મોંઘવારીમાં કમરતોડ વધારો, રોજિંદી વસ્તુઓના ભાવમાં ભડકો

સાબુ, હેર ઓઈલ, લોટ સહિત ખાદ્યપદાર્થોની કિંમત આસમાને, 2 મહિનામાં 2-17%નો વધારો

ખાસ-ખબર ન્યૂઝ નવી દિલ્હી, તા.18

દેશમાં વધી રહેલી મોંઘવારી વચ્ચે રોજિંદી વસ્તુઓ વેચતી MFCG કંપનીઓએ સામાન્ય લોકોની મુશ્કેલીમાં વધારો કર્યો છે. છેલ્લા બે-ત્રણ મહિનામાં આ કંપનીઓએ ફૂડ અને પર્સનલ કેર પ્રોડક્ટ્સના ભાવમાં 2 થી 17%નો વધારો કર્યો છે. ટાટા, ડાબર અને ઈમામી જેવી કંપનીઓએ સંકેત આપ્યા છે કે તેઓ પણ તેમની પ્રોડક્ટની કિંમતો વધારવા જઈ રહી છે.

કંપનીઓ કાચા માલના ભાવમાં થયેલા વધારાને તેનું મુખ્ય કારણ જણાવી રહી છે. ટ્રેડ ડેટા અને વિશ્લેષકોના જણાવ્યા અનુસાર, કંપનીઓએ સાબુ-બોડી વોશના ભાવમાં 2-9%, હેરઓઈલમાં 8-11% અને પસંદગીની ખાદ્ય વસ્તુઓમાં 3-17%નો વધારો કર્યો છે.
ICICI સિક્યોરિટીઝે એક નોંધમાં લખ્યું છે કે વર્તમાન નાણાકીય વર્ષ 2024-25માં કંપનીઓ સરેરાશ 1% થી 3% સુધી કિંમતોમાં વધારો કરી શકે છે. તેમજ, નુવામા ઇન્સ્ટિટ્યૂશનલ ઇક્વિટીઝ માને છે કે EMCG પ્રોડક્ટ્સની કિંમતો ફરી વધી શકે છે.
નેસ્લેએ કોફીના ભાવમાં 8-13% અને મેગી ઓટ્સ નૂડલ્સના ભાવમાં 17%નો વધારો કર્યો છે. ઈંઝઈના આશીર્વાદથી ઘઉંના લોટના ભાવમાં 4% સુધીનો વધારો થયો છે.

કોલગેટે પામોલિવ બોડી વોશની કિંમતમાં સિંગલ ડિજિટનો વધારો કર્યો છે. પિયર્સ બોડી વોશમાં 4%નો વધારો થયો છે. ઇંઞક, ઙૠ અને જ્યોતિ લેબ્સની ડિટર્જન્ટ બ્રાન્ડ્સે પસંદગીના પેક પર તેમની કિંમતોમાં 1-10% વધારો કર્યો છે. ઇંઞકએ શેમ્પૂના ભાવમાં 4-6% અને સ્કીન કેર પ્રોડક્ટ્સના ભાવમાં 4%નો વધારો કર્યો છે.

બિકાજી ફૂડ્સે તેની પ્રોડક્ટ્સના ભાવમાં 2-4% વધારો કરવાની વાત કરી છે. કંપનીઓએ વર્ષ 2022 થી 2023ની શરૂઆત સુધી માર્જિન જાળવી રાખવા માટે કિંમતોમાં વધારો કર્યો હતો. આ પછી, કાચા માલની કિંમતોમાં ઘટાડો થવાને કારણે, કંપનીઓએ નાણાકીય વર્ષ 2023-24માં કિંમતો વધારવાનું ટાળ્યું હતું. જો કે, ક્રૂડ ઓઈલ અને પામ ઓઈલના ભાવમાં ઘટાડો થવા છતાં દૂધ, ખાંડ, કોફી, કોપરા અને જવ જેવી અન્ય ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં વધારો જોવા મળી રહ્યો છે.

દક્ષિણ ભારતમાં ટામેટાના ભાવ બમણા થયા, ઉત્તરમાં ઓછી અસર છે.
મહારાષ્ટ્ર અને દક્ષિણના રાજ્યો કર્ણાટક, આંધ્રપ્રદેશ, તમિલનાડુમાં છેલ્લા 15-20 દિવસમાં ટામેટાના ભાવ બમણા થઈ ગયા છે. આનું કારણ ભારે ગરમીને કારણે ઉત્પાદનમાં ઘટાડો છે.

