ઘેડ પંથકમાં સરવેની કામગીરી માટે સરકારે 5 કરોડ ફાળવ્યા

માર્ચ-2025 સુધીમાં સરવે પૂર્ણ

પ્રથમ વખત ઘેડ વિસ્તારમાં ભૌગોલિક અભ્યાસ શરૂ

જૂનાગઢ જિલ્લાના ઘેડ વિસ્તારમાં સતત 20થી 60 દિવસ પાણી ભરાયેલું રહે છે

પાણી ભરાવાના પ્રશ્ર્નનો કાયમી ઉકેલ લાવવા ઐતિહાસિક પગલું

ખાસ-ખબર ન્યૂઝ જૂનાગઢ, તા.25
જૂનાગઢ જિલ્લાના ત્રણ તાલુકાને જોડાતો ઘેડ વિસ્તારમાં 100 જેટલા ગામો આવે અને પોરબંદર સુધી ગામો આવેલા છે.અને ઘેડ પંથક રકાબી આકારનો હોવાને લીધે ચોમાસાની સીઝનમાં ભારે વરસાદના કારણે સમગ્ર ઘેડ પંથક બેટમાં ફેરવાઈ જાય છે.આ વર્ષો જૂની સમસ્યા હવે યાદ આવી છે.ત્યારે આઝાદી બાદ પ્રથમ વખત ઘેડના ગ્રામ્ય વિસ્તાર તરફ તંત્ર દ્વારા નજર ગઈ છે.અને ઘેડ વિસ્તારને પાણી ભરાવાની સમસ્યાનો કાયમી ઉકેલ આવે તેવા પ્રયાસ શરુ કર્યા છે.હવે જોવાનું એ રહ્યું કે આટલા વર્ષોમાં સમસ્યા ઉકેલાઈ નથી તે હવે ઉકેલાશે કે, નહિ તેવા સવાલો ઉભા થયા છે.

જૂનાગઢ જિલ્લાના ઘેડ વિસ્તારમાં પાણી ભરાવાના પ્રશ્ર્નના કાયમી ઉકેલ લાવવાની દિશામાં જિલ્લા વહીવટી તંત્ર દ્વારા ઐતિહાસિક પગલું લેવામાં આવ્યું છે. ઘેડ વિસ્તારમાં વરસાદી પાણી 20 થી 60 દિવસ સુધી ભરાયેલું રહે છે, આ વર્ષો પુરાણી સમસ્યાથી ખેતી અને જનજીવનને વ્યાપક અસરો પહોંચે છે. આ સમસ્યાઓનું કાયમી નિવારણ થઈ શકે અને સ્થાનિકોના પ્રશ્ર્નોને નિવારવા જૂનાગઢ જિલ્લા કલેકટર અનિલકુમાર રાણાવસિયાના માર્ગદર્શનમાં કેટલાક પગલાંઓ હાથ ધરવામાં આવી રહ્યા છે. લાંબા સમય સુધી ભરાઈ રહેતા વરસાદી પાણીનો ઓછા સમયમાં નિકાલ થઈ શકે તે માટે જિલ્લાના આ ઘેડ વિસ્તારનો ભૌગોલિક અભ્યાસ એટલે કે સરવે શરુ કરવામાં આવ્યો છે, સરવેની આ કામગીરી માટે રાજ્ય સરકાર દ્વારા રુ. 5 કરોડ ફાળવવામાં આવ્યા છે. જે માર્ચ-2025 સુધીમાં પૂર્ણ કરવામાં આવશે.
જૂનાગઢ જિલ્લામાંથી પસાર થતી ઓઝત નદીની ટીકર ગામ પાસે વહન ક્ષમતા એક લાખ અઢાર હજાર કયુસેક છે. નદીની પહોળાઈ 135 મીટર જેટલી છે. જેની સામે ટીકરથી હેઠવાસમાં બામણાસા ગામ પાસે પસાર થતી ઓઝત નદીની વહન ક્ષમતા ઘટીને 36,000 ક્યુસેક થઈ જાય છે અને નદીની પહોળાઈ 40 મીટર થઈ જવા પામે છે તથા મટીયાણા – આંબલીયા તરફ જતી ઓઝત નદીની વહન ક્ષમતા 24,000 ક્યુસેક થઈ જાય છે અને ક્રમશ: ઘેડ વિસ્તાર તરફ આગળ વધતા નદી વધુ સાંકડી થતી જાય છે. ઘેડ વિસ્તારમાં ઓઝત નદીના કાંઠા પર માટીના પાળા બંધાયેલા છે.

