છેલ્લી ઓવરથી લઈને વાઈડ, ડેડ બોલ અને હેડ કોચની એન્ટ્રી સુધી મોટા ફેરફારો
રણજી ટ્રોફી, વિજય હજારે અને સૈયદ મુશ્તાક અલી સહિતની ટુર્નામેન્ટમાં બદલાશે રમતના નિયમો
- Advertisement -
BCCIએ MCCના સુધારેલા કાયદાઓ અપનાવ્યા
ભારતીય ક્રિકેટ કંટ્રોલ બોર્ડ (BCCI)એ ભારતીય ઘરગથ્થુ ક્રિકેટમાં મેરીલેબોન ક્રિકેટ ક્લબ (MCC) દ્વારા પ્રસ્તાવિત નવા ક્રિકેટ નિયમો લાગુ કરવાની જાહેરાત કરી છે. આ નવા નિયમો આગામી ઘરગથ્થુ સિઝનથી રણજી ટ્રોફી, વિજય હજારે ટ્રોફી, સૈયદ મુશ્તાક અલી ટ્રોફી સહિતની તમામ મુખ્ય સ્થાનિક ટુર્નામેન્ટમાં અમલમાં આવશે. નવા નિયમોનો હેતુ રમતને વધુ સ્પષ્ટ, પારદર્શક અને વ્યાવસાયિક બનાવવાનો છે. આ ફેરફારોમાં ફર્સ્ટ ક્લાસ ક્રિકેટમાં દિવસની છેલ્લી ઓવર ફરજિયાત પૂર્ણ કરવી, વનડે મેચમાં હેડ કોચને ડ્રિંક્સ બ્રેક દરમિયાન મેદાનમાં પ્રવેશની મંજૂરી, શોર્ટ રનના કિસ્સામાં ફિલ્ડિંગ કેપ્ટનને નિર્ણય લેવાનો અધિકાર, ડેડ બોલની વ્યાખ્યામાં ફેરફાર, વાઈડ બોલ માટે નવી ગાઈડલાઈન્સ, ફિલ્ડરોની સ્થિતિ અંગે કડક નિયમો અને વિકેટકીપરના ગ્લોવ્ઝ સંબંધિત દંડ રદ કરવાનો સમાવેશ થાય છે.
ફર્સ્ટ ક્લાસ ક્રિકેટમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર દિવસની છેલ્લી ઓવર સાથે જોડાયેલો છે. અગાઉ દિવસની છેલ્લી ઓવરમાં વિકેટ પડતાં જ દિવસની રમત સમાપ્ત થતી હતી, પરંતુ હવે દિવસની છેલ્લી ઓવર સંપૂર્ણ કરવી ફરજિયાત રહેશે. એટલે કે જો છેલ્લી ઓવરમાં વિકેટ પડે તો નવા બેટ્સમેને બાકીના તમામ બોલ રમવા પડશે અને ત્યારબાદ જ દિવસની રમત પૂર્ણ થશે. વનડે ક્રિકેટમાં પણ મહત્વનો ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. હવે ડ્રિંક્સ બ્રેક દરમિયાન ટીમના હેડ કોચને મેદાનમાં જઈ ખેલાડીઓ સાથે સીધી ચર્ચા કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે. આ નિર્ણયથી મેચ દરમિયાન વ્યૂહરચના વધુ અસરકારક રીતે અમલમાં મૂકી શકાશે.
