દિવાનપરા ખીજડા શેરી મામા સાહેબ ગરબી મંડળમાં ભક્તિ સાથે શક્તિની આરાધના

સાત દાયકાની પરંપરા આજે પણ જીવંત

ચંડ-મુંડ વધના 40 મિનિટના વિશેષ રાસમાં 12 દીકરીએ રજૂ કર્યું શક્તિ પ્રદર્શન

એક મહિના સુધીની સઘન પ્રેક્ટિસ બાદ જીવંત બને છે માતાજીના પરાક્રમની ગાથા

નવરાત્રી એટલે શક્તિની આરાધના, ભક્તિનો ઉત્સવ અને આપણી સમૃદ્ધ સંસ્કૃતિને જીવંત રાખવાનો અવસર. આજના આધુનિક યુગમાં પણ પરંપરાગત ગરબાની આગવી ઓળખ જાળવી રાખતાં અનેક ગરબી મંડળો શ્રદ્ધા અને સંસ્કૃતિનો વારસો આગળ ધપાવી રહ્યાં છે. ત્યારે રાજકોટનું ‘શ્રી દિવાનપરા ખીજડા શેરી મામા સાહેબ ગરબી મંડળ’ છેલ્લા 70 વર્ષથી પરંપરાને જીવંત રાખીને સંસ્કૃતિ, ભક્તિ અને શ્રદ્ધાનો ત્રિવેણી સંગમ સર્જી રહ્યું છે. સાત દાયકાથી ચાલતી આવતી આ પરંપરા માત્ર ગરબા પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ ધાર્મિક આસ્થા, સાંસ્કૃતિક વારસો અને માતાજીના પરાક્રમની ગાથાને નવી પેઢી સુધી પહોંચાડવાનું માધ્યમ બની છે. નવરાત્રી દરમિયાન અહીં યોજાતી ધાર્મિક અને પરંપરાગત રજૂઆતોમાં ભક્તિભાવ સાથે લોકસંસ્કૃતિની ઝલક જોવા મળે છે.

મંડળના વિશેષ આકર્ષણોમાં ‘ચંડ-મુંડ વધ રાસ’ આગવું સ્થાન ધરાવે છે. આ રાસમાં 12 દીકરીઓ દ્વારા વિશેષ રજૂઆત કરવામાં આવે છે. તેમાં એક દીકરી ચામુંડા માતાજીનું સ્વરૂપ ધારણ કરે છે, જ્યારે અન્ય બે પાત્રો ચંડ અને મુંડ નામના રાક્ષસોની ભૂમિકા ભજવે છે. પરંપરાગત રાસની સાથે નાટ્યાત્મક અભિવ્યક્તિ અને ધાર્મિક પ્રસંગના સંયોજનથી આ રજૂઆત દર્શકો માટે વિશેષ આકર્ષણનું કેન્દ્ર બને છે. આખો રાસ અંદાજે 40 મિનિટ સુધી ચાલે છે. તેમાં ગરબાની તાલે ચામુંડા માતાજીના સ્વરૂપમાં રહેલી દીકરી દ્વારા ચંડ અને મુંડ નામના રાક્ષસોનો વધ કરવામાં આવે છે. આ રીતે માતાજીના શક્તિ સ્વરૂપ અને દુષ્ટ શક્તિઓ પર ધર્મના વિજયની કથા રાસના માધ્યમથી જીવંત કરવામાં આવે છે. આટલી લાંબી અને કળાત્મક રજૂઆત સહજ રીતે શક્ય બનતી નથી. ચંડ-મુંડ વધ રાસને સફળ બનાવવા માટે દીકરીઓ સતત એક મહિના સુધી પ્રેક્ટિસ કરે છે. રાસની તાલીમ, પાત્રોની ભૂમિકા, હાવભાવ અને સમગ્ર રજૂઆતમાં તાલમેલ જળવાઈ રહે તે માટે વિશેષ મહેનત કરવામાં આવે છે. દીકરીઓની આ એક મહિનાની તૈયારી પાછળ પરંપરા પ્રત્યેની નિષ્ઠા અને માતાજી પ્રત્યેની શ્રદ્ધા રહેલી છે. પરિણામે નવરાત્રી દરમિયાન રજૂ થતો આ રાસ માત્ર મનોરંજન પૂરતો સીમિત રહેતો નથી, પરંતુ ધાર્મિક કથા અને સાંસ્કૃતિક પરંપરાને અનુભવવાનો અવસર બની રહે છે.

‘શ્રી દિવાનપરા ખીજડા શેરી મામા સાહેબ ગરબી મંડળ’ની સાત દાયકાની સફર પરંપરા પ્રત્યેની અડગ શ્રદ્ધાનું પ્રતીક છે. સમય બદલાયો, ગરબાની શૈલીમાં પરિવર્તન આવ્યું, પરંતુ પરંપરાગત રાસ અને ધાર્મિક કથાઓને જીવંત રાખવાનો પ્રયાસ આજે પણ ચાલુ છે. ખાસ કરીને દીકરીઓ દ્વારા ચંડ-મુંડ વધ જેવા રાસની રજૂઆત થકી નવી પેઢીને આપણી ધાર્મિક પરંપરા, લોકકળા અને સંસ્કૃતિ સાથે જોડવાનો પ્રયાસ થાય છે. એક મહિના સુધીની મહેનત બાદ 40 મિનિટની આ વિશેષ રજૂઆત સાત દાયકાથી જળવાયેલી પરંપરાની સમૃદ્ધિ દર્શાવે છે.