iPhone ભારતમાં નહીં, અમેરિકામાં બનાવો નહીંતર ઓછામાં ઓછા 25% ટેરિફ ચૂકવવો પડશે: ટ્રમ્પ

ટ્રમ્પની એપલના CEO ટીમ કૂકને ખુલ્લી ધમકી

ખાસ-ખબર ન્યૂઝ વોશિંગ્ટન, તા.24

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે શુક્રવારે ફરી એકવાર એપલના સીઈઓ ટિમ કૂકને ચેતવણી આપી છે. તેમણે કહ્યું કે અમેરિકામાં વેચાતા આઇફોનનું ઉત્પાદન ફક્ત અમેરિકામાં જ થવું જોઈએ, ભારત કે અન્ય કોઈ દેશમાં નહીં. આ સાથે, ટ્રમ્પે એપલ પર ઓછામાં ઓછા 25% ટેરિફ લાદવાની ધમકી પણ આપી હતી. ટ્રુથ સોશિયલ પરની એક પોસ્ટમાં યુએસ રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું- મેં આ સંદર્ભમાં એપલના ટિમ કૂકને ઘણા સમય પહેલા જ જાણ કરી દીધી હતી. મને આશા છે કે અમેરિકામાં વેચાતા તેમના iPhone પણ ભારતમાં કે અન્ય કોઈ જગ્યાએ નહીં, પણ અમેરિકામાં જ બનાવવામાં આવશે. જો આવું નહીં થાય તો એપલે અમેરિકાને ઓછામાં ઓછા 25% ટેરિફ ચૂકવવા પડશે. 8 દિવસ અગાઉ, ટ્રમ્પે એપલના સીઈઓ ટિમ કૂકને ભારતમાં આઈફોનનું ઉત્પાદન બંધ કરવા અને તેના બદલે અમેરિકામાં આઈફોન બનાવવા કહ્યું હતું. રાષ્ટ્રપતિ તરીકેના બીજા કાર્યકાળમાં સ્થાનિક ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપી રહેલા ટ્રમ્પે કહ્યું કે એપલ અમેરિકામાં તેનું ઉત્પાદન વધારશે. એપલના CEO ટિમ કૂકે તાજેતરના એક ઈન્ટરવ્યૂમાં કહ્યું હતું કે યુએસ માર્કેટમાં વેચાતા 50% આઈફોન ભારતમાં બનાવવામાં આવે છે. કૂકે જણાવ્યું હતું કે એપ્રિલ-જૂન ક્વાર્ટરમાં ભારત અમેરિકામાં વેચાતા આઇફોનનો મૂળ દેશ બનશે. એરપોડ્સ, એપલ વોચ જેવાં અન્ય ઉત્પાદનો પણ મોટેભાગે વિયેતનામમાં બનાવવામાં આવી રહ્યાં છે.

ચીનની સરખામણીમાં ઓછા ટેરિફ હોવાને કારણે કંપની ભારત અને વિયેતનામને પ્રાથમિકતા આપી રહી છે. ચીનમાં ઊંચા ટેરિફની સરખામણીમાં ભારત અને વિયેતનામથી થતી આયાત પર માત્ર 10% ટેક્સ છે. ફાઇનાન્શિયલ ટાઇમ્સના અહેવાલ મુજબ, એપલ લાંબા સમયથી તેની સપ્લાય ચેઇનને ચીનની બહાર ખસેડવા પર કામ કરી રહ્યું છે, જેથી તેના પરની નિર્ભરતા ઓછી થઈ શકે. જો એપલ આ વર્ષના અંત સુધીમાં તેની એસેમ્બ્લી ભારતમાં શિફ્ટ કરે છે, તો 2026થી અહીં દર વર્ષે 6 કરોડથી વધુ આઇફોનનું ઉત્પાદન થશે. આ હાલની ક્ષમતા કરતાં બમણું છે. હાલમાં આઇફોનના ઉત્પાદનમાં ચીનનું વર્ચસ્વ છે. IDC અનુસાર, 2024માં કંપનીના વૈશ્ર્વિક iPhone શિપમેન્ટમાં તેનો હિસ્સો આશરે 28% રહેવાનો અંદાજ હતો. યુએસ માર્કેટમાં વેચાતા આઇફોનનું ઉત્પાદન ચીનની બહાર ખસેડવાથી કંપનીને ઊંચા ટેરિફ ટાળવામાં મદદ મળશે. માર્ચ 2024થી માર્ચ 2025 સુધીના 12 મહિનામાં એપલે ભારતમાં 22 બિલિયન (લગભગ ₹1.88 લાખ કરોડ)ના મૂલ્યના iPhoneનું ઉત્પાદન કર્યું. ગયા વર્ષની સરખામણીમાં 60%નો વધારો થયો છે.

આ સમયગાળા દરમિયાન એપલે ભારતમાંથી 17.4 બિલિયન (લગભગ ₹1.49 લાખ કરોડ)ના મૂલ્યના iPhone નિકાસ કર્યા. એ જ સમયે વિશ્ર્વમાં દર 5માંથી એક આઇફોન હવે ભારતમાં બનાવવામાં આવી રહ્યો છે. ભારતમાં તામિલનાડુ અને કર્ણાટકની ફેક્ટરીઓમાં આઇફોનનું ઉત્પાદન થાય છે. ફોક્સકોન એનો સૌથી વધુ ઉત્પાદન કરે છે. ફોક્સકોન એપલનો સૌથી મોટો ઉત્પાદન ભાગીદાર છે. આ ઉપરાંત ટાટા ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને પેગાટ્રોન પણ ઉત્પાદન કરે છે. નાણાકીય વર્ષ 2024માં એપલના સ્માર્ટફોનનું વેચાણ 8 બિલિયન ડોલર સુધી પહોંચ્યું. જ્યારે તેનો બજાર હિસ્સો માત્ર 8% હતો. ભારતના ઊભરતા મધ્યમવર્ગમાં iPhone હજુ પણ એક લક્ઝરી વસ્તુ છે, તેથી અહીંનું બજાર વધવાની અપેક્ષા છે.