વિશ્વની ભયંકર હવાઈ દુર્ઘટનાઓ

સતત શીખવાના ગંભીર પ્રયાસો પછી આજે પણ હવાઈ ઉડાન સંપૂર્ણ સુરક્ષિત તો નથી જ!

સામાન્ય રીતે હવાઈ મુસાફરીને સૌથી સલામત માનવામાં આવે છે પરંતુ તેમાં જો દુર્ઘટના સર્જાય તો બચવાની તક બહુ ઓછી હોય છે. તેમ છતાં જેટલાઇનરમાં ઉડવું અપવાદરૂપે સલામત છે. અલબત્ત, આજની હવાઈ મુસાફરી આટલી વિશ્વસનીય બની તેનું કારણ એ છે કે ભૂતકાળના અકસ્માતોમાંથી શીખીને તેમાં સલામતીમાં મહત્વપૂર્ણ સુધારા થતાં રહ્યા છે. મધ્ય-હવાઈ ટકરાવ-અથડામણોથી લઈને વિમાનમાં આગ લાગવા અને જુના ફ્યુઝલેજથી લઈને વિમાનને ઉચ્ચ-ઊંચાઈવાળા ક્ધવર્ટિબલમાં ફેરવવા સુધી, આ 13 પ્રખ્યાત વિમાન અકસ્માતોએ ફ્લાઇટ સલામતીમાં મોટી ટેક્નિકલ પ્રગતિને વેગ આપ્યો છે જે આજે પણ હવાઈ મુસાફરીને નિયમિત રાખે છે

1: ગ્રાન્ડ કેન્યોન ઝઠઅ ફ્લાઇટ 2 અને યુનાઇટેડ એરલાઇન્સ ફ્લાઇટ 718
30 જૂન, 1956ના રોજ, ગ્રાન્ડ કેન્યોનના આકાશમાં, લોસ એન્જલસ આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટથી ઉડાન ભરેલા બે વિમાનો કે જેમાંનું એક યુનાઇટેડ એરલાઇન્સ ડગ્લાસ ડીસી-7 શિકાગો જઈ રહ્યું હતું અને બીજું ટ્રાન્સ વર્લ્ડ એરલાઇન્સ લોકહીડ એલ-1049 સુપર કોન્સ્ટેલેશન કેન્સાસ સિટી જઈ રહ્યું હતું – આ બેઉ વિમાન એકબીજા સાથે અથડાયા જેમાં બેઉ વિમાનોમાં સવાર તમામ 128 મુસાફરો અને ક્રૂ સભ્યો માર્યા ગયા.
આ અકસ્માત બાદ એર ટ્રાફિક કંટ્રોલ (અઝઈ) સિસ્ટમને અપગ્રેડ કરવામાં આવી. આ અપગ્રેડ માટે 250 મિલિયનનો ખર્ચ થયો, જે તે દિવસોમાં ખૂબ જ ખર્ચાળ હતો. ઉપરાંત આ અકસ્માતને કારણે 1958માં હવાઈ સલામતીની દેખરેખ માટે ફેડરલ એવિએશન એજન્સી (હવે એડમિનિસ્ટ્રેશન) ની રચના પણ થઈ.
જો કે, 31 ઓગસ્ટ, 1986ના રોજ લોસ એન્જલસ ટર્મિનલ કંટ્રોલ એરિયામાં એક નાનું ખાનગી વિમાન એરોમેક્સિકો ડીસી-9 સાથે અથડાઈ ગયું અને 86 લોકો માર્યા ગયા પછી વધુ સુધારા અમલમાં મૂકવામાં આવ્યા. ત્યારબાદ ઋઅઅ એ નિયંત્રણ વિસ્તારોમાં પ્રવેશતા નાના વિમાનોને ટ્રાન્સપોન્ડર અથવા ઇલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણોનો ઉપયોગ કરવાની અનિવાર્ય કર્યું, જે નિયંત્રકોને સ્થિતિ અને ઊંચાઈ ટ્રાન્સમિટ કરે છે. વધુમાં, એરલાઇનર્સમાં ઝઈઅજ ઈંઈં અથડામણ-નિવારણ પ્રણાલી ફરજીયાત થઈ જે અન્ય ટ્રાન્સપોન્ડરથી સજ્જ વિમાનો સાથે સંભવિત અથડામણ શોધી કાઢે છે.

