બાંગ્લાદેશ, મ્યાનમારથી આવેલા ‘ગેરકાયદેસર’ ઇમિગ્રન્ટ્સનાને પાછા ધકેલવામાં આવશે: ગૃહમંત્રાયલ દ્વારા કાર્યવાહી શરુ

ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ્સને શોધવા અને દેશનિકાલ કરવા કાનૂની સત્તાઓનો ઉપયોગ કરવા જણાવ્યું

ઓળખપત્રોની ચકાસણી માટે 30 દિવસની મર્યાદા

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલય (MHA)એ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને બાંગ્લાદેશ અને મ્યાનમારથી આવેલા ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ્સ હોવાના શંકાસ્પદ વ્યક્તિઓ કે જેઓ જેઓ ભારતીય નાગરિક હોવાનો દાવો કરે છે તેના ઓળખપત્રોની ચકાસણી કરવા માટે 30 દિવસની સમયમર્યાદા નક્કી કરી છે. 30 દિવસના સમયગાળા પછી, જો તેમના દસ્તાવેજોની ચકાસણી કરવામાં નહીં આવે, તો તેમને દેશનિકાલનો સામનો કરવો પડશે, એવું જાણવા મળ્યું છે.

આ મહિને જારી કરાયેલા સૂચનોમાં, ગૃહ મંત્રાલયે રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ્સને શોધવા, ઓળખવા અને દેશનિકાલ કરવા માટે તેમની કાનૂની સત્તાઓનો ઉપયોગ કરવા જણાવ્યું છે. તેમને દેશનિકાલ બાકી રહેલા વ્યક્તિઓને રાખવા માટે પૂરતા જિલ્લા-સ્તરીય અટકાયત કેન્દ્રો સ્થાપિત કરવા પણ કહેવામાં આવ્યું છે.

આ સૂચનાઓ બાંગ્લાદેશ અને મ્યાનમારથી આવેલા બિનદસ્તાવેજીકૃત, ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ્સ સામે કેન્દ્રના નવેસરથી દબાણકાર્યનો એક ભાગ છે. આ સૂચનાઓ બોર્ડર સિક્યુરિટી ફોર્સ (BSF) અને આસામ રાઇફલ્સ – બંને દેશો સાથેની ભારતની સરહદોનું રક્ષણ કરતી દળો ના ડિરેક્ટર જનરલ (DGs) ને પણ મોકલવામાં કરવામાં આવી છે.

ઘુસણખોરો સામે કડક કાર્યવાહી

ફેબ્રુઆરીમાં, કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે કહ્યું હતું કે ગેરકાયદેસર બાંગ્લાદેશી અને રોહિંગ્યા ઇમિગ્રન્ટ્સને દેશમાં પ્રવેશવામાં, દસ્તાવેજો મેળવવામાં અને તેમના રોકાણને સરળ બનાવવામાં મદદ કરતા કોઈપણ નેટવર્ક સામે કડક કાર્યવાહી કરવી જોઈએ. “ગેરકાયદેસર ઘુસણખોરોનો મુદ્દો રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સાથે પણ સંબંધિત છે, અને તેની સાથે કડક કાર્યવાહી થવી જોઈએ. તેમને ઓળખીને દેશનિકાલ કરવા જોઈએ,” શાહે કહ્યું.

ગુજરાત-રાજસ્થાનમાં કાર્યવાહી શરુ

રાજસ્થાન અને ગુજરાત જેવા રાજ્યોએ બાંગ્લાદેશથી ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ્સ હોવાના શંકાસ્પદ લોકોને ઓળખવા અને અટકાયતમાં લેવાના પ્રયાસો શરૂ કર્યા છે. ગુજરાતે સુરત અને અમદાવાદમાં સર્ચ ઓપરેશન હાથ ધર્યા છે અને આવા 6,500 લોકોની અટકાયત કરી છે. રાજસ્થાને 148 ગેરકાયદેસર બાંગ્લાદેશી ઇમિગ્રન્ટ્સનો પ્રથમ સમૂહ – ખાસ ડ્રાઇવ હેઠળ પોલીસ દ્વારા ઘેરાયેલા – આ અઠવાડિયે એક ખાસ ફ્લાઇટમાં પશ્ચિમ બંગાળ મોકલ્યો હતો, જે પ્રક્રિયાના ભાગ રૂપે તેમને આખરે તેમના મૂળ દેશમાં પાછા મોકલવામાં આવશે, પોલીસ સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું.

