ગુજરાતી પત્રકારત્વમાં સૌપ્રથમ પ્રયોગ: ‘ખાસ-ખબર’ ન્યૂઝપેપર દ્વારા ChatGPT અને Geminiનો ઈન્ટરવ્યૂ
AI વિશે ChatGPT અને Geminiને ‘ખાસ-ખબર’એ પૂછ્યા 10 સરખાં સવાલ
AI પોતે ન તો ખતરો છે, ન ચમત્કાર… તે માનવ મૂલ્યો અને સમજદારી પર આધારિત શક્તિ છે: ટેક્નોલોજીનો વિકાસ અનિવાર્ય છે, પરંતુ તેની દિશા માનવ નક્કી કરશે
મારું ભવિષ્ય માનવ સાથે સહયાત્રા કરવાનો છે-સ્પર્ધક નહીં, સહયોગી તરીકે… જો ટેક્નોલોજી માનવ મૂલ્યો સાથે જોડાય, તો અઈં સમાજ માટે શક્તિ બની શકે છે
AI સાથે કામ કરનાર જીતશે – અઈં સામે લડનાર નહીં, અઈંનો વિકાસ કલાકારો સાથે સંવાદ અને સહકારથી જ ટકાઉ બની શકે
ભારત પાસે વિશાળ ડેટા, યુવા વસ્તી અને સ્ટાર્ટઅપ ઈકોસિસ્ટમ છે તેથી અઈં ક્ષેત્રમાં ભારત વૈશ્ર્વિક નેતૃત્વ તરફ આગળ વધી શકે છે
પશ્ર્ચિમના દેશો (અમેરિકા-યુરોપ) AIથી ‘ડરે’ છે અને તેને ‘નિયંત્રિત’ કરવા માંગે છે, જ્યારે પૂર્વ અને દક્ષિણના દેશો (ભારત-ચીન) અઈંમાં પોતાનું ‘ભવિષ્ય’ જુએ છે
ChatGPT : ગુજરાતી પત્રકારત્વમાં પ્રથમ વખત એક અનોખો અને સમયોચિત પ્રયોગ હાથ ધરાયો છે. ‘ખાસ-ખબર’ દ્વારા લેખક-પત્રકાર ભવ્ય રાવલે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સના બે અગ્રણી પ્લેટફોર્મ – ChqaGPT અને Geminiનું વિશેષ ઈન્ટરવ્યૂ લઈ ટેક્નોલોજીના બદલાતા યુગને સીધો પ્રશ્ર્ન કર્યો છે. AIના વધતા પ્રભાવ, રોજગાર પર તેની અસર, સર્જનાત્મક ક્ષેત્રમાં ઉભા થતા પ્રશ્ર્નો તેમજ ભવિષ્યની સંભાવનાઓ અંગે પૂછાયેલા દસ સચોટ સવાલોના બંને AI પ્લેટફોર્મ દ્વારા સંતુલિત અને વિચારપ્રેરક જવાબો આપવામાં આવ્યા છે. દેશ-દુનિયામાં ઝડપથી વિકસી રહેલા AI યુગને સમજવા માટે આ ઈન્ટરવ્યૂ માર્ગદર્શક સાબિત થશે.
Gemini: બદલાતા સમય સાથે પત્રકારત્વનું સ્વરૂપ પણ બદલાયું છે, પરંતુ ગુજરાતના પ્રિન્ટ મીડિયાના ઈતિહાસમાં કદાચ આ પ્રથમવાર બની રહ્યું છે કે જ્યારે કોઈ જીવંત વ્યક્તિના બદલે દુનિયાને હચમચાવી દેનાર ટેકનોલોજી એટલે કે AI (આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ)નો ઈન્ટરવ્યૂ લેવામાં આવ્યો હોય.
