કચ્છના ખાવડા ખાતે વિશ્ર્વનો સૌથી મોટો 37,350 મેગાવોટ ક્ષમતાવાળો રિન્યુએબલ એનર્જી પાર્ક વિકસિત થઈ રહ્યો છે
ગુજરાતમાં 11.44 લાખથી વધુ ઘરો પર રુફટોપ સોલાર છે જે 6.5 ગીગાવોટથી વધુ ક્ષમતા સાથે સમગ્ર દેશમાં પ્રથમ સ્થાને યાત્રાધામોને ગ્રીન એન્ડ સેફ ઝોન તરીકે વિકસાવાશે, ખેડૂતોને એક શિફ્ટમાં દિવસે વીજળી આપવામાં આવશે
- Advertisement -
ખાસ-ખબર ન્યૂઝ ગાંધીનગર, તા.11
ગુજરાત સરકાર ઊર્જા સુરક્ષા અને ગ્રીન એનર્જી ક્ષેત્રે દેશને નેતૃત્વ આપવાના દ્રઢ સંકલ્પ સાથે આગળ વધી રહી છે. રાજ્યના ઊર્જા મંત્રી ઋષિકેશ પટેલે જણાવ્યું હતું કે ગુજરાતની રિન્યુએબલ એનર્જી (છઊ), ગ્રીન હાઈડ્રોજન અને પમ્પ્ડ સ્ટોરેજની ત્રિવેણી દેશ માટે ગ્રોથ એન્જિન સાબિત થશે અને ઊર્જા સુરક્ષાના સંકલ્પને સાકાર કરશે.
રાજ્ય સરકારની ‘કિસાન સૂર્યોદય યોજના’ અંતર્ગત ખેડૂતોને દિવસે વીજળી આપવા માટે વર્ષ 2026-27માં રૂ. 500 કરોડની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. સૂર્ય ઊર્જાની ઉપલબ્ધતા વધતા હવે બે શિફ્ટના બદલે સવારે 7થી સાંજે 5 દરમિયાન એક જ શિફ્ટમાં ખેડૂતોને આઠ કલાક દિવસ દરમિયાન વીજળી આપવાનું આયોજન કરવામાં આવી રહ્યું છે. આ ઉપરાંત આદિજાતિ, સાગરકાંઠા અને અન્ય વિસ્તારોમાં કૃષિ માટે નવા વીજ જોડાણો આપવા રૂ. 1,166.31 કરોડની જોગવાઈ સાથે 68,195 નવા જોડાણો આપવામાં આવશે. ગરીબ અને નબળા વર્ગના લાભાર્થીઓને રૂ. 22.43 કરોડના ખર્ચે 36,795 નવા ઘરવપરાશના વીજ જોડાણો પણ અપાશે. ધાર્મિક સ્થળો, પર્યટન વિસ્તારો અને ગીચ વસ્તીવાળા વિસ્તારોમાં વીજ સુરક્ષા વધારવા માટે અંડરગ્રાઉન્ડ કેબલ નેટવર્ક યોજના અમલમાં મૂકવામાં આવી છે. વર્ષ 2025-26માં રૂ. 74.60 કરોડ ખર્ચ કરવામાં આવ્યો હતો, જ્યારે વર્ષ 2026-27 માટે રૂ. 100 કરોડની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં ચક્રવાત અને તોફાની પવનો દરમિયાન વીજ પુરવઠો અવિરત રહે તે માટે ઓવરહેડ લાઈનોને અંડરગ્રાઉન્ડ કેબલમાં પરિવર્તિત કરવા પણ રૂ. 100 કરોડ ફાળવાયા છે.