2: પોર્ટલેન્ડ યુનાઇટેડ એરલાઇન્સ ફ્લાઇટ 173
28 ડિસેમ્બર, 1978ના રોજ, યુનાઇટેડ ફ્લાઇટ 173માં સવાર 181 મુસાફરો સાથે પોર્ટલેન્ડ, ઓરેગોન તરફ આવી રહી હતી. કારણ કે ક્રૂએ લેન્ડિંગ ગિયરની સમસ્યા ઉભી થતા તે એક કલાક સુધી એરપોર્ટની નજીક ચક્કર લગાવી રહી હતી. આ દરમ્યાન ફ્લાઇટનું બળતણ ખતમ થઈ ગયું અને તે ઉપનગરમાં ક્રેશ થયું, જેમાં 10 લોકો માર્યા ગયા. તેના પ્રતિભાવમાં, યુનાઇટેડે કોકપીટ રિસોર્સ મેનેજમેન્ટ (ઈછખ) ના તે સમયના નવા ખ્યાલની આસપાસ તેની કોકપીટ ટ્રેનીંગ પ્રોસેસોને ફરીથી સુધારી. ઈછખએ ક્રૂ વચ્ચે ટીમવર્ક અને સંદેશાવ્યવહાર પર ભાર મૂક્યો, અને ત્યારથી તે ઉદ્યોગનું માનક બની ગયું છે.

3: સિનસનાટી એર કેનેડા ફ્લાઇટ797
2 જૂન, 1983ના રોજ ડલ્લાસથી ટોરોન્ટો જઈ રહેલા 33000 ફૂટની ઊંચાઈએ ઉડતા એર કેનેડા 797, ઉઈ-9 માં મુશ્કેલીના પ્રથમ સંકેત જેમ પાછળના વોશરુમમાંથી ધુમાડાના ગોટા નીકળવા લાગ્યા. ટૂંક સમયમાં, કેબિનમાં કાળો ધુમાડો ભરાઈ ગયો અને વિમાન કટોકટીની સ્થિતિમાં પાઇલટે સિનસનાટીમાં વિમાનને ઉતાર્યું. પરંતુ દરવાજા અને કટોકટીના એક્ઝિટ ખોલ્યાના થોડા સમય પછી, બધા બહાર નીકળી શકે તે પહેલાં કેબિનમાં અચાનક આગ લાગી. તેમાં સવાર 46 લોકોમાંથી 23 લોકો મૃત્યુ પામ્યા.

બે પ્લેન હવામાં અથડાય, ટેકનિકલ કારણસર આકાશમાં જ પ્લેન તૂટી પડે કે રન વે પર પ્લેન અથડાય જાય વિગેરે પ્લેન ક્રેશના વિવિધ સ્વરૂપો છે

ત્યારબાદ ઋઅઅ એ આદેશ આપ્યો કે વિમાનના શૌચાલયોમાં ધુમાડા શોધનારા અને સ્વચાલિત અગ્નિશામક ઉપકરણો હોવા જોઈએ. પાંચ વર્ષમાં, બધા જેટલાઈનરોને સીટ કુશન અને ફ્લોર લાઇટિંગ પર ફાયર-બ્લોકિંગ લેયરથી રિટ્રોફિટ કરવામાં આવ્યા જેથી મુસાફરોને ગાઢ ધુમાડામાં બહાર નીકળવા માટે મદદ મળે.1988 પછી બનેલા વિમાનોમાં વધુ ફ્લેમ રેસીસ્ટન્ટ ઇન્ટિરીઅલ મટીરીયલ હોય છે.
4: 2 ઓગસ્ટ, 1985ના રોજ, જ્યારે ડેલ્ટા ફ્લાઇટ 191 લોકહીડ ક-1011, ડલ્લાસ/ફોર્ટ વર્થ એરપોર્ટ પર ઉતરાણ માટે નજીક આવી રહી હતી, ત્યારે રનવે પાસે એક વાવાઝોડુંનો સામનો કરવો પડ્યો. 800 ફૂટની ઊંચાઈએ વિમાનની આસપાસ વીજળી ચમકી, અને જેટલાઈનરમાં માઇક્રોબર્સ્ટ વિન્ડ શીયર આવ્યો – એક મજબૂત ડાઉનડ્રાફ્ટ અને પવનમાં અચાનક ફેરફારને કારણે વિમાને થોડીક સેક્ધડોમાં 54 નોટ એરસ્પીડ ગુમાવી દીધું. ઝડપથી પછડાતાં, ક-1011 રનવેથી લગભગ એક માઈલ દૂર જમીન પર પટકાયું અને હાઇવે પર ઉછળી ગયું, જેમાં એક વાહન કચડાઈ ગયું અને ડ્રાઇવરનું મોત નીપજ્યું. ત્યારબાદ વિમાન ડાબી બાજુ વળી ગયું અને બે વિશાળ એરપોર્ટ પાણીની ટાંકીઓ સાથે અથડાયું. વિમાનમાં 163 લોકોમાંથી 134 લોકો માર્યા ગયા. આ દુર્ઘટના બાદ, ગઅજઅ/ઋઅઅનો સંશોધન પ્રયાસ શરૂ થયો જે સાત વર્ષ ચાલ્યો.જેના કારણે સીધા જ ઓનબોર્ડ ફોરવર્ડ-લુકિંગ રડાર વિન્ડ-શીયર ડિટેક્ટર્સ આવ્યા જે 1990ના દાયકાના મધ્યમાં એરલાઇનર્સ પર માનક ઉપકરણ બન્યા. ત્યારથી માત્ર એક જ વિન્ડ-શીયર સંબંધિત અકસ્માત થયો છે.

