દેશમાં 17 વર્ષનું સૌથી સૂકું ચોમાસું

બિહારમાં 37% ઓછો વરસાદ, રાજસ્થાનમાં 21%, અલ નીનોની અસરઃ સિઝન પૂરી થવામાં 9 દિવસ બાકી

દેશમાં આ વર્ષે ચોમાસાનો વરસાદ સામાન્ય કરતાં ૧૫% ઓછો રહ્યો છે. આ આંકડો છેલ્લા ૧૭ વર્ષમાં સૌથી ઓછો છે. આ પહેલાં, વર્ષ ૨૦૦૯માં વરસાદમાં ૧૮.૩%ની ઘટ નોંધાઈ હતી. આ વર્ષે વરસાદમાં ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ અલ નીનો માનવામાં આવી રહ્યું છે. ૧ જૂનથી ૨૧ સપ્ટેમ્બર સુધી ૮૨૭.૨ મિમી વરસાદ સામાન્ય માનવામાં આવે છે. અત્યાર સુધીમાં માત્ર ૭૦૩.૭ મિમી વરસાદ થયો છે. એટલે કે ૧૨૩.૫ મિમીની ઘટ છે. ૩૦ સપ્ટેમ્બર સુધી સમગ્ર સિઝન માટે સામાન્ય વરસાદ ૮૬૮.૬ મિમી હોય છે. સિઝન પૂર્ણ થવામાં ૯ દિવસ બાકી છે. પરંતુ હવે એટલો વરસાદ થવાની સંભાવના નથી કે ૧૫%ની ઘટ પૂરી થઈ શકે. કારણ કે દેશના ઉત્તર-પશ્ચિમ ભાગમાંથી ચોમાસું ઝડપથી વિદાય લઈ રહ્યું છે.
૧૯ સપ્ટેમ્બરે પશ્ચિમ રાજસ્થાનમાંથી વિદાયની શરૂઆત થઈ હતી. સોમવારે પંજાબ, અડધા હરિયાણા અને રાજસ્થાનના કેટલાક વધુ વિસ્તારોમાંથી ચોમાસાએ વિદાય લીધી હતી. આગામી ૨૪-૪૮ કલાકમાં હરિયાણાના બાકીના વિસ્તારો, દિલ્હી, પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશ ઉપરાંત જમ્મુ-કાશ્મીર, લદ્દાખ, હિમાચલ પ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડમાંથી પણ ચોમાસાની વિદાય માટેની પરિસ્થિતિઓ ઊભી થઈ રહી છે. જોકે, બંગાળની ખાડીમાં એક સિસ્ટમ વિકસિત થઈ છે, જે ડીપ ડિપ્રેશનમાં પરિવર્તિત થઈ રહી છે. તે ૨૪થી ૩૬ કલાકમાં ઓડિશા અને આંધ્ર પ્રદેશના દરિયાકાંઠે ટકરાઈ શકે છે. તેના કારણે દેશના પૂર્વ, મધ્ય અને દક્ષિણ રાજ્યોમાં આગામી ત્રણ-ચાર દિવસ દરમિયાન ભારે વરસાદની સંભાવના છે. પ્રશાંત મહાસાગરના વિષુવવૃત્તીય વિસ્તારમાં જ્યારે સમુદ્રી પવનો નબળા પડે છે, ત્યારે દક્ષિણ અમેરિકાના કિનારાના પાણી અસામાન્ય રીતે ગરમ થવા લાગે છે. સમુદ્રના પાણીનું ગરમ થવું અલ નીનો કહેવાય છે. તે વૈશ્વિક પવનો અને વાદળોની પેટર્નમાં ફેરફાર કરીને સમગ્ર વિશ્વના હવામાનને અસ્તવ્યસ્ત કરી નાખે છે.