હવે ગુજરાતમાં બાળકો માટે સોશિયલ મીડિયા પ્રતિબંધની તૈયારી

ઓસ્ટ્રેલિયા – બ્રિટન – કર્ણાટક સરકારનાં નિર્ણયથી પ્રેરણા લઇને ગુજરાત સરકાર ૧૬ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો માટે સોશિયલ મીડિયા – આર્ટિફિશીયલ ઇન્ટેલિજન્સના ઉપયોગ ઉપર નિયંત્રણો મૂકવા વિચારે છે :

સોશિયલ મીડિયાના ઉપયોગથી બાળકોની ઓનલાઇન સુરક્ષા અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય ઉપર ખતરો ઉભો થઇ રહ્યો છે જેનાથી સરકાર ચિંતિત

ગુજરાત સરકાર ૧૬ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો માટે સોશિયલ મીડિયા અને આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) ના ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ કે કડક નિયંત્રણો મુકવાની તૈયારી કરી રહી છે. ઓસ્ટ્રેલિયા અને યુકે જેવા દેશો દ્વારા લેવાયેલા નિર્ણયો તેમજ ભારતના અન્ય રાજ્યો (જેમ કે કર્ણાટક) ના પગલાંથી પ્રેરિત થઈને ગુજરાત સરકારે આ દિશામાં સક્રિયપણે વિચારણા શરૂ કરી દીધી છે. ૧૬ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો દ્વારા સોશિયલ મીડિયાના ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ મૂકવાના ઓસ્ટ્રેલિયાના નિર્ણયને વડા પ્રધાન મોદીના તાજેતરના સમર્થનથી પ્રેરણા લઈને, ગુજરાત સરકારે રાજ્યના શાળાના વિદ્યાર્થીઓમાં સોશિયલ મીડિયા અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના ઉપયોગને નિયંત્રિત કરવા માટે એક માળખં વિકસાવવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી છે. તેમ ટાઇમ્સ ઓફ ઇન્ડીયાનો અહેવાલ જણાવે છે.

ઓસ્ટ્રેલિયાના નિર્ણયની વડા પ્રધાન દ્વારા પ્રશંસા બાદ રાજ્ય સરકારે ૧૬ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના વિદ્યાર્થીઓમાં સોશિયલ મીડિયા અને AI ના ઉપયોગને કેવી રીતે પ્રતિબંધિત કરવો તે શોધવાનું શરૂ કર્યું છે, કારણ કે બાળકોના જ્ઞાનાત્મક વિકાસ પર વધુ પડતા સ્ક્રીન સમય અને AI પર નિર્ભરતાની અસર અંગે ચિતા છે, રાજ્ય સરકારના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ પુષ્ટિ આપી.

ગયા અઠવાડિયે ઓસ્ટ્રેલિયા-ભારત નેતાઓની સમિટમાં વડાપ્રધાન મોદીએ જણાવ્યું હતું કે માહિતી ટેકનોલોજી અને સોશિયલ મીડિયા સંબંધિત કાયદાઓમાં સુધારા કરવાના ઓસ્ટ્રેલિયાના પ્રયાસો વિશ્વ માટે અત્યંત પ્રેરણાદાયક છે અને ઉમેર્યું હતું કે ભારત તે પગલાંથી ઘણું શીખી રહ્યું છે.

અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે ચાલુ ઝુંબેશ ફક્ત સોશિયલ મીડિયા સુધી મર્યાદિત નથી. જ્યારે બાળકોના માનસિક સ્વાસ્થ્ય, ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની ક્ષમતા અને વર્તન પર વધુ પડતા સોશિયલ મીડિયાના ઉપયોગની અસરો વ્યાપકપણે દસ્તાવેજીકૃત કરવામાં આવી છે, ત્યારે સરકાર AI-આધારિત સાધનો પર વિદ્યાર્થીઓની વધતી જતી નિર્ભરતા પર પણ ધ્યાન આપી રહી છે. એવી ચિંતા વધી રહી છે કે કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા પર વધુ પડતી નિર્ભરતા વિદ્યાર્થીઓની સ્વતંત્ર રીતે વિચારવાની, તર્ક આપવાની અને સમસ્યાઓ ઉકેલવાની ક્ષમતાને અસર કરી રહી છે.

માર્ગદર્શિકા બનાવતી વખતે આ પાસાઓની પણ તપાસ કરવામાં આવશે, શિક્ષણ વિભાગ ઓસ્ટ્રેલિયા અને યુરોપના કેટલાક ભાગોમાં અપનાવવામાં આવેલા નિયમનકારી પગલાં તેમજ આંધ્રપ્રદેશ અને ગોવા જેવા રાજ્યો દ્વારા લેવામાં આવેલા પગલાંનો અભ્યાસ કરી રહ્યું છે, જેમણે ૧૬ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોમાં સોશિયલ મીડિયાના ઉપયોગને નિરુત્સાહિત કરવા અથવા તેનું નિયમન કરવા માટે માર્ગદર્શિકા બનાવવાનું શરૂ કર્યું છે.