કથામૃત: મુંબઇમાં ટાટા કેન્સર હોસ્પિટલની બહાર ઊભો ઊભો એક 30 વર્ષનો યુવાન કંઈક નિરીક્ષણ કરી રહ્યો હતો. જેમ જેમ સમય પસાર થતો ગયો તેમ તેમ આ યુવાનના ચહેરા પર ચિંતાના વાદળો ઘેરાતા ગયા. ત્યાંથી પસાર થતા લોકો આ યુવાનની લાચાર સ્થિતિને જોઈને મનમાં વિચારતા હતાં કે, ‘બિચારો પોતાના કોઈ સગાવહાલાની સારવાર કરાવવા માટે આ હોસ્પિટલમાં આવ્યો હશે. અને હવે પોતાના સ્નેહીને કાયમ માટે ખોઇ દેવાના ભયથી આમ ગાંડાની જેમ ત્યાંથી પસાર થઈ રહેલા માણસોને જોઈ રહ્યો છે.’ વાસ્તવિકતા કંઈક જુદી જ હતી. આ યુવાનના કોઈ સગા-સંબંધીને હોસ્પિટલમાં દાખલ કરેલા ન હતાં. યુવાન તો માત્ર મૃત્યુના દરવાજા પર આવતા દર્દીઓ અને અને તેના સંબંધીઓના ચહેરાને વાંચી રહ્યો હતો. નાના નાના ગામડામાંથી સાવ સામાન્ય સ્થિતિના અનેક લોકો આ કેન્સર હોસ્પિટલમાં સારવાર કરાવવા માટે આવતા હતાં. ક્યાં જવું ? ક્યાં રહેવું? શું ખાવું? દવા ક્યાંથી લાવવી? -આવા ઢગલાંબંધ પ્રશ્નો હતાં, આ બિચારા ગામડિયા લોકોના; પણ મદદ કરનાર કોઈ ન હતું. આ બધાં લોકોને જોઈ રહેલા પેલા યુવાનને આ સામાન્ય લોકો માટે કંઈક કરવાની ઈચ્છા થઈ. આંખમાં આંસુ સાથે એ હોસ્પિટલ છોડીને ઘેર આવ્યો.
પણ એને નહોતું ખાવું ભાવતું કે નહોતી ઊંઘ આવતી. એને સતત વિચારો આવતા કે, ‘આ લાચાર અવસ્થામાં કેન્સરની સારવાર કરાવવા આવતા લોકો માટે હું શું કરી શકું? આ બધાં મારા સગા ભાઈબહેન ભલે ન હોય પણ એક જ ભગવાનના સંતાન હોવાના નાતે તો મારા ભાઈબહેન જ છે. મારે આ બધાં માટે કંઈક કરવું છે.’ આ યુવાને પોતાની હોટલ અને બિઝનેસ બીજાંના હવાલે કર્યો અને એમાંથી જે કંઈપણ રકમ મળી તેમાંથી નાના પાયા પર એકલા હાથે ટાટા કેન્સર હોસ્પિટલની સામે જ પોતાની સેવાની પરબ ચાલુ કરી. દર્દી અને દર્દીના સગાને મફત ભોજન અને મફત દવા આપવાની શરૂ કરી. આજથી 27 વર્ષ પહેલા એકલપંડે માત્ર થોડા લોકોને મદદ કરતો આ યુવાન આજે 57 વર્ષની ઉંમરે રોજના 700થી વધુ દર્દીઓ અને એના સંબંધીઓને મફત જમવાની તથા મફત દવાની સેવા પૂરી પાડે છે. એમણે ‘જીવનજ્યોત ટ્રસ્ટ’ની સ્થાપના કરી છે અને આ ટ્રસ્ટ માનવસેવાના 62 જેટલા વિવિધ પ્રોજેક્ટ ચલાવે છે. એમણે દવાની બેંક શરૂ કરી કે જ્યાં દવાઓ દાનમાં મળે અને એ દવાઓ જરૂરિયાત વાળા લોકોને પહોંચે. આ કામગીરી માટે એમણે 3 ફાર્માસિસ્ટને પણ રાખેલા છે. એમણે એક રમકડાંની બેંક પણ સ્થાપી છે. જ્યાં લોકો પોતાને ત્યાં વધારાના રમકડાં હોય, તો આ બેંકમાં જમા કરાવે અને આ રમકડાં કેન્સરથી પીડાતા નાના-નાના બાળકોને આપવામાં આવે કે જેથી આ નાના ભૂલકાઓ યમરાજાથી ડરવાને બદલે રમકડાંથી રમી શકે. 27 વર્ષથી માનવસેવાનો ભેખ ધારણ કરનાર આ ઓલિયાનું નામ છે હરખચંદ સાવલા. હરખચંદને કોઈ મોટા એવોર્ડસ કે સન્માન નથી મળ્યા અને છતાંય આ માણસ ટાઢ, તાપ કે વરસાદને અવગણીને સતત કેન્સર પીડિતોની સેવા કરી રહ્યા છે.