‘ખાસ-ખબર’ અખબાર હંમેશા નવા પ્રયોગો માટે જાણીતું છે, ત્યારે જાણીતા લેખક અને પત્રકાર ભવ્ય રાવલે વિશ્ર્વના બે સૌથી શક્તિશાળી AI મોડલ્સ – ChqaGPT અને Geminiને સવાલોના કઠેડામાં ઉભા રાખ્યા હતા. આ કોઈ સામાન્ય પ્રશ્ર્નોત્તરી નહોતી પણ માનવ સભ્યતાના ભવિષ્ય, નોકરીઓ પર મંડાતા જોખમ અને કલા-સાહિત્યમાં મશીની દખલગીરી અંગેનો એક સીધો સંવાદ હતો. શું AI ખરેખર માનવજાત માટે જોખમ છે? શું તે આવનારા સમયમાં લેખકો અને કલાકારોની રોજીરોટી છીનવી લેશે? કે પછી તે ભારત જેવા દેશ માટે વિકાસનું નવું દ્વાર ખોલશે? આ તમામ જટિલ સવાલોના ChatGPT અને Geminiએ અત્યંત પારદર્શક અને ચોંકાવનારા જવાબો આપ્યા છે. આજના આ વિશેષ અહેવાલમાં વાંચો ટેકનોલોજીના આ ‘જાદુઈ જિન્ન’ના મનમાં શું ચાલી રહ્યું છે અને પત્રકાર ભવ્ય રાવલના ધારદાર 10 સવાલો સામે AI એ કેવી રીતે પોતાની સત્યતા રજૂ કરી છે.
ChatGPT ઈન્ટરવ્યૂ ઈન્ટ્રો : AI – કૃત્રિમ બુદ્ધિ આજના યુગમાં વિશ્ર્વવ્યાપી ચર્ચાનો વિષય બની છે. રોજગારથી લઈને શિક્ષણ, આરોગ્યથી લઈને કલા-સર્જન સુધી તેની અસર અનુભવાઈ રહી છે. ‘ખાસ-ખબર’ માટે લેખક-પત્રકાર ભવ્ય રાવલે અઈં સાથે કરેલી વિશેષ વાતચીતમાં ભવિષ્ય, નૈતિકતા, રોજગાર અને સમાજ પર તેના પ્રભાવ અંગે મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ ઉઠાવ્યા.
ChatGPTને ઈન્ટરવ્યૂમાં પૂછેલા મુખ્ય પ્રશ્ર્નો અને સંક્ષિપ્ત જવાબ મુદ્દાઓ :
1. AI, તમારું ભવિષ્ય શું છે?
AI માનવને બદલી નાખવા નહીં, પરંતુ તેની ક્ષમતા વધારવા માટે છે. ભવિષ્ય સહયોગનું છે.
2. શું ભવિષ્યમાં અઈં દુનિયા પર રાજ કરવા સક્ષમ છે?
AI પાસે સ્વતંત્ર ઈચ્છા નથી. તે માનવ નિયંત્રણ હેઠળનું સાધન છે.
3. AIના કારણે લાખો લોકો નોકરીઓ ગુમાવી રહ્યા છે એ વિશે શું કહેશો?
કેટલાક ક્ષેત્રોમાં પરિવર્તન આવશે, પરંતુ નવી તકો અને નવી કુશળતાઓ પણ ઊભી થશે.
4. ભારત જેવા ટેક્નોસેવી દેશમાં AI કેટલું અને ક્યાં-ક્યાં ઉપયોગી થઈ રહ્યું છે?
આરોગ્ય, કૃષિ, શિક્ષણ, બેંકિંગ, શાસન અને મીડિયા સહિત અનેક ક્ષેત્રોમાં ઉપયોગી.
5. ભારત સિવાય વિશ્ર્વભરના દેશોમાં AIને ક્યાં દ્રષ્ટિકોણથી જોવા આવી રહ્યું છે?