5: 19 જુલાઈ, 1989ના રોજ યુનાઈટેડ એરલાઈન્સની ફ્લાઇટ 232 ડેનવરથી શિકાગો જઈ રહી હતી ત્યારે ઉઈ-10 ના પાછળના ભાગમાં એન્જિન ખરાબ થઈ ગયું, જેના કારણે વિમાનની હાઇડ્રોલિક લાઈનો તૂટી ગઈ અને વિમાન લગભગ બેકાબૂ બની ગયું. 296 લોકો માટે ભયાનક અગ્નિપરીક્ષા બની કેપ્ટન, આલ્ફ્રેડ હેન્સ, નજીકના એરપોર્ટ પર ઉતરાણ કરવા માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યા હતા. ક્રેશ-લેનિ્ંડગને કારણે, વિશાળ બોડી જહાજ રનવે પરથી ઉતરી ગયું અને તેમાં આગ લાગી. આમ છતાં,આ એક ચમત્કાર જેવું માનવામાં આવતું હતું કે તેમાં સવાર મુસાફરોમાંથી 185 મુસાફરો બચી ગયા હતા! નેશનલ ટ્રાન્સપોર્ટેશન સેફ્ટી બોર્ડ (ગઝજઇ) એ પાછળથી નક્કી કર્યું કે આ અકસ્માત મિકેનિક્સ દ્વારા ફેન ડિસ્કમાં તિરાડ શોધવામાં નિષ્ફળતાને કારણે થયો હતો. આ અકસ્માતને કારણે ઋઅઅ એ ઉઈ-10 ની હાઇડ્રોલિક સિસ્ટમમાં ફેરફાર કરવાનો આદેશ આપ્યો અને ભવિષ્યના તમામ વિમાનોમાં બિનજરૂરી સલામતી પ્રણાલીઓની આવશ્યકતા ઉભી કરી, અને તેનાથી એન્જિન નિરીક્ષણ કરવાની રીત બદલાઈ ગઈ.

6: 28 એપ્રિલ, 1988ના રોજ, હવાઈના હિલોથી હોનોલુલુ જતી 19 વર્ષ જૂનું બોઇંગ 737, અલોહા ફ્લાઇટ , 24000 ફૂટની ઊંચાઈએ તૂટી પડી, જેના કારણે તેના ફ્યુઝલેજનો મોટો ભાગ ઉડી ગયો, જેના કારણે ડઝનબંધ મુસાફરો ખુલ્લા હવામાં ઉડતા રહી ગયા! ચમત્કારિક રીતે, વિમાનનો બાકીનો હિસ્સો લાંબા સમય સુધી એક સાથે ટકી રહ્યોંબજેથી પાઇલટ્સ સુરક્ષિત રીતે ઉતરી શક્યા. વિમાનમાંથી બહાર નીકળેલા ફક્ત એક જ વ્યક્તિ, એક ફ્લાઇટ એટેન્ડન્ટનું મૃત્યુ થયું. ગઝજઇ એ વિમાનની 89,000 થી વધુ ફ્લાઇટ્સ દરમિયાન વારંવાર દબાણ ચક્રને કારણે થતા કાટ અને વ્યાપક થાક નુકસાનને જવાબદાર ઠેરવ્યું. તેના જવાબમાં, ઋઅઅ એ 1991 માં નેશનલ એજિંગ એરક્રાફ્ટ રિસર્ચ પ્રોગ્રામ શરૂ કર્યો, જેણે હાઇયુઝ અને હાઈ સાઇકલ માનો માટે નિરીક્ષણ અને જાળવણી આવશ્યકતાઓને કડક બનાવી.

7: 8 સપ્ટેમ્બર, 1994 રોજ યુ.એસ. એરવેઝની ફ્લાઇટ 427 પિટ્સબર્ગમાં લેન્ડિંગ માટે આગળ વધી રહી હતી, ત્યારે બોઇંગ 737 અચાનક ડાબી બાજુ વળ્યું અને 5000 ફૂટ ઊંચે જમીન પર પટકાયું, જેમાં સવાર તમામ 132 લોકોના મોત થયા. વિમાનના બ્લેક બોક્સમાં જોવા મળ્યું કે રડર (સુકાન) અચાનક ડાબી બાજુ ખસી ગયું હતું, જેના કારણે તે પટકાઈ ગયું. ગઝજઇ એ તારણ કાઢ્યું કે સુકાન-નિયંત્રણ પ્રણાલીમાં વાલ્વ જામ થવાને કારણે સુકાન ઉલટું થયું હતું: જેમ જેમ પાઇલટ્સે જમણા સુકાન પેડલ પર દબાવ્યું, સુકાન ડાબી બાજુ જતું ગયું.
પરિણામે, બોઇંગે વિશ્વના તમામ 2,800 સૌથી લોકપ્રિય જેટલાઈનરને રિટ્રોફિટ કરવા માટે 500 મિલિયન ખર્ચ્યા. અને, એરલાઇન અને પીડિતોના પરિવારો વચ્ચેના સંઘર્ષના પ્રતિભાવમાં, એવિએશન ડિઝાસ્ટર ફેમિલી આસિસ્ટન્સ એક્ટ પસાર થયો, જેણે બચી ગયેલા લોકોની સેવાઓ ગઝજઇને ટ્રાન્સફર કરી.

