ડિજિટલ એરેસ્ટ: 3 જ માસમાં ભારતીયોએ 120 કરોડ ગુમાવ્યા

નેશનલ સાયબર ક્રાઈમ રિપોર્ટિંગ પોર્ટલએ આ વર્ષે 1 જાન્યુઆરીથી 30 એપ્રિલની વચ્ચે 0.74 મિલિયન ડિજિટલ ધરપકડની છેતરપિંડીની ફરિયાદો નોંધી છે. તાજેતરનાં સરકારી ડેટા મુજબ, 2024 ના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળા દરમિયાન ભારતીયોએ ’ડિજિટલ ધરપકડ’ છેતરપિંડીમાં આશરે 120.3 કરોડ રૂપિયા ગુમાવ્યાં છે. આ છેતરપિંડી વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ રવિવારે તેમનાં માસિક રેડિયો સંબોધન ’મન કી બાત’ માં પ્રકાશિત કરી હતી.

નેશનલ સાયબર ક્રાઈમ રિપોર્ટિંગ પોર્ટલમાં આ વર્ષે 1 જાન્યુઆરીથી 30 એપ્રિલની વચ્ચે 0.74 મિલિયન ફરિયાદો નોંધવામાં આવી હતી, જે 2023 માં 1.5 મિલિયન ફરિયાદો કરતાં ઓછી હતી. 2022 માં 0.96 મિલિયન ફરિયાદો નોંધાઈ હતી, જે 2021 માં નોંધાયેલા 0.45 મિલિયન કરતાં નોંધપાત્ર વધારો દર્શાવે છે.

ભારતીય સાયબર ક્રાઈમ કોઓર્ડિનેશન સેન્ટરના ચીફ એક્ઝિક્યુટિવે  મે મહિનામાં જાહેર કરેલાં એક રિપોર્ટમાં આ સમયગાળા દરમિયાન સાયબર ક્રાઈમના નુકસાન અંગે વિગતો આપી હતી. તેમણે ઉલ્લેખ કર્યો કે ભારતીય નાગરિકોએ ડિજિટલ ધરપકડ કૌભાંડો દ્વારા રૂ. 120.3 કરોડ, ટ્રેડિંગ કૌભાંડોમાં રૂ. 1420.48 કરોડ, રોકાણ કૌભાંડમાં રૂ. 222.58 કરોડ અને રોમાંસ અને ડેટિંગ એપ કૌભાંડોમાં રૂ. 13.23 કરોડ ગુમાવ્યાં હતાં.

ગૃહ મંત્રાલય આઇ4સીની દેખરેખ રાખે છે, અને તેનાં ડેટા દર્શાવે છે કે ડિજિટલ ધરપકડ વધુને વધુ સામાન્ય બની રહી છે. આ છેતરપિંડીઓના લગભગ 46 ટકા ગુનેગારો મુખ્યત્વે મ્યાનમાર, લાઓસ અને કંબોડિયાથી કાર્યરત હોવાનું માનવામાં આવે છે.

તેમનાં સંબોધનમાં, પીએમ મોદીએ એક પોલીસ અધિકારીનો ઢોંગ કરતાં એક છેતરપિંડી કરનારની ઓડિયો ક્લિપ શેર કરીને ડિજિટલ ધરપકડ છેતરપિંડીનાં જોખમો પર ભાર મૂક્યો હતો, જેણે પીડિતને મોબાઇલ નંબરને બ્લોક કરવા માટે તેમનો આધાર નંબર જાહેર કરવાની સૂચના આપી હતી. “આ ઓડિયો એક ગંભીર ચેતવણી છે, મનોરંજન નથી તે ડિજિટલ ધરપકડની છેતરપિંડીઓમાં સામેલ છેતરપિંડી દર્શાવે છે,” પીએમ મોદીએ ચેતવણી આપી.