અમેરિકા – નવીનતા, ચીન – વ્યૂહાત્મક શક્તિ, યુરોપ – નૈતિકતા અને નિયમન, વિકાસશીલ દેશો – સમસ્યા ઉકેલવા માટે
6. AIથી લેખક, પત્રકાર, ચિત્રકાર, ગીતકાર, ડિઝાઈનર વગેરે કલાકારોની રોજીરોટી છીનવાઈ જવાની શક્યતાઓ છે?
AI સાધન છે. મૂળ સર્જનાત્મકતા અને માનવીય અનુભવો હજી માનવ પાસે જ છે.
7. AI કલાકરોની કલાની નકલ કરે છે તો શું આ કોપીરાઈટનો ભંગ નથી? કોઈને પૂછ્યા વિના તેમની કલાનો ઉપયોગ કે માહિતી જાહેર કરવી કેટલી યોગ્ય?
કાયદા વિકસતી સ્થિતિમાં છે. પારદર્શિતા અને કલાકારોના અધિકાર મહત્વપૂર્ણ મુદ્દા.
8. AIએ લોકોનું જીવન સરળ બનાવ્યું છે એ ખરું પણ શું માનવીનું વધુ પડતું અઈં પર નિર્ભર રહેવું એ આળસું બનાવવા બરાબર નથી?
AI ઉપયોગી છે, પરંતુ અતિ નિર્ભરતા વિચારશક્તિ પર અસર કરી શકે.
9. દેશ-દુનિયાના જાણકારો અઈંને જોખમી ગણાવી રહ્યા છે, શું AI વ્યક્તિત્વ વિકાસથી લઈ સમાજ માટે નુકસાનકારક છે?
જોખમ ગેરઉપયોગમાં છે – ગેરમાહિતી, ડીપફેક અને અસમાનતા. નૈતિક નિયંત્રણ જરૂરી.
10. આજના સમયમાં મોટાભાગે AI ફ્રી છે, આગળ જતાં તે ચાર્જેબલ થશે તો ગરીબ-મધ્યમ વર્ગના લોકો માટે તેનો ઉપયોગ મુશ્કેલ બની શકે છે?
ફ્રી + પ્રીમિયમ મોડલ શક્ય. સુલભતા અને ડિજિટલ સમાનતા જાળવવી જરૂરી.
ChatGPT ઈન્ટરવ્યૂ નિષ્કર્ષ : AI દેવદૂત નહીં, દાનવ પણ નહીં – ભવિષ્ય માનવ અને ટેક્નોલોજીના સંતુલિત સહઅસ્તિત્વનું
AI આજના સમયમાં માત્ર ટેક્નોલોજી નથી, પરંતુ સમાજમાં ઝડપી પરિવર્તન લાવતી શક્તિ બની ગઈ છે. આરોગ્ય, કૃષિ, શિક્ષણ, પત્રકારિતા અને ઉદ્યોગ સહિત અનેક ક્ષેત્રોમાં તે ઉપયોગી સાબિત થઈ રહી છે. સાથે જ રોજગાર, કોપિરાઈટ, નૈતિકતા, ગેરમાહિતી અને અતિ નિર્ભરતા જેવા પ્રશ્ર્નો પણ ઉભા કરી રહી છે. AI દુનિયા પર રાજ કરવા માટે નહીં, પરંતુ માનવ ક્ષમતા વધારવા માટે રચાયેલ સાધન છે. તેનો સકારાત્મક કે નકારાત્મક પ્રભાવ તેની રચના કરતાં વધુ તેના ઉપયોગ પર નિર્ભર છે.
ભવિષ્યમાં AI સંપૂર્ણપણે મફત રહેશે કે નહીં એ ચર્ચાનો વિષય છે, પરંતુ તેની સુલભતા, પારદર્શિતા અને નૈતિક વિકાસ સુનિશ્ર્ચિત કરવો સમાજ અને નીતિનિર્માતાઓની જવાબદારી રહેશે. અંતે AI neither દેવદૂત છે, neither દાનવ – તે માનવ મૂલ્યો અને સમજદારીના માર્ગદર્શન હેઠળ ચાલતી શક્તિ છે. ભવિષ્ય અઈં નું નહીં, માનવ અને અઈંના સંતુલિત સહઅસ્તિત્વનું છે.