8: 1983માં એર કેનેડા દુર્ઘટના પછી ઋઅઅ એ કેબિનમાં આગને રોકવા માટે પગલાં લાદ્યા હતા, પરંતુ તેણે પેસેન્જર જેટના કાર્ગો કમ્પાર્ટમેન્ટને આગથી સુરક્ષિત રાખવા માટે કંઈ નોંધપાત્ર થયું ન હતું. 11 મે, 1996ના રોજ મિયામી નજીક એવરગ્લેડ્સમાં વેલ્યુજેટ 592 ના ભયાનક ક્રેશ બાદ એજન્સીને આખરે કાર્યવાહી કરવાની ફરજ પડી. ઉઈ-9માં આગ રાસાયણિક ઓક્સિજન જનરેટરને કારણે લાગી હતી, જે એરલાઇનના મેઇન્ટેનન્સ કોન્ટ્રાક્ટર સેબ્રેટેક દ્વારા ગેરકાયદેસર રીતે પેક કરવામાં આવ્યા હતા. દેખીતી રીતે એક બમ્પને કારણે અથડામણના પરિણામે ગરમીથી આગ લાગી હતી. પાઇલટ્સ સમયસર સળગતા વિમાનને લેન્ડ કરવામાં અસમર્થ હતા, અને 110 લોકો માર્યા ગયા હતા. ત્યારબાદ ઋઅઅ એ તમામ કોમર્શિયલ વિમાનોના કાર્ગો હોલ્ડમાં સ્મોક ડિટેક્ટર અને ઓટોમેટિક અગ્નિશામક ઉપકરણો ફરજિયાત કરવામાં આવ્યાં. વિમાનમાં ખતરનાક જોખમી સામાન લઈ જવા સામેના નિયમોને પણ મજબૂત બનાવ્યા.

9: 17 જુલાઈ, 1996ના રોજ એક બોઇંગ 747માં, ઉંઋઊં થી પેરિસ જતી વખતે વિસ્ફોટ થયો, જેમાં સવાર તમામ 230 લોકો માર્યા ગયા અને ઘણો વિવાદ થયો. આ દુર્ઘટનામાં એક વિમાન જે કોઈ દેખીતા કારણ વગર હવામાં વિસ્ફોટ થયું હતું! ખૂબ મહેનતથી કાટમાળને ફરીથી ભેગા કર્યા પછી, ગઝજઇ એ આતંકવાદી બોમ્બ અથવા મિસાઇલ હુમલાની શક્યતાને નકારી કાઢી અને તારણ કાઢ્યું કે વિમાનના લગભગ એમ્ટી સેન્ટર-વિંગ ફ્યુઅલ ટાંકીમાં મોટેભાગે વાયર બંડલમાં શોર્ટ સર્કિટને કારણે ફ્યુઅલ-ગેજ સેન્સરમાં સ્પાર્ક થયો હતો. ત્યારથી ઋઅઅ એ ખામીયુક્ત વાયરિંગ અને અન્ય સ્ત્રોતોમાંથી નીકળતા તણખા ઘટાડવા માટે ફેરફારો ફરજિયાત કર્યા છે. દરમિયાન, બોઇંગે એક ફ્યુલ ઇનરટિંગ સિસ્ટમ વિકસાવી છે જે વિસ્ફોટની શક્યતા ઘટાડવા માટે ઇંધણ ટાંકીમાં નાઇટ્રોજન ગેસ દાખલ કરે છે.
10: 2 સપ્ટેમ્બર, 1998 ના રોજ ટેકઓફ કર્યાના લગભગ એક કલાક પછી, સ્વિસએરની ફ્લાઇટના પાઇલટ્સને કોકપીટમાં ધુમાડાની ગંધ આવી. ચાર મિનિટ પછી, તેણે લગભગ 65 માઇલ દૂર હેલિફેક્સ, નોવા સ્કોટીયા તરફ તરત જ ઉતરવાનું શરૂ કર્યું. પરંતુ આગ ફેલાતા અને કોકપીટ લાઇટ અને સાધનો નિષ્ફળ જતા, વિમાન નોવા સ્કોટીયા કિનારેથી લગભગ પાંચ માઇલ દૂર એટલાન્ટિકમાં ક્રેશ થયું. તેમાં સવાર તમામ 229 લોકો માર્યા ગયા. તપાસકર્તાઓને જાણવા મળ્યું કે આગ વિમાનના ફ્લાઇટ દરમિયાન એન્ટરટેઇનમેન્ટ નેટવર્કમાં લાગી હતી, જેના ઇન્સ્ટોલેશનને કારણે કોકપીટની ઉપર સંવેદનશીલ કેપ્સ્ટાન વાયરમાં ફટકો પડ્યો હતો. પરિણામે આગ જ્વલનશીલ માયલર ફ્યુઝલેજ ઇન્સ્યુલેશન સાથે ઝડપથી ફેલાઈ ગઈ. ત્યારબાદ ઋઅઅ એ લગભગ 700 મેકડોનેલ ડગ્લાસ જેટમાં માયલર ઇન્સ્યુલેશનને આગ-પ્રતિરોધક સામગ્રીથી બદલવાનો આદેશ આપ્યો.

