અગાઉ ચંદ્રયાન-3 40 હજાર કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે અંતરિક્ષમાં દોડી રહ્યું હતું, હવે તે કાચબાની ગતિ કરતા ઓછી ઝડપે લેન્ડિંગ કરશે
ચંદ્રયાન-3 આજે એટલે કે 23 ઓગસ્ટ 2023ની સાંજે 6.04 કલાકે દક્ષિણ ધ્રુવ પર ચંદ્રયાન-3 સોફ્ટ લેન્ડિંગ કરશે તેવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે. ચંદ્રયાન-3નું ઉતરાણ દક્ષિણ ધ્રુવની નજીક હશે. ISRO દ્વારા ઉલ્લેખિત રેખાંશ અને અક્ષાંશ મેનિન્જીસ ક્રેટર તરફ નિર્દેશ કરે છે. તેથી જ કદાચ ઉતરાણ તેની આસપાસ છે. અગાઉ ચંદ્રયાન-3 40 હજાર કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે અંતરિક્ષમાં દોડી રહ્યું હતું. હવે તે કાચબાની ગતિ કરતા ઓછી ઝડપે લેન્ડિંગ કરશે.
- Advertisement -
સરેરાશ કાચબા 4થી 5 મીટર
મહત્વનું છે કે, સરેરાશ કાચબા 4થી 5 મીટર પ્રતિ સેકન્ડની ઝડપે તરતા હોય છે તો જમીન પર 1 થી 2 મીટર પ્રતિ સેકન્ડની ઝડપે ચાલે છે. કાચબાના નવા બાળકો 40 કિલોમીટરની સફર 30 કલાકમાં પૂર્ણ કરે છે. માદા કાચબા તેમના બાળકો અથવા નર કાચબા કરતાં વધુ ઝડપથી તરીને અથવા દોડે છે. જેથી તે પોતાના બાળકોને શિકારીઓથી બચાવી શકે. જોકે હવે આ વખતે ચંદ્રયાન-3નું લેન્ડિંગ પણ કાચબા ગતિએ એટલે કે 1 થી 2 મીટર પ્રતિ સેકન્ડની ઝડપે થશે. નોંધનીય છે કે, ISROનું ચંદ્રયાન-3 તેની 42 દિવસની સફર ધીમી ગતિએ કરી રહ્યું હતું. ચંદ્રયાન-3 ગુરુત્વાકર્ષણનો લાભ લઈ રહ્યું છે.
ચંદ્રયાન-3ની ઝડપ કાચબા જેવી
-વિક્રમ લેન્ડર 25 કિલોમીટરની ઉંચાઈથી ચંદ્ર પર ઉતરવાની યાત્રા શરૂ કરશે. આગલા તબક્કામાં પહોંચવામાં લગભગ 11.5 મિનિટ લાગશે. એટલે કે 7.4 કિલોમીટરની ઉંચાઈ સુધી.
-જ્યાં સુધી તે 7.4 કિલોમીટરની ઉંચાઈ સુધી પહોંચે ત્યાં સુધી તેની ઝડપ 358 મીટર પ્રતિ સેકન્ડ રહેશે. આગળનો સ્ટોપ 6.8 કિલોમીટરનો હશે.
-6.8 કિમીની ઉંચાઈ પર સ્પીડ ઘટીને 336 મીટર પ્રતિ સેકન્ડ થઈ જશે. આગળનું લેવલ 800 મીટરનું હશે.
-800 મીટરની ઉંચાઈ પર લેન્ડરના સેન્સર ચંદ્રની સપાટી પર લેસર કિરણો મૂકીને લેન્ડિંગ માટે યોગ્ય જગ્યા શોધી લેશે.
-150 મીટરની ઉંચાઈ પર લેન્ડરની ઝડપ 60 મીટર પ્રતિ સેકન્ડ હશે. 800 થી 150 મીટરની ઊંચાઈ વચ્ચેનો અર્થ થાય છે.
-60 મીટરની ઉંચાઈ પરના લેન્ડરની ઝડપ 40 મીટર પ્રતિ સેકન્ડ હશે. 150 થી 60 મીટરની ઉંચાઈ વચ્ચેનો અર્થ થાય છે.
-10 મીટરની ઉંચાઈ પર લેન્ડરની સ્પીડ 10 મીટર પ્રતિ સેકન્ડ હશે.
