દુનિયા માટે ખતરાની ઘંટડી

સુપર અલ નીનો 5 મહિનામાં 350000થી વધુ લોકોને ભરખી જાય તેવી આશંકા

વિશ્વભરમાં ‘સુપર અલ નીનો’નો ખતરો ઝડપથી વધી રહ્યો છે, જે વૈશ્વિક સ્તરે લાખો લોકો માટે જીવલેણ સાબિત થઈ શકે છે. ‘ક્લાઇમેટ ઇમ્પેક્ટ લેબ’ દ્વારા જાહેર કરાયેલા નવા નકશા અને ડેટા અનુસાર, પેસિફિક મહાસાગરમાં તાપમાનમાં અસાધારણ વધારાને કારણે ગરમીથી થતા મૃત્યુનો આંકડો ઝડપથી વધી શકે છે. આ કુદરતી આપદામાં સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત થનારા દેશોમાં ભારત પણ સામેલ છે, જે સમગ્ર વિશ્વ માટે લાલ બત્તી સમાન છે.
‘અલ નીનો હીટ મોર્ટેલિટી ટ્રેકર’ના રિપોર્ટ અનુસાર, ઓક્ટોબર ૨૦૨૬થી માર્ચ ૨૦૨૭ વચ્ચે વિશ્વભરમાં અતિશય ગરમીના કારણે ૩,૭૩,૦૦૦થી વધુ વધારાના લોકો પોતાના જીવ ગુમાવી શકે છે. આશ્ચર્યજનક બાબત એ છે કે આમાંથી એક તૃતીયાંશ જેટલા મોત માત્ર નાઇજીરિયા, ભારત અને બ્રાઝિલમાં થવાની આશંકા છે. જૂન ૨૦૨૬થી માર્ચ ૨૦૨૭ સુધીના ૯ મહિનાના ગાળાની વાત કરીએ તો, કુલ વધારાના મોતોનો આંકડો ૮,૫૭,૪૦૦ સુધી પહોંચી શકે છે.
પૂર્વ-મધ્ય પેસિફિક મહાસાગરના ‘નીનો ૩.૪’ ક્ષેત્રમાં સમુદ્રની સપાટીનું તાપમાન સામાન્ય કરતાં ૩.૪ ડિગ્રી સેલ્સિયસ (૬ ડિગ્રી ફેરેનહીટથી વધુ) વધી ગયું છે. વિશ્વ હવામાન સંસ્થા (WMO)에 જણાવ્યા અનુસાર, નવેમ્બરથી જાન્યુઆરી વચ્ચે આ સ્થિતિ સામાન્ય ‘અલ નીનો’ કરતાં તાપમાનમાં છ ગણો વધુ વધારો કરી શકે છે, જેના કારણે વિશ્વના હવામાનમાં ભયાનક ફેરફારો જોવા મળશે.

સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત દેશોઃ ભારત બીજા નંબરે
રિપોર્ટ મુજબ અતિશય ગરમીથી થનારા મોતમાં અડધાથી વધુ કિસ્સા આગામી ૬ મહિનામાં જ નોંધાઈ શકે છેઃ
નાઇજીરિયા: ગરમીથી સૌથી વધુ
૫૬,૦૦૦થી વધુ મોત થવાની આશંકા છે.
ભારતઃ ૫૫,૨૦૦થી વધુ લોકોના જીવ જોખમમાં મુકાઈ શકે છે.નકશા જુઓ
ઇન્ડોનેશિયા: ૨૯,૩૦૦ લોકોના મોતની આશંકા છે.
બ્રાઝિલ અને સુદાનઃ અનુક્રમે ૧૯,૫૦૦ અને ૧૪,૭૦૦ લોકો ગરમીનો ભોગ બની શકે છે.

અલ નીનોના વિનાશક પરિણામો અને પૂર્વ તૈયારીની જરૂરિયાત
સંશોધકોના મતે જૂન મહિનાથી જ અલ નીનોના કારણે વિશ્વભરમાં અંદાજે ૪,૮૪,૫૦૦ વધારાના મોત નોંધાઈ ચૂક્યા છે. તેના કારણે ઇન્ડોનેશિયાના જંગલોમાં ભયાનક આગ, મધ્ય અમેરિકામાં સૂકો અને ભારતમાં મહત્ત્વપૂર્ણ ચોમાસાના વરસાદની અછત જેવી ગંભીર અસરો જોવા મળી રહી છે. ક્લાઇમેટ ઇમ્પેક્ટ લેબના સહ-સ્થાપક અને શિકાગો યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર માઇકલ ગ્રીનસ્ટોને જણાવ્યું હતું કે, અતિશય ગરમીના જીવલેણ પ્રભાવોનું અગાઉથી અનુમાન લગાવવું એ મોટું પગલું છે. આ ડેટાથી નીતિ-નિર્માતાઓ અને સરકારોને સમયસર પગલાં ભરીને લોકોના જીવ બચાવવાનો મોકો મળશે.