11: 1 જૂન, 2009ના રોજ, રિયોથી પેરિસની ઉડાનના લગભગ ત્રણ કલાક પછી, એર ફ્રાન્સ ફ્લાઇટ 447, એક એરબસ અ330-200, એક ભયંકર તોફાની થન્ડરસ્ટોર્મ વિસ્તારમાં પ્રવેશી ગઈ. 38000વફૂટની ઊંચાઈથી, વિમાન દક્ષિણ એટલાન્ટિક મહાસાગરના ઊંડાણમાં પડતા પહેલા એરોડાયનેમિક સ્ટોલ પર પ્રવેશ્યું, જેમાં સવાર તમામ 228 લોકો માર્યા ગયા. ઘણા દિવસો પછી, કાટમાળના ટુકડા પાણીની સપાટી પર તરતા જોવા મળ્યા, પરંતુ બાકીના જેટનું ઠેકાણું બે વર્ષથી વધુ સમય સુધી રહસ્ય રહ્યું. ત્યારબાદ તપાસકર્તાઓએ ક્ષતિગ્રસ્ત વિમાનમાંથી મોકલવામાં આવેલા સ્વચાલિત સંદેશાઓ પરથી તારણ કાઢ્યું કે ગતિ ટ્રેક કરતી પિટોટ ટ્યુબ જામ થઈ ગઈ હતી, જેના કારણે દુર્ઘટના સર્જાઈ હતી.

એર ઇન્ડિયાના કનિષ્કવાળી દુર્ઘટના  એક ત્રાસવાદી કૃત્ય હતું જે આજે પણ આપણને યાદ છે

બીજું, પુરાવાઓના આધારે, નિષ્ણાતોએ તારણ કાઢ્યું કે અકસ્માતનું કારણ પાઇલટ્સ દ્વારા વિમાનને રોકવા માટે સુધારાત્મક પગલાં લેવામાં નિષ્ફળતા હતી. આ તારણોએ ફ્લાય-બાય-વાયર ટેકનોલોજી અને ફ્લાઇટ પર અંતિમ નિર્ણયો લેવા માટે માનવો કરતાં કમ્પ્યુટર્સ પર તેની નિર્ભરતા પર કઠોર પ્રકાશ પાડ્યો છે. બોઇંગ અને એરબસ બંને ફ્લાય બાય વાયરનો ઉપયોગ કરે છે, પરંતુ બોઇંગ પાઇલટ્સને ઓટોમેશનને ઓવરરાઇડ કરવાની છૂટ આપે છે. આ અકસ્માતે પાઇલટ્સને મેન્યુઅલી વિમાન ઉડાડવા માટે ફરીથી તાલીમ આપવાના નવેસરથી પ્રયાસને પ્રોત્સાહન આપ્યું – ભલે કમ્પ્યુટર જે કહે, પોતાના અનુભવ અને લોજીકનો ઉપયોગ માટે આઝાદ છે.