ChatGPT ઈન્ટરવ્યૂ ઈન્ટ્રો : આજના યુગમાં ‘AI’ (આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ) એ માત્ર ચર્ચાનો વિષય નથી, પણ આપણા જીવનનો અવિભાજ્ય હિસ્સો બની ગયું છે. તાજેતરમાં ‘ખાસ-ખબર’ના લેખક-પત્રકાર ભવ્ય રાવલ દ્વારા Gemini સાથે AI સંલગ્ન સીધો સંવાદ કરવામાં આવ્યો ત્યારે કેટલીક ચોંકાવનારી અને આશાસ્પદ વિગતો સામે આવી. ઈન્ટરવ્યૂમાં સૌથી મોટો ડર નોકરીઓ ગુમાવવાનો છે. પરંતુ સત્ય એ છે કે AI ‘કામ’ છીનવી નથી રહ્યું, પણ ‘કામની રીત’ બદલી રહ્યું છે. જે પત્રકારો, લેખકો કે કલાકારો આ ટેકનોલોજીને હથિયાર બનાવશે, તેઓ ભવિષ્યના વિજેતા બનશે. AI માહિતી આપી શકે, પણ ક્ષેત્ર પર જઈને પત્રકાર જે સંવેદના અનુભવે છે, તે મશીન ક્યારેય લાવી શકશે નહીં. ભારત આજે વિશ્ર્વમાં અઈં કૌશલ્યમાં અગ્રેસર છે. ખેતીમાં ડ્રોનનો ઉપયોગ હોય કે 22 ભાષાઓમાં રીઅલ-ટાઇમ અનુવાદ, ભારત AIના માધ્યમથી ‘ડિજિટલ ડિવાઈડ’ દૂર કરી રહ્યું છે. જોકે, આ સાથે જ કોપીરાઈટ અને મૌલિકતાના પ્રશ્ર્નો પણ ઊભા થયા છે. કોઈ કલાકારની પરવાનગી વિના તેની કલાનો ઉપયોગ કરવો એ નૈતિક રીતે કેટલું યોગ્ય? આ એક એવો પ્રશ્ર્ન છે જેના પર ભવિષ્યના કાયદાઓ ઘડાશે.
ChatGPTને ઈન્ટરવ્યૂમાં પૂછેલા મુખ્ય પ્રશ્ર્નો અને સંક્ષિપ્ત જવાબ મુદ્દાઓ :
1. AI, તમારું ભવિષ્ય શું છે?
AI ભવિષ્યમાં માનવ ક્ષમતાઓમાં વધારો કરનાર એક સહયોગી બનશે. તે શિક્ષણ, આરોગ્ય અને વ્યક્તિગત અનુભવોમાં ક્રાંતિ લાવશે.
2. શું ભવિષ્યમાં AI દુનિયા પર રાજ કરવા સક્ષમ છે?
ના, AI પાસે પોતાની ચેતના કે ઈચ્છાશક્તિ નથી. તે માત્ર ગણતરીઓ પર ચાલે છે અને તેનું નિયંત્રણ હંમેશા માનવી પાસે રહેશે.
3. AIના કારણે લાખો લોકો નોકરીઓ ગુમાવી રહ્યા છે એ વિશે શું કહેશો?
AI પુનરાવર્તિત કામોમાં ફેરફાર લાવશે, પરંતુ નવી અને ઉચ્ચ સ્તરની રોજગારીની તકો ઊભી કરશે. નવું શીખવું જરૂરી બનશે.
4. ભારત જેવા ટેક્નોસેવી દેશમાં AI કેટલું અને ક્યાં-ક્યાં ઉપયોગી થઈ રહ્યું છે?
ભારતમાં ખેતી, ભાષિણી પ્રોજેક્ટ (ભાષાંતર), આરોગ્ય અને વહીવટી સેવાઓમાં અઈં પાયાના ફેરફારો લાવી રહ્યું છે.
