શિક્ષણ જગતમાં મોટી બેદરકારી
સરકારી પાઠ્યપુસ્તકોના સંપાદન, પ્રૂફરીડિંગ અને ક્વોલિટી કંટ્રોલ સામે ઊભા થયા ગંભીર સવાલો
શું તમે ક્યારેય એવું સાંભળ્યું છે કે શાળાના પાઠ્યપુસ્તકમાં ભણતરની સામગ્રીને બદલે કોઈ પ્રખ્યાત બોલીવુડ ગીત છાપવામાં આવ્યું હોય? હા, આવો જ એક ચોંકાવનારો કિસ્સો સામે આવ્યો છે, જ્યાં ધોરણ ૫ ના અંગ્રેજી વિષયના પાઠ્યપુસ્તકમાં ૧૯૯૯ ની હિટ ફિલ્મ હમ દિલ દે ચૂકે સનમ ના પ્રખ્યાત ગીત નીંબુડા નીંબુડાના શબ્દો છાપવામાં આવ્યા છે. આ ગંભીર છબરડાને કારણે શિક્ષણ જગતમાં ખળભળાટ મચી ગયો છે અને પુસ્તકોના સંપાદન તેમજ ગુણવત્તા નિયંત્રણ પર મોટા સવાલો ઊભા થયા છે.
મીડિયા અહેવાલ મુજબ, ઓડિશામાંથી એક કિસ્સો ખૂબ ચર્ચામાં છે. આ સમગ્ર મામલો ત્યારે પ્રકાશમાં આવ્યો જ્યારે પાઠ્યપુસ્તકના પાનાના ફોટા ઇન્ટરનેટ પર વાયરલ થયા. પ્રાથમિક શાળાના વિદ્યાર્થીઓ માટેના શૈક્ષણિક પાઠની જગ્યાએ ફિલ્મી ગીત છપાયેલું જોઈને વાલીઓ અને શિક્ષણવિદો આશ્ચર્યમાં મુકાયા છે. તેઓ સવાલ ઉઠાવી રહ્યા છે કે શાળાના પુસ્તકો તૈયાર કરવાની, તેની ચકાસણી કરવાની અને પ્રિન્ટિંગની પ્રક્રિયામાં આટલી મોટી અને સ્પષ્ટ ભૂલ અનેક તબક્કાના એડિટિંગમાંથી પસાર થઈને વિદ્યાર્થીઓ સુધી કેવી રીતે પહોંચી ગઈ? આ વાયરલ છબરડાએ સોશિયલ મીડિયા પર પણ ભારે હંગામો મચાવ્યો છે. પાઠ્યપુસ્તકના સ્ક્રીનશોટ અલગ-અલગ પ્લેટફોર્મ પર ઝડપથી શેર થઈ રહ્યા છે, નાના ભૂલકાઓ માટેના પુસ્તકોના પ્રકાશનમાં કડક પૂફરીડિંગ અને જવાબદારી નક્કી કરવાની માંગ ફરી એકવાર તેજ બની છે.
હાલમાં આ મામલે સંબંધિત સત્તાવાળાઓ દ્વારા હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર અને વિસ્તૃત નિવેદન બહાર પાડવામાં આવ્યું નથી. જોકે, એવી શક્યતા છે કે આ પ્રિન્ટિંગ ભૂલની પુષ્ટિ થયા બાદ પાઠ્યપુસ્તક પ્રકાશનની સમગ્ર પ્રક્રિયાની ઉચ્ચ સ્તરીય સમીક્ષા કરવામાં આવશે. શિક્ષણ વિભાગ પર હવે એ સુનિશ્ચતિ કરવાનું દબાણ છે કે ભવિષ્યમાં આવી શરમજનક ભૂલોનું પુનરાવર્તન ન થાય અને વિદ્યાર્થીઓના શિક્ષણ સાથે કોઈ ચેડાં ન થાય.