12: 8 માર્ચ, 2014ના રોજ જ્યારે મલેશિયા એરલાઇન્સની ફ્લાઇટ 370, કુઆલાલંપુરથી બેઇજિંગ 239 લોકોને લઈને જઈ રહી હતી, અને અચાનક રડાર સ્ક્રીન પરથી ગાયબ થઈ ગયું એ પહેલાં કોઈ મે ડે કોલ કે મુશ્કેલીનો સંકેત નહોતો. આઠ વર્ષ પછી પણ, તે હજુ પણ ઉડ્ડયન ક્ષેત્રનું સૌથી પીડાદાયક રહસ્ય છે. સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે વિમાનના ટ્રાન્સપોન્ડર શા માટે નિષ્ક્રિય કરવામાં આવ્યા હતા, જેના કારણે વિમાન લગભગ અદ્રશ્ય થઈ ગયું હતું, કે જ્યારે તે દેખીતી રીતે દિશા બદલીને દક્ષિણ તરફ ગયું હતું! કેટલાક નિષ્ણાતો માને છે કે તે બળતણ ખતમ થઈ ગયા પછી અને હિંદ મહાસાગરમાં ક્રેશ થયા પહેલા સાત કલાક સુધી ઓટોપાયલટ પર ઉડાન ભરી હતી! આ મામલે નક્કર પુરાવાના અભાવમાં, બાર્નેકલ્ડ ફ્લોટસમના રૂપમાં આફ્રિકાના દરિયાકાંઠે મળી આવેલા થોડા સંકેતોએ, ઝડપી ડિકમ્પ્રેશન (ગ્રીસમાં હેલિઓસ ફ્લાઇટ 522 ક્રેશનું કારણ પણ) ને કારણે થતા હાયપોક્સિયાથી લઈને ક્રૂ મેમ્બર અથવા મુસાફર દ્વારા ઇરાદાપૂર્વક તોડફોડ સુધી.શું થયું તેના ઘણા સ્પર્ધાત્મક સિદ્ધાંતો ઉભા કર્યા છે, એક વાત સ્પષ્ટ છે કે સુરક્ષા નિષ્ણાંતો જેની માંગ એયર ફ્રાન્સથી કરી રહ્યા છે એ રીઅલ-ટાઇમ ટ્રેકિંગ સુવિધા આ વિમાનમાં હોત તો જો દુનિયા હજી પણ વિમાનને શોધી રહી ન હોત. આ દુર્ઘટના બાદ , આંતરરાષ્ટ્રીય નાગરિક ઉડ્ડયન સંગઠને તમામ એરલાઇન્સને ટ્રેકિંગ ઉપકરણો ઇન્સ્ટોલ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે જે વિમાનો પર, ખાસ કરીને સમુદ્રની ઉપરના વિમાનો પર, નજીકથી નજર રાખશે, અને વિમાન ઉત્પાદકો એવા બ્લેક બોક્સ પણ વિકસાવી રહ્યા છે જે જો વિમાન પાણીમાં પડે તો આપમેળે તરતા રહે.

13: 29 ઓક્ટોબર, 2018ના રોજ, લાયન એર ફ્લાઇટ 610, બોઇંગ 737 મેક્સ 8, ઇન્ડોનેશિયાના જકાર્તામાં આવેલા સોએકાર્નો-હટ્ટા આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઇમથકથી ઉડાન ભર્યાના 13 મિનિટ પછી જાવા સમુદ્રમાં પડી ગયું. દુર્ઘટના પછીના અઠવાડિયામાં, અધિકારીઓએ શોધી કાઢ્યું કે પંગકલ પિનાંગ જતી ફ્લાઇટમાં ફ્લાઇટ-કંટ્રોલ સમસ્યાઓ હતી, જે આંશિક રીતે નવા વિમાનના મેન્યુવરિંગ કેરેક્ટરિક્સ ઓગમેન્ટેશન સિસ્ટમ (ખઈઅજ) માં ખામીને કારણે હતી. પાઇલટ્સે તેને સુધારવાના શ્રેષ્ઠ પ્રયાસો કર્યા છતાં સિસ્ટમે ભૂલથી વિમાનના નાકને નીચે ધકેલી દીધું. પાંચ મહિના પછી, ઇથોપિયન એરલાઇન્સની ફ્લાઇટ 302 – જે ઇથોપિયાના એડિસઅબાબાથી નૈરોબી, કેન્યા જઈ રહી હતી, ટેકઓફના છ મિનિટ પછી ક્રેશ થઈ ગઈ. તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે બોઇંગ 737 મેક્સ 8 પણ ફ્લાઇટ 610 જેવી જ હાલત થઈ હતી. આ બે દુર્ઘટનામાં 346 લોકો મૃત્યુ પામ્યા. બંને ઘટનાઓને પગલે, ઋઅઅ અને બોઇંગે વિમાનનું સંપૂર્ણ નિરીક્ષણ કરવા, વાયરિંગ સમસ્યાઓ સુધારવા, ફ્લાઇટ-કંટ્રોલ સિસ્ટમનું સમારકામ કરવા અને પાઇલટ્સને વિમાનમાં વધુ તાલીમ આપવા માટે તમામ 737 મેક્સ 8 જેટ વિમાનોની ઉડાન બંધ કરી દીધી. નવેમ્બર 2020માં, ખઅડને ઉડાન માટે પૂરતું સલામત માનવામાં આવ્યું હતું. પરંતુ તેની મુશ્કેલીઓનો અંત હજુ આવ્યો નથી. એપ્રિલ 2021માં, બોઇંગે એક નિવેદન બહાર પાડીને લગભગ 160 ખઅડ 8 જેટને ગ્રાઉનિ્ંડગ કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો. આકાશમાં પ્લેન ક્રેશ થવાના, વિમાનો હવામાં કે રન વે પર અથડાવાની દુર્ઘટનાઓની સૂચી જેટલી લાંબી છે એથી પણ વધુ દર્દનાક તેની વિગતો છે. વિમાની અકસ્માતોની સહુથી મોટી કરુણતા એ છે કે તેનો ભોગ બનનાર હતભાગીઓ પાસે પોતાની પીડાનું બયાન આપવા ચંદ મિનિટો પણ બચતી નથી. આવા જ એક વધુ ગમખ્વાર અકસ્માતની વિગતો જોઈએ તો તે છે.