ઉપરવાસમાં વરસાદ પડતાં અને નદીની વહનક્ષમતા કરતા વધુ માત્રામાં આવતા પાણીના પ્રવાહના લીધે નદી પર બાંધેલા માટીનાં પાળા પરથી પાણી ઓવર-ફ્લન્ક થાય છે, જેને કારણે પાળાઓ તૂટવા લાગે છે. હાલ કોયલાણા ગામમાં 11, માટીયાણામાં 8, બામણાસામાં 4 બાલાગામમાં 4, ઇન્દ્રાણા ગામમાં 3, ભાથરોટ ગામમાં 3, બગસરા (ઘેડ) ગામમાં 4, ઓસા ગામમાં 6, ઘોડાદર ગામમાં 8, સામરડા ગામમાં 3 જેટલી જગ્યાએ ઓઝત નદીના પાળા તૂટ્યા હતા. પાળા તૂટવાના કારણે જમીન ધોવાણના કિસ્સા પણ બને છે. નદીની વહન ક્ષમતા કરતા વધુ પાણી ઓઝત નદીમાં આવવાને કારણે આ પ્રકારની પરિસ્થિતિ બને છે. આ સમસ્યાનો કાયમી ઉકેલ લાવી શકાય તે માટે નદી પરના પાળા દૂર કરવા તથા નદીને મૂળ પહોળાઈ મુજબ ખુલ્લી કરવા માપણી કાર્યવાહી શરુ છે. જે અન્વયે બામણાસા અને બાલાગામની માપણી પૂર્ણ થઈ છે. બાકી રહેતા ગામની માપણી પણ વહેલી તકે પૂર્ણ કરવાનું જિલ્લા વહીવટી તંત્રનું આયોજન છે.

ઘેડ વિસ્તારમાં આશરે 20-60 દિવસ સુધી પાણી ભરાયેલા રહે છે, તેના કાયમી ઉકેલ માટે જૂનાગઢ સિંચાઇ વિભાગ દ્વારા ક્ધસલ્ટન્સી નીમવામાં આવી છે. ક્ધસલ્ટન્ટ દ્વારા સ્ત્રાવ ક્ષેત્ર તથા પૂર દરમિયાન ડૂબમાં રહેતા વિસ્તારની ભૌગોલિક રચનાનો અભ્યાસ કરી ઘેડ વિસ્તારમાં લાંબા સમય સુધી ભરાઈ રહેતા આ પાણી ઓછા સમયમાં નિકાલ થઈ શકે તે માટે જરુરી સ્ટ્રકચરોના સૂચનો તથા આલેખન કરવાના થાય તે બાબતે ક્ધસલ્ટન્સી સર્વિસ દ્વારા સર્વેની કામગીરી પ્રગતિ હેઠળ છે. આ કામગીરી ફેબ્રુઆરી-2025 થી માર્ચ 2025 સુધીમાં પૂર્ણ કરવાનું આયોજન છે. આખરી થયેલા સૂચનો મુજબના અંદાજપત્રો બનાવી આગામી બજેટમાં સમાવેશ કરવામાં આવશે.હાલમાં તૂટેલા પાળાઓની કામગીરી માટીની ઉપલબ્ધિને ધ્યાને લઈ કાર્ય પ્રગતિ હેઠળ છે.