આ રાજ્યોમાં જથ્થાબંધ બજારોમાં ટામેટાંની સરેરાશ કિંમત 40-50 રૂપિયા પ્રતિ કિલોએ પહોંચી ગઈ છે. જોકે, ઉત્તર ભારતમાં ટામેટાંના વધુ પડતા પુરવઠાને કારણે ભાવમાં કોઈ વધારો થયો નથી. પરંતુ આકરી ગરમી અહીં પણ આવી રહી છે અને આવનારા દિવસોમાં તે મુશ્કેલ બની શકે છે.
મોંઘવારી કેવી રીતે અસર કરે છે? મોંઘવારીનો સીધો સંબંધ ખરીદ શક્તિ સાથે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો મોંઘવારીનો દર 6% છે, તો 100 રૂપિયાની કમાણી માત્ર 94 રૂપિયાની થશે. તેથી ફુગાવાને ધ્યાનમાં રાખીને જ રોકાણ કરવું જોઈએ. નહીંતર તમારા પૈસાની કિંમત ઘટી જશે.
મોંઘવારી કેવી રીતે વધે છે અને ઘટે છે? મોંઘવારીનો વધારો અને ઘટાડો ઉત્પાદનની માંગ અને પુરવઠા પર આધારિત છે. જો લોકો પાસે વધુ પૈસા હશે તો તેઓ વધુ વસ્તુઓ ખરીદશે. વધુ વસ્તુઓ ખરીદવાથી વસ્તુઓની માંગ વધશે અને જો માંગ પ્રમાણે પુરવઠો નહીં મળે તો આ વસ્તુઓની કિંમતમાં વધારો થશે.આ રીતે બજાર ફુગાવા માટે સંવેદનશીલ બને છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, નાણાંનો વધુ પડતો પ્રવાહ અથવા બજારમાં માલની અછત ફુગાવાનું કારણ બને છે. જ્યારે માંગ ઓછી અને પુરવઠો વધુ હશે તો મોંઘવારી ઘટશે. મોંઘવારી ઈઙઈં દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે
ગ્રાહક તરીકે, તમે અને હું છૂટક બજારમાંથી માલ ખરીદીએ છીએ. આને લગતી કિંમતોમાં ફેરફાર દર્શાવવાનું કામ ક્ધઝ્યુમર પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ એટલે કે ઈઙઈં દ્વારા કરવામાં આવે છે. ઈઙઈં એ સામાન અને સેવાઓ માટે અમે જે સરેરાશ કિંમત ચૂકવીએ છીએ તે માપે છે.
ક્રૂડ ઓઈલ, કોમોડિટીના ભાવ, ઉત્પાદિત ખર્ચ ઉપરાંત અન્ય ઘણી બાબતો છે જે છૂટક મોંઘવારીના દરને નિર્ધારિત કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. લગભગ 300 વસ્તુઓ એવી છે કે જેના ભાવના આધારે છૂટક મોંઘવારીનો દર નક્કી કરવામાં આવે છે.
ઘઉં એક વર્ષમાં 8% મોંઘા થયા છે. છેલ્લા 15 દિવસમાં કિંમતોમાં 7%નો વધારો થયો છે, જે આગામી 15 દિવસમાં વધુ 7% વધી શકે છે. ખરેખરમાં, સરકારી સ્ટોર્સમાં ત્રણ મહિનાનો (138 લાખ ટન) ઘઉંનો સ્ટોક હંમેશા હોવો જોઈએ. પરંતુ આ વખતે ખરીદીની સિઝન શરૂ થાય તે પહેલા તે માત્ર 75 લાખ ટન હતો. અગાઉ 2007-08માં તે 58 લાખ ટન હતો એટલે કે હવે તે 16 વર્ષમાં સૌથી નીચા સ્તરે છે.
મે મહિનામાં છૂટક મોંઘવારી ઘટીને 4.75% થઈ: તે 12 મહિનાની નીચી સપાટીએ, જે જુલાઈ 2023માં
4.44% હતી.
મે મહિનામાં છૂટક ફુગાવો 4.75% હતો. આ 12 મહિનાની નીચી સપાટી છે. જુલાઈ 2023 માં તે 4.44% હતો. નેશનલ સ્ટેટિસ્ટિકલ ઓફિસે 12 જૂન, બુધવારે આ આંકડા જાહેર કર્યા હતા. એપ્રિલમાં છૂટક મોંઘવારી દર ઘટીને 4.83 ટકા થયો હતો. તે પછી તે 11 મહિનામાં સૌથી નીચા સ્તરે હતો. જૂન 2023 માં તે 4.81% હતો. જો કે એપ્રિલ મહિનામાં ખાદ્યપદાર્થો મોંઘા થઈ ગયા હતા.
મે મહિનામાં જથ્થાબંધ મોંઘવારી દર 15 મહિનાના સર્વોચ્ચ સ્તરે પહોંચી ગયો છે. આજે એટલે કે 14 જૂને જાહેર કરાયેલા આંકડા અનુસાર મે મહિનામાં જથ્થાબંધ મોંઘવારી વધીને 2.61% થઈ ગઈ છે. ફેબ્રુઆરી 2023માં જથ્થાબંધ મોંઘવારીનો દર 3.85% હતો. જ્યારે એપ્રિલ 2024માં મોંઘવારી 1.26% હતો, જે 13 મહિનામાં સૌથી વધુ હતો. આના એક મહિના પહેલા, માર્ચ 2024 માં, તે 0.53% હતો.

16 વર્ષમાં સૌથી ઓછો ઘઉંનો સ્ટોક: અસર- લોટ થશે મોંઘો; ઊંચા ભાવે પણ સરકારી ખરીદીમાં 29% ઘટાડો થયો

જથ્થાબંધ મોંઘવારી 15 મહિનામાં સર્વોચ્ચ સ્તરે: મેમાં 2.61% પર પહોંચ્યો, ખાદ્ય ચીજોના ભાવમાં વધારો