14: 1977ના માર્ચ મહિનાની 27 તારીખનો. આ ભયાનક દુર્ઘટનામાં કુલ 583 લોકો માર્યા ગયા હતા. આ ઘટના બની હતી કેનેરી ટાપુઓના ટેનેરિફ ટાપુ પર આવેલા, હાલમાં ટેનેરીફ નોર્થ એરપોર્ટ તરીકે ઓળખાતા હવાઈ મથક પર બની હતી. તે વખતે એ એરપોર્ટ લોસ રોડીઓસ એરપોર્ટ તરીકે જાણીતું હતું. તે દિવસની સવારે અહી પાન અમેરિકન એરલાઇન્સની ફલાઇટ નંબર 1736 અને ઊંકખ ફલાઇટ 4805 ની સેવાઓ માટે તહેનાત બે બોઇંગ 747 ખરાબ હવામાન અને લેન્ડિંગ માટેના નિર્ણયની ભૂલના કારણે એરપોર્ટ પર જ ખૂબ સ્પીડમાં ભયંકર રીતે અથડાયા હતા જેમાં 583 લોકોએ બહુ ખરાબ રીતે જીવ ગુમાવવો પડ્યો હતો.

15: ડોમેસ્ટિક ફલાઇટમાં એક અતિ ભયાનક અકસ્માત જોઈએ તો તે ઉએનો જાપાન ખાતેનો છે. આ દુર્ઘટના 12મી ઓગષ્ટ 1985 ના રોજ ઘટી હતી જેમાં 520 લોકો અત્યંત ભયાનક સ્થિતિમાં મોતને આધીન થયા હતા. આ ઘટનામાં તે દિવસે ટોકિયોના હાનેડ એરપોર્ટ પરથી ઉપડી જાપાનના ઓસાકા એરપોર્ટ જવા રવાના થયેલા બોઇંગ 747 જછ ના એંજીનમાં ખરાબી ઊભી થતાં તે ઠીક કરવા આકાશમાં 32 મિનિટ ઝઝૂમ્યા બાદ હવાઈ જહાજ ટોકિયોથી 100 કિલોમીટર દૂર આવેલ તકામાગાહેર પર્વત પર તુટી પડ્યું હતું.

16: આવી જ ભયાનક એવી એક અન્ય ઘટના 12મી નવેમ્બર 1996ના રોજ આકાશમાં ઘટી હતી, જેમાં સાઉદી એરબન ફલાઇટ 763 અને કઝહસ્તાં એરલાઇન્સની ફલાઇટ 1907 વચ્ચે ભારતના દિલ્હી નજીકના ચરખી દારડી વિસ્તારમાં અથડાઈ પડતા 349 લોકોએ જીવ ગુમાવવાનો વારો આવ્યો હતો. ભારતમાં હવામાં જ બે પ્લેન અથડાઈ પડવાની આ સહુથી ભયાનક ઘટના હતી.

17: એરક્રાફ્ટની મૂળભૂત ડિઝાઇનમાં ક્ષતી હોવાના કારણે બનેલા ભયાનક હવાઈ દુર્ઘટનામાં ફ્રાન્સના ફોન્ટેન ચેલીસ ખાતે 3જી માર્ચ 1974ના રોજ ટર્કિશ એરલાઇન્સ ફલાઇટ 981 કદાચ બહુ આગળના ક્રમે છે. પેરિસ શહેરની ઘણી નજદીક આ ઘટના બની હતી અને તે સમયે ત્રીજા ક્રમની સહુથી ભયાનક ઘટના હતી.

18: એવીએશનના ઇતિહાસમાં પેસેન્જર વિમાનને બોમ્બથી ઉડાવી દેવાની કમનસીબ એવી સહુ પ્રથમ ઘટના 23મી જૂન 1985ના રોજ બની હતી. આ તેના પ્રકારનું સહુ પ્રથમ ત્રાસવાદી કૃત્ય હતું જેમાં 329 લોકો માર્યા ગયા હતા. તે દિવસે એરઈન્ડિયા ફલાઇટ 182 ટોરેન્ટો – મોન્ટ્રીયલ – લંડન – દિલ્હી રૂટ પર ઉડી રહી હતી. આ વિમાનને 31000 ફૂટની ઊંચાઈએ બોમ્બથી ઉડાવી દેવામાં આવ્યું હતું. આપણે સહુ તેને કનિષ્કના નામે ઓળખી છીએ. આ ઘટનાના મૃતકોમાં 264 કેનેડિયન, 27 બ્રિટિશ અને 24 ભારતીયોનો સમાવેશ થાય છે.

