સૂર્યાસ્ત પછી પણ મહિલાઓની ધરપકડ થઈ શકે : મદ્રાસ હાઈકોર્ટ

મહિલાઓની ધરપકડ મદ્રાસ હાઈકોર્ટે કહ્યું કે, મહિલાઓની ધરપકડનો નિયમ ફક્ત માર્ગદર્શિકા : પોલીસ ખાસ કેસમાં નિયમ તોડી શકે પરંતુ કારણ આપવું જરૂરી

મદ્રાસ હાઈકોર્ટે મહિલાઓની ધરપકડના નિયમો સ્પષ્ટ કર્યા છે. હાઈકોર્ટે કહ્યું છે કે, સૂર્યાસ્ત પછી અને સૂર્ય ઉદય પહેલાં મહિલાઓની ધરપકડ ન કરવાનો નિયમ ફક્ત એક માર્ગદર્શિકા છે, હાઈકોર્ટે કહ્યું કે પોલીસ આ નિયમને તોડી પણ શકે છે. ન્યાયાધીશ જી.આર. સ્વામિનાથન અને ન્યાયમૂર્તિ એમ જોથિરામાને ડિવિઝન બેંચે કહ્યું, કે ’આ જોગવાઈ પાછળ એક સારું કારણ છે. ધરપકડ કરનારા અધિકારીઓને આ ચેતવણી છે કે જો પોલીસ આ નિયમનું પાલન ન કરે તો ધરપકડ ગેરકાયદેસર બનશે નહીં. પરંતુ અધિકારીએ તે નિયમનું પાલન કેમ ન કરી શક્યાં તે કારણ સમજાવવું પડશે.

નિયમમાં બે બાબતો કહેવામાં આવી છે. પ્રથમ, ખાસ કિસ્સાઓ સિવાય, સૂર્યાસ્ત અને સૂર્યોદય વચ્ચે મહિલાઓની ધરપકડ કરી શકાતી નથી. બીજું, ખાસ કિસ્સાઓમાં પણ, વિસ્તારનાં મેજિસ્ટ્રેટ સમક્ષ પરવાનગી લેવી પડશે. નિયમ વિશેષ બાબત શું હશે તેનો ઉલ્લેખ કરતો નથી. હાઈકોર્ટે કહ્યું કે સલમા કેસમાં કોર્ટનાં ન્યાયાધીશે મહિલાઓની ધરપકડ માટે માર્ગદર્શિકા આપી હતી. ન્યાયાધીશોએ કહ્યું કે, ’અમને લાગે છે કે આ દિશાનિર્દેશો ફક્ત નિયમની ભાષાને પુનરાવર્તિત કરે છે. આ પોલીસકર્મીઓની સમસ્યા હલ કરતું નથી. તેમણે વધુમાં કહ્યું કે ’અમે પોલીસ વિભાગને વધુ માર્ગદર્શિકા આપવાની સૂચના આપીએ છીએ. આ માર્ગદર્શિકામાં, તે સ્પષ્ટ રીતે કહેવું જોઈએ કે ખાસ કેસો શું હશે. એસેમ્બલી બીએનએસની કલમ 43 પણ બદલી શકે છે. ભારતનાં કાયદા પંચે તેનાં 154 મા અહેવાલમાં સૂચવ્યું છે.

કોર્ટે કહ્યું કે વિચારો, જો પોલીસ રાત્રે કોઈ મહિલા ગુનેગારને પકડવા માંગતી હોય તો પોલીસ શું કરશે ? ધારો કે, એક મહિલા ચોર રાત્રે ચોરી કરે છે. શું પોલીસ તેની સવાર થવા સુધી રાહ જોશે ? આવી સ્થિતિમાં, તે ભાગી જશે! તેથી, કોર્ટે કહ્યું કે નિયમ ફક્ત એક માર્ગદર્શિકા છે. દર વખતે તેનું પાલન કરવું જરૂરી નથી. પરંતુ પોલીસે આનો લાભ પણ લેવો જોઈએ નહીં. કોઈ પણ સ્ત્રીને રાત્રે કોઈ કારણ વિના ધરપકડ કરવી જોઈએ નહીં. તેથી, પોલીસે વધુ સ્પષ્ટ માર્ગદર્શિકા લેવાની જરૂર છે. જેથી પોલીસકર્મીઓને ખબર પડે કે તેઓ ક્યારે નિયમો તોડી શકે છે અને ક્યારે નહીં. આ નિર્ણય મહિલાઓ અને પોલીસની જવાબદારી સંતુલિત કરવાનો પ્રયાસ છે. સૂર્યાસ્ત પછી પણ થઈ શકે : હાઈકોર્ટ