-ચંદ્રની સપાટી પર ઉતરતી વખતે, એટલે કે સોફ્ટ લેન્ડિંગ માટે, લેન્ડરની ઝડપ 1.68 મીટર પ્રતિ સેકન્ડ રહેશે.
- Advertisement -
Chandrayaan-3 Mission:
The mission is on schedule.
Systems are undergoing regular checks.
Smooth sailing is continuing.
The Mission Operations Complex (MOX) is buzzed with energy & excitement!
The live telecast of the landing operations at MOX/ISTRAC begins at 17:20 Hrs. IST… pic.twitter.com/Ucfg9HAvrY
— ISRO (@isro) August 22, 2023
ચંદ્રયાન-3 અત્યારે ક્યાં છે, કોણ સંભાળશે?
વિગતો મુજબ ચંદ્રયાન-3નું વિક્રમ લેન્ડર 25 કિમી x 134 કિમીની ભ્રમણકક્ષામાં આગળ વધી રહ્યું છે. 25 કિમીની આ ઉંચાઈથી તેને ચંદ્રની સપાટી સુધી નીચે જવાનું હોય છે. છેલ્લી વખત ચંદ્રયાન-2 તેની હાઇ સ્પીડ, સોફ્ટવેરની ખામી અને એન્જિનની ખામીને કારણે પડ્યું હતું. આ વખતે એવી ભૂલ ન થવી જોઈએ, એટલા માટે ચંદ્રયાન-3માં ઘણા પ્રકારના સેન્સર અને કેમેરા લગાવવામાં આવ્યા છે.
LHDAC કેમેરા
વિગતો મુજબ LHDAC કેમેરા આ હેતુ માટે બનાવવામાં આવ્યો છે કે, કેવી રીતે વિક્રમ લેન્ડરને ચંદ્રની સપાટી પર સુરક્ષિત રીતે લેન્ડ કરવું. આ સાથે આ પેલોડ્સ લેન્ડિંગ સમયે મદદ કરશે તે છે- લેન્ડર પોઝિશન ડિટેક્શન કેમેરા (LPDC), લેસર અલ્ટિમીટર (LASA), લેસર ડોપ્લર વેલોસિટીમીટર (LDV) અને લેન્ડર હોરિઝોન્ટલ વેલોસિટી કેમેરા (LHVC) એકસાથે કામ કરશે. જેથી લેન્ડરને સુરક્ષિત સપાટી પર લેન્ડ કરી શકાય.
રક્ષણ માટે શું વ્યવસ્થા
આ વખતે વિક્રમ લેન્ડરમાં બે મોટા ફેરફાર કરવામાં આવ્યા છે. પહેલું એ છે કે તેમાં સેફ્ટી મોડ સિસ્ટમ છે. જે તેને કોઈપણ પ્રકારના અકસ્માતથી બચાવશે. આ માટે વિક્રમમાં બે ઓનબોર્ડ કોમ્પ્યુટર લગાવવામાં આવ્યા છે, જે તમામ પ્રકારના જોખમની જાણકારી આપશે. આ માહિતી તેમને વિક્રમ પર લાગેલા કેમેરા અને સેન્સર દ્વારા આપવામાં આવશે.
ચંદ્રની સપાટી પર ઉતરવું કેમ મુશ્કેલ છે?
વિશ્વભરના વૈજ્ઞાનિકો જાણે છે કે ચંદ્રની સપાટી પર તેની ભ્રમણકક્ષામાંથી ઉતરવું સરળ નથી. પ્રથમ અંતર. બીજું વાતાવરણ. ત્રીજું ગુરુત્વાકર્ષણ. ચોથું વર્ટિકલ લેન્ડિંગ કરતી વખતે યોગ્ય પ્રમાણમાં એન્જિનનું દબાણ બનાવવું. મતલબ કે થ્રસ્ટર્સ યોગ્ય રીતે ચાલુ હોવા જોઈએ. નેવિગેશન યોગ્ય રી તેમળવા જોઈએ, ઉતરાણ સ્થળ સપાટ હોવું જોઈએ. આ સમસ્યાઓ સિવાય પણ ઘણી બધી સમસ્યાઓ હશે જે ફક્ત વૈજ્ઞાનિકો જ જાણશે.
