કેન્દ્ર સરકારે મોટો નિર્ણય લઈને એક તરફ ક્રૂડ-રિફાઈન્ડ ખાદ્ય તેલ પરની કસ્ટમ ડ્યૂટી વધારી છે, તો બીજી તરફ ડુંગળી અને બાસમતી ચોખા પરની લઘુત્તમ નિકાસ કિંમત હટાવી દીધી છે.
વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની સરકારે હાલમાં જ ખાદ્ય તેલ અને અન્ય કૃષિ પેદાશોને લગતા મહત્ત્વના નિર્ણયો લીધા છે. ખાદ્ય તેલ પર કસ્ટમ ડ્યૂટીમાં મોટો વધારો કરવામાં આવ્યો છે, તો ડુંગળી અને બાસમતી ચોખાની નિકાસ પરના ટેક્સમાં ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની આગેવાની હેઠળની સરકારે એક મોટો નિર્ણય લેતા ક્રૂડ અને રિફાઈન્ડ ઓઈલ પર કસ્ટમ ડ્યુટી વધારી દીધી છે. આ વધારો સનફ્લાવર ઓઈલ, પામ ઓઈલ અને સોયાબીન ઓઈલ પર કરવામાં આવ્યો છે. સરકારી નોટિફિકેશન અનુસાર ક્રૂડ ઓઈલ પર કસ્ટમ ડ્યૂટી શૂન્યથી વધારીને 20 ટકા કરી દેવામાં આવી છે, જ્યારે રિફાઈન્ડ ઓઈલ પર કસ્ટમ ડ્યૂટી હવે વધારીને 32.5 ટકા કરવામાં આવી છે.
- Advertisement -
ખાદ્ય તેલ પર કસ્ટમ ડ્યુટીમાં સીધો 20%નો વધારો
સરકારે ક્રૂડ અને રિફાઈન્ડ ઓઈલ પર કસ્ટમ ડ્યુટી વધારી છે. આ નિર્ણય સનફ્લાવર ઓઈલ, પામ ઓઈલ અને સોયાબીન ઓઈલ પર લાગુ થશે. નાણા મંત્રાલય દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા નોટિફિકેશનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે સરકારે ક્રૂડ અને રિફાઈન્ડ સનફ્લાવર ઓઈલ, પામ ઓઈલ અને સોયાબીન ઓઈલ માટે બેઝિક કસ્ટમ ડ્યુટી વધારવાની જાહેરાત કરી છે. તેને વધારીને 20 ટકા અને 32.5 ટકા કરી દેવામાં આવી છે. કસ્ટમ ડ્યુટીમાં ફેરફાર બાદ નવા દરો આજથી એટલે કે 14 સપ્ટેમ્બર 2024થી લાગુ કરવામાં આવ્યા છે. ક્રૂડ પર બેઝિક કસ્ટમ ડ્યુટી 0-20% છે, જ્યારે રિફાઈન્ડ ઓઈલ પર તે હવે 12.5-32.5% છે.
- Advertisement -
બેઝિક કસ્ટમ ડ્યુટીમાં વધારા બાદ હવે ક્રૂડ ઓઈલ અને રિફાઈન્ડ ઓઈલ પરની અસરકારક ડ્યુટી અનુક્રમે 5.5 ટકાથી વધીને 27.5 ટકા અને 13.75 ટકાથી વધીને 35.75 ટકા થઈ જશે. કસ્ટમ ડ્યુટીમાં આ વધારો ખાદ્ય તેલના ભાવને અસર કરી શકે છે, જેનાથી આખરે ગ્રાહકોના ખિસ્સા પર ફટકો પડી શકે છે. આનાથી ખાદ્યતેલોના ભાવ વધી શકે છે, જેના કારણે સામાન્ય લોકો માટે મોંઘવારી વધી શકે છે.
ડુંગળીના વધતા ભાવ વચ્ચે લેવાયો આ નિર્ણય
ખાદ્ય તેલ પર કસ્ટમ ડ્યુટી વધારવાની સાથે સરકારે ડુંગળીની નિકાસને લઈને પણ મોટો નિર્ણય લીધો છે. ડુંગળીની લઘુત્તમ નિકાસ કિંમત હટાવી દેવામાં આવી છે અને ડુંગળી પરની એક્સપોર્ટ ડ્યુટી 40% થી ઘટાડીને 20% કરી દેવામાં આવી છે. આ નિર્ણયથી ડુંગળીની નિકાસને વેગ મળશે અને સ્થાનિક બજારમાં ડુંગળીના ભાવમાં ઘટાડો થઈ શકે છે. સરકારનું આ પગલું ડુંગળીની વધતી કિંમતોને નિયંત્રણમાં રાખવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે. સરકારના આ પગલાની અસર છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી સતત વધી રહેલા ડુંગળીના ભાવ પર પણ જોવા મળી શકે છે. આ સંદર્ભમાં ડીજીએફટીએ એક નોટિફિકેશન બહાર પાડીને કહ્યું છે કે ડુંગળીની નિકાસ પરના MEPને આગામી આદેશો સુધી હટાવવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.
બાસમતી ચોખામાં પણ બદલાવ
આ સિવાય સરકારે બાસમતી ચોખાની નિકાસ પર લઘુત્તમ નિકાસ કિંમત પણ હટાવી દીધી છે. બાસમતી ચોખાની વૈશ્વિક સ્પર્ધાત્મકતા વધારવા માટે આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. તેનાથી બાસમતી ચોખાની નિકાસ વધી શકે છે અને ભારતીય ચોખા આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સારી સ્થિતિ મેળવી શકે છે.
ખેડૂતોને જબરદસ્ત ફાયદો થશે
રિપોર્ટમાં એક સરકારી અધિકારીને ટાંકીને કહેવામાં આવ્યું છે કે ખાદ્ય તેલ પર કસ્ટમ ડ્યૂટી વધારવાના સરકારના આ નિર્ણયથી ખેડૂતોને ઘણો ફાયદો થશે, કારણ કે તેનાથી તેમની આવકમાં વધારો થશે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે બાસમતી ચોખા અને ડુંગળીમાંથી લઘુત્તમ નિકાસ કિંમત હટાવવાનો= નિર્ણય પણ ખેડૂતોના હિતમાં લેવામાં આવ્યો છે અને તેનાથી દેશના ખેડૂતોને પણ મદદ મળશે.આ પગલું સ્થાનિક કૃષિ ઉત્પાદનોની માંગ અને નિકાસને વેગ આપશે, જેનાથી ખેડૂતોને તેમની પેદાશોના વધુ સારા ભાવ મળી શકશે. સરકારના આ નિર્ણયોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય કૃષિ ઉત્પાદનોના ભાવમાં સ્થિરતા જાળવી રાખવા અને ખેડૂતોની આર્થિક સ્થિતિને મજબૂત કરવાનો છે.
આ પગલાં ભારતીય કૃષિ ઉત્પાદનોની નિકાસને પ્રોત્સાહન આપશે અને સ્થાનિક બજારમાં કોમોડિટીના ભાવમાં સંતુલન જાળવવામાં મદદ કરશે.