શાહના નિવેદન બાદ, અર્ધલશ્કરી દળોના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે કેન્દ્રએ દેશનિકાલ પ્રક્રિયાની સમીક્ષા કરી હતી અને તેને સુવ્યવસ્થિત અને ઝડપી બનાવવા માટે મે મહિનાના પહેલા અઠવાડિયામાં “સુધારેલા સૂચનો” પસાર કર્યા હતા.

પહેલા કોઈ સમયમર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી નહોતી

નવી સૂચનાઓ સાથે શું બદલાયું છે તે સમજાવતા, અધિકારીએ કહ્યું કે અગાઉ, ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ્સને પાછા મોકલવા માટે કોઈ સમયમર્યાદા નહોતી, અને કેટલીકવાર, બીજા રાજ્યમાંથી ચકાસણી અહેવાલ મેળવવામાં મહિનાઓ લાગી શકતા હતા, જેનાથી તેઓ સંબંધિત હોવાનો દાવો કરતા હતા. “પરંતુ હવે, કેન્દ્રએ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને જિલ્લા કલેક્ટરો/જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ્સને ખાતરી કરવા જણાવ્યું છે કે 30 દિવસના સમયગાળામાં દેશનિકાલ રાજ્ય/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશને યોગ્ય ઓળખપત્ર અહેવાલ મોકલવામાં આવે. શંકાસ્પદ વ્યક્તિને, 30 દિવસ માટે, હોલ્ડિંગ સેન્ટરોમાં રાખવી જોઈએ, અને જો તે સમયગાળા દરમિયાન કોઈ અહેવાલ ન મળે, તો વિદેશી નોંધણી કચેરીઓએ તેમને દેશનિકાલ કરવા જોઈએ,” અધિકારીએ કહ્યું.

બીજા એક અધિકારીએ કહ્યું, “સામાન્ય રીતે, હત્યા અને અપહરણ જેવા ગંભીર કિસ્સાઓમાં, અમે અમારા કર્મચારીઓને કેટલાક દસ્તાવેજો ચકાસવા માટે બીજા રાજ્યમાં મોકલતા હતા. પરંતુ ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ્સના દેશનિકાલના કિસ્સામાં, અમે ફક્ત તેને (ચકાસણી માટેની વિનંતી) સંબંધિત રાજ્યને મોકલતા હતા અને મહિનાઓ સુધી રાહ જોતા હતા.”

“કેન્દ્રએ હવે તમામ રાજ્ય સરકારો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ્સને શોધવા, ઓળખવા અને દેશનિકાલ કરવા માટે પોલીસ હેઠળ દરેક જિલ્લામાં એક ખાસ ટાસ્ક ફોર્સ સ્થાપવા કહ્યું છે. તેમને ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ્સને અટકાયતમાં રાખવા માટે દરેક જિલ્લામાં પૂરતા હોલ્ડિંગ સેન્ટરો સ્થાપિત કરવા પણ કહેવામાં આવ્યું છે,” અધિકારીએ જણાવ્યું.

દર મહિને નોંધ લેવામાં આવશે

વધુમાં, ગૃહ મંત્રાલયની સૂચના મુજબ, બધા રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ દેશનિકાલ માટે સરહદ દળો અને કોસ્ટ ગાર્ડને સોંપવામાં આવેલા ગેરકાયદેસર બાંગ્લાદેશી નાગરિકો અને રોહિંગ્યાઓનો રેકોર્ડ રાખવાનો થશે, અને દર મહિનાની 15મી તારીખે કેન્દ્ર સાથે આ સંદર્ભમાં એક રિપોર્ટ ફરજિયાતપણે શેર કરવાનો રહેશે.

