ભારત અને ચીન પૂર્વી લદ્દાખમાં બાકીના એલએસી ઘર્ષણ પોઇન્ટ્સ પર ફરીથી પેટ્રોલિંગ શરૂ કરવા સંમત થયા છે, જે સરહદ પર શાંતિ પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. ડેપસાંગ અને ડેમચોક બે પેટ્રોલિંગ પોઈન્ટ છે જે સંવેદનશીલ માનવામાં આવે છે અને વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ છે.
પેટ્રોલિંગ પોઈન્ટ પરની સ્થિતિ સુધરશે
વિક્રમ મિસરીએ કહ્યું કે આ કરાર એટલા માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે તેનાથી છૂટાછેડા તરફ પગલાં લેવામાં મદદ મળશે. ઉદાહરણ તરીકે, આ કરાર પછી ડેપસાંગ અને ડેમચોક જેવા સંવેદનશીલ પેટ્રોલિંગ પોઈન્ટ પરની સ્થિતિ સુધરશે. તેમણે કહ્યું કે ભારત અને ચીનના રાજદ્વારી અને સૈન્ય અધિકારીઓ છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયાથી વાત કરી રહ્યા હતા. આ લાંબા વિવાદના સમાધાન માટે અનેક મોરચે ચર્ચાઓ થઈ છે.
ગલવાન ખીણમાં બનેલી ઘટના બાદ કેટલાક પેટ્રોલિગ પોઈન્ટ પર પેટ્રોલિગ બંધ કરી દેવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ આ રિઝોલ્યુશનથી તણાવ ઓછો કરવામાં મદદ મળશે. ઉપરાંત ચીને કેટલાક વિસ્તારોમાં સૈન્ય મથકો પણ બનાવ્યા હતા અને તેનાથી તણાવ વધુ વધ્યો હતો જેનો ઉકેલ આ ઠરાવ પછી મળી શકે છે. ખાસ કરીને ડેપસાંગ અને ડેમચોક વિસ્તારોને લઇને વિવાદ હતો, જેના પર વાટાઘાટોમાં સમસ્યા હતી.
- Advertisement -
પોઈન્ટ પર ફરીથી પેટ્રોલિંગ શરૂ કરવાની પ્રક્રિયા ચાલું
સંરક્ષણ સૂત્રોએ જણાવ્યું કે આ બેઠકમાં વિદેશ મંત્રાલય અને ભારતીય સેનાના અધિકારીઓ સામેલ થયા હતા. આ મીટિંગનો હેતુ તે મુદ્દાઓથી છૂટાછેડાની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવાનો હતો જ્યાં વાટાઘાટોને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું છે. જો કે ડેપસાંગ અને ડેમચોક જેવા પોઈન્ટ વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વના છે અને આ પોઈન્ટથી છૂટા થવું પણ જરૂરી છે, પરંતુ સૌથી મોટો વિવાદ આને લઈને હતો. આ પોઈન્ટ પર ફરીથી પેટ્રોલિંગ શરૂ કરવાની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે, જ્યાં પાંચથી વધુ પેટ્રોલિંગ પોઈન્ટ ફરીથી સક્રિય કરવામાં આવશે.
જો કે કરારના ઘણા પાસાઓ ગુપ્ત રાખવામાં આવ્યા છે અને બંને પક્ષો આ કરારમાં જે સંમત થયા હતા તેને અમલમાં મૂકવા માટે કામ કરી રહ્યા છે. તાજેતરના સકારાત્મક વિકાસ સૈન્ય-સ્તરની વાટાઘાટોના ઘણા રાઉન્ડ પછી આવ્યા છે જ્યાં LAC સાથે પેંગોંગ ત્સો, ગોગરા અને હોટ સ્પ્રિંગ જેવા અન્ય ફ્લેશપોઇન્ટ્સ પર છૂટાછેડા અને ડી-એસ્કેલેશનની ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. છૂટાછેડાની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે જેનાથી તણાવ ઓછો થશે અને સરહદ પર ભવિષ્યમાં કોઈ સંઘર્ષની શક્યતા ઓછી થશે તેવું માનવામાં આવે છે. જો સૂત્રોનું માનીએ તો તે હજુ સુધી સ્પષ્ટ નથી કે ડેપસાંગ અને ડેમચોક પોઈન્ટ પર પેટ્રોલિંગ 2020 પહેલા અનુસરવામાં આવેલા SOP પર આધારિત હશે કે કેમ કે બંને પક્ષો દ્વારા આ માટે નવો પ્રોટોકોલ સ્થાપિત કરવામાં આવ્યો છે.
નિવૃત્ત લશ્કરી અધિકારીઓએ કરાર પર શું કહ્યું?
નિવૃત્ત લેફ્ટનન્ટ જનરલ ડીપી પાંડેએ કહ્યું કે આંતરિક સમસ્યાઓ અને વ્યૂહાત્મક સ્થિતિ હતી, જેના કારણે ચીન આગળ વધ્યું. તેમણે કહ્યું કે આગળનું વિચારીને સજાગ રહેવું જોઈએ. ભવિષ્યમાં આ રીતે આશ્ચર્ય પામશો નહીં. ચીન ઈચ્છતું હતું કે ભારત સરહદ ભૂલી જાય પરંતુ સરકાર અડગ રહી. અને રિટાયર્ડ એર માર્શલ સંજીવ કપૂરે કહ્યું કે આ નિર્ણય એટલા માટે લેવામાં આવ્યો છે કારણ કે ચીનના વેપાર સંબંધિત ઘણા મામલા અટવાયેલા છે. ચીનને રિ-બેલેન્સિંગ તરીકે ભારતની જરૂર છે. ભવિષ્યમાં કાયમી યુદ્ધવિરામ તરફ આ પહેલું પગલું પણ છે, પરંતુ સમય જ કહેશે.