રાજ્યના યાત્રાધામોમાં સતત અને ગુણવત્તાયુક્ત વીજ પુરવઠો જળવાઈ રહે અને સ્વચ્છ ઊર્જાને પ્રોત્સાહન મળે તે માટે વર્ષ 2026-27માં નવી યોજના રૂપે રૂ. 100 કરોડની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. આ યોજના અંતર્ગત યાત્રાધામોને ગ્રીન એન્ડ સેફ ઝોન તરીકે વિકસાવવામાં આવશે. શહેરી વિસ્તારોમાં વીજ પુરવઠાની ગુણવત્તા વધારવા અને શહેરોની સુંદરતા જાળવવા માટે ગુજરાત વાયર ફ્રી સિટી મિશન શરૂ કરવામાં આવ્યું છે. આ યોજના અંતર્ગત 66 ઊંટ, 11 ઊંટ અને કઝ જેવી ઓવરહેડ લાઈનોને તબક્કાવાર અંડરગ્રાઉન્ડ કેબલમાં પરિવર્તિત કરવામાં આવશે. રાજ્યની મહાનગરપાલિકાઓ અને નગરપાલિકાઓને તબક્કાવાર વાયર ફ્રી સિટીમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે રૂ. 500 કરોડની વિશેષ જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. દેશની આઝાદીના 100 વર્ષ પૂરા થાય તે વર્ષે એટલે કે 2047 સુધીમાં ગુજરાતમાં 187 ગીગાવોટ રિન્યુએબલ એનર્જી ઈન્ટિગ્રેશનનું લક્ષ્ય નક્કી કરવામાં આવ્યું છે. સાથે સાથે 10,000 મેગાવોટ ઓફશોર વિન્ડ એનર્જી સ્થાપિત કરવાની યોજના છે. રિન્યુએબલ ઊર્જા ક્ષેત્રે પણ ગુજરાત દેશનું અગ્રણી રાજ્ય બની રહ્યું છે. વર્ષ 2001માં માત્ર 165 મેગાવોટ રહેલી રિન્યુએબલ ક્ષમતા આજે વધીને 43,997 મેગાવોટ સુધી પહોંચી છે. કચ્છના ખાવડા ખાતે વિશ્વનો સૌથી મોટો 37,350 મેગાવોટ ક્ષમતાવાળો રિન્યુએબલ એનર્જી પાર્ક વિકસિત થઈ રહ્યો છે, જેમાંથી 13,000 મેગાવોટ ક્ષમતાના પ્લાન્ટ કાર્યરત થઈ ચૂક્યા છે. ગુજરાતમાં હાલમાં 11.44 લાખથી વધુ ઘરો પર રુફટોપ સોલાર સ્થાપિત થયેલા છે, જે કુલ 6.5 ગીગાવોટથી વધુ ક્ષમતા સાથે સમગ્ર દેશમાં પ્રથમ સ્થાન ધરાવે છે.
58 બોર્ડર આઉટ પોસ્ટને અવિરત વીજ પુરવઠો અપાશે
રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને સરહદી વિસ્તારોમાં પણ વીજ માળખું મજબૂત બનાવવામાં આવશે. 11 ઊંટ ડકઙઊ કેબલ નેટવર્ક દ્વારા 58 બોર્ડર આઉટ પોસ્ટને અવિરત વીજ પુરવઠો આપવા માટે રૂ. 100 કરોડ ફાળવાયા છે. આ યોજના હેઠળ ભુજ અને અંજાર સર્કલના ખાવડા, દયાપર અને બાલાસર સબ-ડિવિઝનમાં 322.78 સર્કિટ કિલોમીટરનું વીજ નેટવર્ક સ્થાપિત કરાશે.
900 નવા સબસ્ટેશન અને 50,000 સર્કિટ કિમી નવી ટ્રાન્સમિશન લાઈનો ઉભી કરાશે
રાજ્ય સરકારે વર્ષ 2030 સુધીમાં ગુજરાતને 100 ગીગાવોટ રિન્યુએબલ એનર્જી ક્ષમતાવાળું રાજ્ય બનાવવા લક્ષ્ય નક્કી કર્યું છે, જે દેશની કુલ સ્થાપિત ક્ષમતાના આશરે 20 ટકા હશે. આ માટે 900 નવા સબસ્ટેશન અને 50,000 સર્કિટ કિમી નવી ટ્રાન્સમિશન લાઈનો ઉભી કરવામાં આવશે. ઉપરાંત 500 મેગાવોટ ઓફશોર વિન્ડ એનર્જી અને 11 ગીગાવોટ એનર્જી સ્ટોરેજ ક્ષમતા ઊભી કરાશે. રાજ્યની 75મી વર્ષગાંઠ સુધીમાં ગુજરાતને ગ્લોબલ ગ્રીન હાઈડ્રોજન હબ બનાવવા લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું છે. વર્ષ 2035 સુધીમાં ગુજરાતમાં દર વર્ષે આશરે 3 મિલિયન મેટ્રિક ટન ગ્રીન હાઈડ્રોજનનું ઉત્પાદન કરવાની યોજના છે. આ ઉપરાંત 75 પમ્પ સ્ટોરેજ યુનિટ સ્થાપિત કરીને 75 ૠઠવ ઊર્જા સંગ્રહ ક્ષમતા ઉભી કરવામાં આવશે.
છેલ્લા 25 વર્ષમાં ગુજરાતે ઊર્જા ક્ષેત્રે ઐતિહાસિક વિકાસ નોંધાવ્યો છે
વર્ષ 2001માં કુલ 71 લાખ વીજ જોડાણ હતા, જે 2025માં વધીને 1.84 કરોડથી વધુ થયા છે.
કુલ વીજ વપરાશ 31,960 મિલિયન યુનિટથી વધીને 1,14,013 મિલિયન યુનિટ થયો છે.
કૃષિ ક્ષેત્રે વીજ જોડાણો 5.8 લાખથી વધીને 21 લાખથી વધુ થયા છે.
ઉદ્યોગ ક્ષેત્રે વીજ વપરાશ 6,195 મિલિયન યુનિટથી વધીને 52,410 મિલિયન યુનિટ થયો છે.
