્રમે છે.