ઉપરાંત, ઇમિગ્રેશન બ્યુરોને જાહેર પોર્ટલ પર દેશનિકાલ કરાયેલા લોકોની યાદી પ્રકાશિત કરવા કહેવામાં આવ્યું છે. ભવિષ્યમાં આવા વ્યક્તિઓને આધાર આઈડી, મતદાર કાર્ડ અથવા પાસપોર્ટ જારી કરવાથી રોકવા માટે આ ડેટા યુઆઈડીએઆઈ, ચૂંટણી પંચ અને વિદેશ મંત્રાલય સાથે પણ શેર કરવામાં આવશે. જો આવા દસ્તાવેજો પહેલાથી જ ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ્સ પાસે હોય, તો આ દસ્તાવેજોને નિષ્ક્રિય કરી શકાય છે અને જોડાયેલા લાભો બંધ કરી શકાય છે.

બાંગ્લાદેશ અને મ્યાનમારના વિદેશી તરીકે ઓળખાતા લોકોને તેમના મૂળ દેશોમાં “પાછા ધકેલવામાં” આવ્યા હોવાના ઘણા કિસ્સાઓ તાજેતરમાં નોંધાયા છે. આ ઔપચારિક દેશનિકાલ અથવા વિદેશીઓને તેમના દેશોના અધિકારીઓને સોંપવાથી અલગ છે.

આસામમાં પણ કડક પગલાંઓ લેવામાં આવ્યા

આ મહિનાની શરૂઆતમાં, આસામના માટિયા અટકાયત શિબિરના બાંગ્લાદેશી અને રોહિંગ્યા કેદીઓને બાંગ્લાદેશ પાછા ધકેલવામાં આવ્યા હતા, આ ઘટનાની પુષ્ટિ આસામના મુખ્યમંત્રી હિમંતા બિસ્વા શર્મા દ્વારા કરવામાં આવી હતી. એપ્રિલના અંત સુધીમાં, શિબિરમાં 64 બાંગ્લાદેશી અને 103 રોહિંગ્યા કેદીઓ હતા, જેમાં 41 બાળકોનો સમાવેશ થાય છે.

શર્માએ જણાવ્યું હતું કે ભારત સરકાર દ્વારા “ઓપરેશન” ના ભાગ રૂપે કેદીઓને બાંગ્લાદેશમાં ધકેલી દેવામાં આવ્યા હતા. તેમણે ગુવાહાટીમાં પત્રકારોને એમ પણ જણાવ્યું હતું કે “ઘુસણખોરો” સાથે વ્યવહાર કરવાની કાનૂની પ્રક્રિયાના વિકલ્પ તરીકે આસામ સરકાર દ્વારા બાંગ્લાદેશ સરહદ પર “પુશ બેક” ને “સંસ્થાકીય” બનાવવામાં આવ્યું છે.

આ અઠવાડિયે સુપ્રીમ કોર્ટ સમક્ષ એક અરજી રજૂ કરવામાં આવી હતી, જેમાં આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો કે દિલ્હીમાં અટકાયતમાં રાખેલા 38 રોહિંગ્યા શરણાર્થીઓને બળજબરીથી પાછા મોકલવામાં આવ્યા હતા અને મ્યાનમારમાં ધકેલી દેવામાં આવ્યા હતા. જો કે, કોર્ટે શુક્રવારે અવલોકન કર્યું હતું કે તેના દાવાઓને સમર્થન આપવા માટે અરજીમાં કોઈ પુરાવાઓ મળ્યા નથી.

નાગરિકતા કાયદાની કલમ 2, પેટા-કલમ (1), કલમ (b) માં “ગેરકાયદેસર સ્થળાંતર” ની વ્યાખ્યા આપવામાં આવી છે, જેનો અર્થ “એક વિદેશીએ જે માન્ય પાસપોર્ટ અથવા અન્ય મુસાફરી દસ્તાવેજો અને આવા અન્ય દસ્તાવેજ અથવા સત્તા વિના ભારતમાં પ્રવેશ કર્યો છે જે તે વતી કોઈપણ કાયદા દ્વારા પરંતુ માન્ય સમયગાળાથી વધુ સમય માટે ત્યાં રહી શકે નહીં”.