19: ઓગષ્ટ 19મી 1980ના રોજ જે એક ભયાનક વિમાની દુર્ઘટના બની તે હવામાં વિમાન અથડાવાની તુટી પડવાની કે રનવે પર બનતા હવાઈ અકસ્માત કરતા ઘણી જુદી હતી પણ તેમાં કુલ 301 લોકો માર્યા ગયાં હતાં. આ દુર્ઘટના સાઉદી ફલાઇટ 163માં સાઉદી અરેબિયાના રિયાધ ખાતે બની હતી જેમાં અહીંના ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ પરથી ફલાઇટ ટેક ઓફ થયાના તુરત જ તેમાં આગ ફાટી નીકળી હતી અને નજીવા સમયમાં 10 ક્રું મેમ્બર સહિત ત્રણસો એક માણસો બળીને ભડથું થઈ ગયા હતા.

20: ગમખ્વાર એવીએશન દુર્ઘટનાઓના ભયાવહ ઇતિહાસમાં એક દુર્ભાગ્યપૂર્ણ ઘટના 17મી જુલાઇ 2014ના રોજ બની હતી. અલબત્ત આ ઘટના આકાશમાં કે રન વે પર વિમાન અથડાવાની કે તુટી પડવાની ના હતી. મલેશિયન એરલાઇન્સની ફલાઇટ નંબર 17 સાથે બનેલી આ ઘટના વિમાન પર ગોળીબારીની હતી જેમાં કુલ 298 લોકો માર્યા ગયા હતા. આ ઘટનામાં બોઇંગ 777 200ઊછ એમસ્ટર્ડામ થી કુલાન લુંપોર જઈ રહ્યું હતું ત્યારે પૂર્વીય યુક્રેનની 31 કિલોમીટર દૂરના આકાશમાં આ બનાવ બન્યો હતો. આ એક ત્રાસવાદી કૃત્ય હતું જેને ડોનબાસ મિલીટન્ટ જૂથે અંજામ આપ્યો હતો.

21: હવાઈ જહાજને “ભૂલથી” ગોળીબાર કરીને ઉડાવી દેવાની એક અજીબ ઘટના 3જી જુલાઇ 1988ના રોજ બની હતી જેમાં કુલ 290 લોકો માર્યા ગયા હતા. તે દિવસે હોર્મુઝ દેરાઝ નજીક બનેલી આ ઘટનામાં ઈરાન એરફલાઈટ નંબર 655 ને અમેરિકન નેવીના જવાનોએ ગાઇડેડ મિસાઈલથી શરતચૂકમાં ઉડાવી દીધી હતી. આ બનાવી ગંભીરતા જોતા અમેરિકી સરકારે ભોગ બનનાર પ્રત્યેકને 61.8 મિલિયન અમેરિકી ડોલરનું વળતર ચૂકવ્યા હતું.

22: 19મી ફેબ્રુઆરી 2003ના રોજ ઇરાનના કરમેન નજીક 19મી ફેબ્રુઆરી 2003ના રોજ બનેલી એક વિમાની દુર્ઘટનામાં કુલ 275 લોકો માર્યા ગયા હતા. એવીએશન દુર્ઘટનાના ઇતિહાસમાં આ ઘટનાને “સસ્પેંદેડ મીડ એર કોલિઝન” તરીકે જોવામાં આવે છે. આ વિમાન ઇસ્લામિક રિવોલ્યુષનરી ગાર્ડના સભ્યોને લઈને કોઈ ગુપ્ત અભિયાન માટે જઈ રહ્યું હતું ત્યારે કોઈ અકળ કારણોસર તે અહીંની પહાડીઓમાં તુટી પડ્યું હતું.

23: અમેરિકામાં બનેલા સહુથી ગમખ્વાર એવિએશન એક્સિડન્ટમાં એક 25મી મે 1979ના દિવસે અમેરિકન એરલાઇન્સની ફલાઇટ નંબર 191 સાથે બન્યો હતો. આ દુર્ઘટનામાં કુલ 273 લોકો માર્યા ગયા હતા.અમેરિકાના દેસ મેદાનો તરીકે ઓળખાતા પ્રદેશમાં આ ઘટના બની હતી. શિકાગો એરપોર્ટ પરથી ટેક ઓફ કર્યાની મિનિટોમાં જ આ દુર્ઘટનાઘટીહતી