પાકિસ્તાન પાસે ચૂંટણી કરાવવાના પૈસા પણ નથી: એક ‘મત’નો ખર્ચ રૂ.500 થાય

-ચૂંટણી પંચ મતદાનના મૂડમાં નથી: 61.8 અબજ રૂપિયા ખર્ચવા પડે

પાકિસ્તાનમાં આર્થિક સંકટને કારણે ચૂંટણી યોજવી એ પણ મોંઘો સોદો છે. અહીં એક વોટની કિંમત 492 રૂપિયા થઈ ગઈ છે. ચૂંટણી ખર્ચ સરકારી તિજોરીમાંથી થાય છે, પરંતુ તિજોરી પણ ખાલી છે. તે દરમિયાન, 2018ની સરખામણીમાં ચૂંટણી પરના કુલ ખર્ચમાં 146 ટકાનો ઉછાળો આવ્યો છે. પાકિસ્તાનના ચૂંટણી પંચના મતે આ વખતે ચૂંટણીમાં 61 અબજ રૂપિયાથી વધુનો ખર્ચ થઈ શકે છે. આ જ કારણ છે કે પાકિસ્તાનનું ચૂંટણી પંચ અહીં ચૂંટણી કરાવવાના પક્ષમાં નથી.

પાકિસ્તાનના ચૂંટણી પંચના એક દસ્તાવેજ અનુસાર, 2018માં ચૂંટણીમાં પ્રતિ વ્યક્તિ 146 રૂપિયાનો ખર્ચ કરવામાં આવ્યો હતો. હવે જ્યારે પાકિસ્તાન તીવ્ર મોંઘવારીની ઝપેટમાં છે ત્યારે આ ખર્ચ વધીને રૂ.492 થઈ ગયો છે. 2002ની પાકિસ્તાનની સામાન્ય ચૂંટણીમાં, નોંધાયેલા મતદારોની સંખ્યા 70 મિલિયન હતી અને ચૂંટણીમાં રૂ. 1.45 અબજનો ખર્ચ થયો હતો. વ્યક્તિ દીઠ મતની કિંમત 20 રૂપિયા આંકવામાં આવી હતી.2008ની સામાન્ય ચૂંટણીમાં નોંધાયેલા મતદારોની સંખ્યા વધીને 8 કરોડ થઈ હતી

અને વ્યક્તિ દીઠ મતની કિંમત પણ 23 રૂપિયા સુધી પહોંચી ગઈ હતી. ચૂંટણી પંચે આ ચૂંટણી પાછળ 1.8 અબજ રૂપિયાનો ખર્ચ કર્યો હતો. પાકિસ્તાનમાં 2013ની સામાન્ય ચૂંટણીમાં 4.7 અબજ ડોલરનો ખર્ચ કરવામાં આવ્યો હતો. આ દરમિયાન મતદારોની સંખ્યા વધીને 8.6 કરોડ થઈ છે. ત્યારબાદ દરેક વ્યક્તિના વોટ પાછળ 55 રૂપિયા ખર્ચવામાં આવ્યા હતા. મતદારોની સંખ્યામાં સતત વધારો અને મોંઘવારીનું સ્તર વધવાને કારણે ચૂંટણી પર થતા ખર્ચમાં પણ વધારો થયો છે.

2018ની સામાન્ય ચૂંટણીમાં મતદારોની સંખ્યા વધીને 10.5 કરોડ થઈ, ત્યારે ચૂંટણીનો કુલ ખર્ચ 21 અબજ રૂપિયા હતો.છેલ્લી ચૂંટણી સુધીમાં વ્યક્તિ દીઠ મતનો ખર્ચ 200 રૂપિયા થઈ ગયો. હવે જ્યારે પાકિસ્તાન આર્થિક સંકટની ઝપેટમાં છે, ત્યારે પાકિસ્તાનમાં ચૂંટણી યોજવી મોંઘી પડી ગઈ છે. પાકિસ્તાનના ચૂંટણી પંચે આ વખતે 2023ની ચૂંટણી પર 47.4 અબજ રૂપિયા ખર્ચવાની યોજના બનાવી હતી, જ્યાં માથાદીઠ મતની કિંમત 378 રૂપિયા હોઈ શકે છે.

જો કે, ચૂંટણી પંચે બજેટ ઘટાડીને 61.8 અબજ રૂપિયા કરી દીધું છે, જેનો અર્થ છે કે વ્યક્તિ દીઠ મતની કિંમત 492 રૂપિયા હોઈ શકે છે, જે 2018ની સરખામણીમાં 146 ટકાનો ઉછાળો છે. પાકિસ્તાનમાં ફુગાવાની વાત કરીએ તો 2002-2008માં તે 7.8 ટકા હતો. 2008-13ની વચ્ચે 13.4 ટકા જે 2018ની ચૂંટણીમાં ઘટીને 4.9 ટકા થયો અને તે પછી ફરી ફુગાવાનો દર વધીને 12.5 ટકા થયો. આ જ કારણ છે કે ચૂંટણી યોજવી પણ મોંઘી બની છે. હવે આર્થિક સંકટ વચ્ચે તે એક મોટો બોજ બની ગયો છે.