- Advertisement -
જાણજોઇને શોર્ટ રન લેવાના કિસ્સામાં પણ હવે નિયમ વધુ કડક બન્યો છે. જો અમ્પાયરને લાગે કે બેટ્સમેને ઈરાદાપૂર્વક ઓછો રન લીધો છે, તો ફિલ્ડિંગ ટીમનો કેપ્ટન નક્કી કરી શકશે કે આગામી બોલનો સામનો કયો બેટ્સમેન કરશે. આ નિયમનો હેતુ રમતની નિષ્પક્ષતા જાળવવાનો છે. ડેડ બોલના નિયમમાં પણ નોંધપાત્ર ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. હવે બોલને ડેડ જાહેર કરવા માટે તે બોલર અથવા વિકેટકીપર પાસે હોવો જરૂરી નહીં રહે. જો બોલ કોઈ ફિલ્ડરના કબજામાં હોય અથવા મેદાન પર નિષ્ક્રિય સ્થિતિમાં પડેલો હોય તો તેને પણ ડેડ બોલ માનવામાં આવશે. મર્યાદિત ઓવરની ક્રિકેટમાં વાઈડ બોલ માટે નવી ગાઈડલાઈન્સ પણ અમલમાં આવશે. ખાસ કરીને લેગ સાઈડ વાઈડ અંગે વધુ સ્પષ્ટ માર્ગદર્શિકા અપાશે, જેથી અમ્પાયરોના નિર્ણયોમાં એકરૂપતા જળવાઈ રહે. આ ઉપરાંત બોલ ફેંકવામાં આવે તે સમયે તમામ ફિલ્ડરો બાઉન્ડ્રી લાઈનની અંદર હોવા ફરજિયાત રહેશે. જો કોઈ ફિલ્ડર બાઉન્ડ્રીની બહાર હશે તો તે નિયમનો ભંગ ગણાશે. વિકેટકીપરને પણ રાહત આપતો એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. અત્યાર સુધી બોલરના રન-અપ દરમિયાન ગ્લોવ્ઝ આગળ રાખવા બદલ વિકેટકીપર પર દંડ લાગતો હતો, પરંતુ હવે આ જોગવાઈ રદ કરવામાં આવી છે અને આવા સંજોગોમાં દંડ નહીં કરવામાં આવે.
BCCI દ્વારા MCCના સુધારેલા નિયમોને ભારતીય ઘરગથ્થુ ક્રિકેટમાં લાગુ કરવાથી સ્થાનિક ક્રિકેટ વધુ આધુનિક, સ્પષ્ટ અને આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણોને અનુરૂપ બનશે. આ નિયમોનો સીધો પ્રભાવ ખેલાડીઓ, કોચ, અમ્પાયર અને મેચના સંચાલન પર જોવા મળશે, તેમજ ભવિષ્યમાં આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટમાં પણ આવા નિયમોના અમલ માટે માર્ગ સરળ બનવાની શક્યતા છે.
સાત નિયમો
1. દિવસની છેલ્લી ઓવર પૂરી કરવી ફરજિયાત : નવા નિયમો મુજબ હવે ફર્સ્ટ ક્લાસ ક્રિકેટમાં દિવસની આખરી ઓવર પૂરી કરવી હવે જરૂરી રહેશે. એટલે કે જો દિવસની છેલ્લી ઓવરમાં જો વિકેટ પડી ગઈ તો રમત ત્યાં નહીં રોકાય. નવા બેટ્સમેને દિવસના આખરી બોલ સુધી રમવું જ પડશે.
2. વનડેમાં હેડ કોચની મેદાનમાં એન્ટ્રી : વનડે મેચો દરમિયાન ડ્રિંક્સ બ્રેકમાં હેડ કોચને મેદાનમાં એન્ટ્રીની મંજૂરી રહેશે.
3. શોર્ટ રન પર કેપ્ટનનો નિર્ણય : કોઈ ખેલાડીએ ‘જાણબૂઝીને ઓછા રન લીધા’ તો ફિલ્ડિંગ કેપ્ટન એ નિર્ણય કરી શકશે કે આગામી બોલનો સામનો કયો બેટ્સમેન કરશે.
4. ડેડ બોલનો નવો નિયમ : બોલને ડેડ કરવાનો નિયમ પણ હવે બદલાઈ ગયો છે. હવે બોલને ડેડ માનવા માટે તેનું બોલર કે વિકેટકીપર પાસે હોવું જરૂરી નથી. જો બોલ કોઈ ફિલ્ડરના હાથમાં છે કે તે જમીન પર પડેલો છે તો તે ડેડ માનવામાં આવશે.
5. વાઈડ બોલ માટે નવી ગાઈડલાઈન્સ : વનડે અને T20 મેચોમાં લેગ સાઈડ વાઈડ માટે ગાઈડલાઈન્સ જાહેર થશે.
6. ફિલ્ડરોનું બાઉન્ડ્રી અંદર રહેવું ફરજિયાત : બોલ ફેંકવામાં આવે તે સમયે તમામ ફિલ્ડર બાઉન્ડ્રીની અંદર હોવા જરૂરી રહેશે.
7. વિકેટકીપરના ગ્લોવ્ઝ પર દંડ રદ : રન-અપ દરમિયાન ગ્લોવ્ઝના આગળ રાખવા પર હવે વિકેટકીપર પર દંડ નહીં લગાવવામાં આવે.