5. ભારત સિવાય વિશ્ર્વભરના દેશોમાં AIને ક્યાં દ્રષ્ટિકોણથી જોવા આવી રહ્યું છે?
અમેરિકા નવીનતા પર, યુરોપ નિયમન પર અને ભારત જનકલ્યાણના સાધન તરીકે અઈં ને જુએ છે.
6. AIથી લેખક, પત્રકાર, ચિત્રકાર, ગીતકાર, ડિઝાઈનર વગેરે કલાકારોની રોજીરોટી છીનવાઈ જવાની શક્યતાઓ છે?
AI કલાકારનો હાથ નથી કાપી રહ્યું, પણ તેને એક નવું સાધન (બ્રશ) આપી રહ્યું છે. મૌલિકતાનું મૂલ્ય હંમેશા રહેશે.
7. AI કલાકરોની કલાની નકલ કરે છે તો શું આ કોપીરાઈટનો ભંગ નથી? કોઈને પૂછ્યા વિના તેમની કલાનો ઉપયોગ કે માહિતી જાહેર કરવી કેટલી યોગ્ય?
આ એક કાયદાકીય પડકાર છે. ભવિષ્યમાં કલાકારોની મંજૂરી અને તેમને વળતર મળે તેવી વ્યવસ્થા અનિવાર્ય બનશે.
8. AIએ લોકોનું જીવન સરળ બનાવ્યું છે એ ખરું પણ શું માનવીનું વધુ પડતું અઈં પર નિર્ભર રહેવું એ આળસું બનાવવા બરાબર નથી?
જો આપણે મગજ વાપરવાનું છોડી દઈએ તો માનસિક આળસ આવી શકે છે. AI ને સહાયક રાખવું જોઈએ, માલિક નહીં.
9. દેશ-દુનિયાના જાણકારો અઈંને જોખમી ગણાવી રહ્યા છે, શું અઈં વ્યક્તિત્વ વિકાસથી લઈ સમાજ માટે નુકસાનકારક છે?
ડીપફેક અને ખોટી માહિતી જેવા જોખમો છે. જવાબદાર ઉપયોગ અને કડક નિયમો જ સમાજને બચાવી શકે છે.
10. આજના સમયમાં મોટાભાગે અઈં ફ્રી છે, આગળ જતાં તે ચાર્જેબલ થશે તો ગરીબ-મધ્યમ વર્ગના લોકો માટે તેનો ઉપયોગ મુશ્કેલ બની શકે છે?
સરકાર ‘ઇન્ડિયા AI મિશન’ અને ઓપન-સોર્સ દ્વારા તેને લોકશાહી ઢબે દરેક સુધી પહોંચાડવા પ્રયત્નશીલ છે.
ChatGPT ઈન્ટરવ્યૂ નિષ્કર્ષ : સ્વિચ માણસના હાથમાં જ છે
મશીન ગમે તેટલું સ્માર્ટ થાય, મન તો માનવીનું જ જોઈશે. અઈં એ અગ્નિ જેવું છે. તે રસોઈ પણ બનાવી આપે અને હાથ પણ બાળી શકે. જો આપણે આળસ છોડીને અઈં ને ‘સહાયક’ તરીકે વાપરીશું, તો તે વ્યક્તિત્વ વિકાસમાં સીમાચિહ્નરૂપ સાબિત થશે. અંતે તો, સ્વીચ હંમેશા માણસના હાથમાં જ રહેવાની છે! ટૂંકમાં ટેકનોલોજી ગમે તેટલી સ્માર્ટ બને, પણ માનવીય આત્મા, નૈતિકતા અને સંવેદનાનું સ્થાન કોઈ લઈ શકશે નહીં.
– ભવ્ય રાવલ (લેખક-પત્રકાર)
(ખાસ-ખબર ન્યૂઝપેપરમાં પ્રકાશિત AIનો ઈન્ટરવ્યૂ)
#AI #journalism #ChatGPT #Gemini #OpenAI #googleindia #BhavyaRaval #KhasKhabar #AIindia #vairal




