પાકિસ્તાનના 18 જિલ્લાઓની ગટરના નમૂનાઓમાંથી મળ્યો પોલિયો વાયરસ

આ વર્ષે પોલિયોના 6 કેસ મળી આવ્યા છે: ગયા વર્ષે 74 કેસ નોંધાયા હતા

ખાસ-ખબર ન્યૂઝ ઇસ્લામાબાદ, તા.24
રાષ્ટ્રીય આરોગ્ય સંસ્થાએ દેશભરના 18 જિલ્લાઓમાંથી એકત્રિત કરાયેલા ગટરના નમૂનાઓમાં જંગલી પોલિયો વાયરસ પ્રકાર 1ની શોધની પુષ્ટિ કરી છે. આ નમૂનાઓ પાકિસ્તાનના ચારેય રાજ્યોની અલગ અલગ ગટર લાઈનોમાંથી એકત્રિત કરવામાં આવ્યા હતા. અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં સિંધના 12 જિલ્લાઓ, પંજાબ અને ખૈબર પખ્તુનખ્વામાં બે-બે જિલ્લાઓ અને બલૂચિસ્તાન અને ઇસ્લામાબાદમાં એક-એક જિલ્લાનો સમાવેશ થાય છે. દુનિયામાં પાકિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાન જ એવા બે દેશો છે જ્યાં હજુ સુધી પોલિયો નાબૂદ થયો નથી. આ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં પાકિસ્તાનમાં પોલિયોના 6 કેસ નોંધાયા છે, જેમાં સિંધમાંથી 4, ખૈબર પખ્તુનખ્વા અને પંજાબમાંથી એક-એક કેસનો સમાવેશ થાય છે. 2024માં દેશમાં 74 કેસ નોંધાયા હતા. વિશ્ર્વ આરોગ્ય સંગઠનએ 27 માર્ચ, 2014ના રોજ ભારતને પોલિયો મુક્ત જાહેર કર્યું. જોકે, ગયા વર્ષે 10 વર્ષ પછી મેઘાલયમાં પોલિયોનો એક કેસ મળી આવ્યો હતો. યુએસ નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ હેલ્થ અનુસાર, અલ-કાયદા અને પાકિસ્તાન-તાલિબાન જેવા સંગઠનો પાકિસ્તાનમાં પોલિયો નાબૂદીમાં મોટો અવરોધ છે. આ ઉપરાંત, લોકોમાં પોલિયો રસી અંગે જાગૃતિનો અભાવ છે. ઘણી વખત પોલિયો રસી આપી રહેલા આરોગ્ય કર્મચારીઓ પર હુમલાના સમાચાર પણ બહાર આવ્યા છે. આ ઉપરાંત નબળી આરોગ્ય સુવિધાઓ અને પોલિયો રસીકરણ પ્રત્યે લોકોની બેદરકારી પણ આના મુખ્ય કારણો છે.

પોલિયો શું છે?

પોલિયો એ પોલિયો વાયરસને કારણે થતો ગંભીર અને ક્યારેક જીવલેણ રોગ છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં વિશ્ર્વના મોટાભાગના દેશો પોલિયો મુક્ત થયા છે. પાકિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાનને પોલિયો મુક્ત બનાવવા માટે રસીકરણ ઝુંબેશ ચાલી રહી છે. મોટાભાગના લોકોમાં પોલિયોના લક્ષણો કાં તો હળવા હોય છે અથવા બિલકુલ દેખાતા નથી. કેટલાક કિસ્સાઓમાં ચેપ ગંભીર હોઈ શકે છે. આ કિસ્સાઓમાં લકવો અથવા મૃત્યુ પણ થઈ શકે છે.

પોલિયોના લક્ષણો

પોલિયોથી સંક્રમિત 95% લોકોમાં કોઈ લક્ષણો દેખાતા નથી. સમસ્યા એ છે કે ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિ લક્ષણો વિના પણ પોલિયો વાયરસ ફેલાવી શકે છે. જે લોકોમાં લક્ષણો દેખાય છે, તેમાં આ મુખ્યત્વે બે પ્રકારના હોઈ શકે છે. નોન-પેરાલિટીક પોલિયોના લક્ષણો 1 થી 10 દિવસ સુધી રહી શકે છે. તેના લક્ષણો ફ્લૂ જેવા છે. તે સામાન્ય રીતે ગળામાં દુખાવો અને તાવનું કારણ બને છે. લકવાગ્રસ્ત પોલિયોના બહુ ઓછા કેસ નોંધાય છે. પોલિયોના ફક્ત 1% કેસ જ લકવાગ્રસ્ત પોલિયોમાં ફેરવાય છે. આનાથી કરોડરજ્જુ, મગજનો ભાગ અથવા બંનેનો લકવો થઈ શકે છે.

પોલિયો કેવી રીતે ફેલાય છે?

5 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોને પોલિયોનો સૌથી વધુ ભય હોય છે. જો કોઈ પુખ્ત વ્યક્તિને બાળપણમાં પોલિયો રસીના બધા ડોઝ ન મળ્યા હોય તો તેને પણ જોખમ હોઈ શકે છે. પોલિયો ખાંસી કે છીંકવાથી અથવા ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિના મળના સંપર્કમાં આવવાથી ફેલાય છે. જુઓ આ કેવી રીતે થાય છે.
મળને સ્પર્શ કર્યા પછી (જેમ કે ડાયપર બદલતી વખતે) હાથ ન ધોવા.
દૂષિત પાણી પીવાથી.
દૂષિત પાણીના સંપર્કમાં આવેલા ખાદ્ય પદાર્થો ખાવાથી.
દૂષિત પાણીમાં તરીને.
ખાંસી કે છીંક આવવાથી.
પોલિયોથી સંક્રમિત વ્યક્તિના નજીકના સંપર્કમાં રહેવાથી.
દૂષિત સપાટીઓને સ્પર્શ કરીને.

તેની સારવાર શું છે?

પોલિયોની સારવાર માટે કોઈ ચોક્કસ દવાઓ ઉપલબ્ધ નથી. ચેપ પછી ઉદ્ભવતા લક્ષણોને કારણે જીવન સરળ બનાવવા માટે, કેટલાક મશીનો અથવા દવાઓનો ઉપયોગ કરી શકાય છે.
તમારા લક્ષણો સુધારવા માટે તમે અહીં કેટલીક
બાબતોનો પ્રયાસ કરી શકો છો…
શક્ય તેટલા પ્રવાહી (જેમ કે પાણી અને રસ) પીવો.
સ્નાયુઓના દુખાવામાં રાહત મેળવવા માટે તમે હીટ પેકનો ઉપયોગ કરી શકો છો.
જો જરૂર પડે તો તમે પીડા નિવારક દવાઓ (જેમ કે આઇબુપ્રોફેન) લઈ શકો છો.
તમે ફિઝિયોથેરાપી લઈ શકો છો.
તમે ડોક્ટર દ્વારા સૂચવવામાં આવેલી કસરતો કરી શકો છો.
ચેપ લાગ્યા પછી શરીરને પૂરતો આરામ મળવો ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.