ગાંજા, ચરસ, અને, ભાંગ, ભજન, પવિત્ર શ્રાવણમાસ: ભગવાન શિવજી અને આપણું સ્વાસ્થ્ય!

એક એવો સમય હતો કે ગાંજો ભાંગ ઇત્યાદિ વનસ્પતિજન્ય કેફી પદાર્થનો ઉપયોગ કેવળ બાવા સાધુ અને તેમની સાથે ઉઠક બેઠક રાખતા લોકો જ કરતા. વાસ્તવમાં તેની ઓળખ ફક્ત કેફી પદાર્થ તરીકે આપવી એ આવી દિવ્ય અદભૂત વનસ્પતિની આપણને ભેટ આપનાર મા પ્રકૃતિનું અપમાન છે. આ રહસ્યમય વનસ્પતિનો સંપૂર્ણ તાગ મેળવવા દાયકાઓ માગી લે એમ છે. આ અદભૂત વનસ્પતિને બદનામ કરવામાં બાવા સાધુઓ અને નશાબાજ લોકોનો મોટો હાથ છે. મારા ઘરની બિલકુલ સામે આવેલા શિવ મંદિરમાં શ્રાવણ માસ દરમિયાન માઇક પરથી “ભાંગ વાવી ભોળાનાથે ને નીંદે છે ગણેશ, પાર્વતીજી પાણી પાયે છૂટા મેલી કેશ” “ભાંગ કેરા ભજીયા ને ધતુરાના શાક” આવા શબ્દોના ભજન સાંભળું ત્યારે એવો આઘાત લાગે છે કે આપણા આરાધ્ય દેવને આપણે કેવા ચીતરી રહ્યા છીએ, અને તેમણે પ્રયોજેલી એક દિવ્ય મહા કલ્યાણકારી વનસ્પતિને કેવી બદનામ કરી રહ્યા છીએ! ખેર, આયુર્વેદમાં ભાંગ, ચરસ અને ગાંજા વચ્ચેના ચોક્કસ તફાવત સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યા છે. આયુર્વેદિકમાં આ ત્રણેયના યોગ્ય ઉપયોગ બાબતે ખાસ્સી ચર્ચા છે. હોમિયોપેથ કદાચ એક માત્ર એવું શાસ્ત્ર છે જે ભાંગના મહત્તમ રહસ્યો જાણી શક્યું છે. હોમિયોપથીમાં ભાંગ એટલે કે કેનાબીસ ઇન્ડિકા વીશે જે વિસ્તૃત અભ્યાસ રજૂ કરવામાં આવ્યો છે તે જોઈએ ત્યારે એ વાત સમજાય છે કે દેવાધિદેવ મહાદેવે ભાંગને શા માટે આટલું ઊંચું સ્થાન આપ્યું હશે. બાવા સાધુઓ અને નશેડીઓ તેનો ઉપયોગ નશા માટે કરે છે પણ વાસ્તવમાં કેનાબીસ ઇન્ડિકા ઉચ્ચારણ જાગૃતિ અને ચેતનાના દ્વાર ખોલી શકવા સક્ષમ છે. અલબત્ત દરેક વ્યક્તિ માટે કોઈ જ ઔષધ એક સરખું પરિણામ નથી આપતું પણ હોમિયોપથીના જીનીયસ તબીબ તેના સમજદારી પૂર્વકના ઉપયોગથી ચમત્કાર સર્જી શકે છે. કેનાબીસ પ્લાન્ટ પર ઘણા વર્ષોથી ચર્ચા ચાલી રહી છે. છેલ્લા કેટલાક દાયકાઓથી તેના ઉપયોગમાં કાનૂની અંતરાયો પણ પેદા થઈ છે. કેટલાક લોકો તેના ઉપયોગને કાયદેસર બનાવવાની માંગ કરે છે, જ્યારે કેટલાક લોકો એવું ઈચ્છે છે કે તેના પરના પ્રતિબંધ યથાવત રહે. ગાંજાની સાથે ભાંગની સાથે ગાંજો અને ચરસના નામ પણ આવે છે. કેટલાક લોકો આ બધી બાબતોને એક માને છે.

આયુર્વેદ, હોમિયોપથી અને એલોપથી એમ ત્રણેય મુખ્ય ચિકિત્સા પદ્ધતિએ ભાંગનો અદભૂત ઉપયોગ કર્યો છે

આ ત્રણેયને બરાબર ઓળખીએ તો …
ઇંયળાના ના છોડમાં જે પાંદડા હોય છે તેને ભાંગ, બીજ અને કળીઓ હોય છે તેને ગાંજા અને રેઝિનને ચરસ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે આ બધાના સંખ્યાબંધ ઔદ્યોગિક અને તબીબી ઉપયોગો છે. નેશનલ ડ્રગ્સ એન્ડ સાયકોટ્રોપિક્સ (ગઉઙજ) એક્ટ મુજબ, બીજ અને ફાઈબરની સાથે કેનાબીસ (પાંદડા)ની કાયદેસર રીતે પરવાનગી છે. જ્યારે ચરસ (રેઝિન) અને ગાંજા (કળીઓ) ગેરકાયદેસર છે. જોકે આજે ભલે આ સ્થિતિ હોય પણ ભાંગ ભારતની સંસ્કૃતિ આપણાં ધર્મ અને ઔષધોનો અભિન્ન હિસ્સો રહી છે. અથર્વવેદમાં કેનાબીસને સૌથી પવિત્ર અને શક્તિશાળી ઔષધિ ગણવામાં આવી છે. જ્યારે આયુર્વેદમાં પણ ઔષધ રૂપે તેના પ્રયોગ છે. તે પીડા, અધૂરી ઊંઘ, તણાવ, ખરાબ પાચનમાં રાહત આપે છે.

આખા છોડનો ઉપયોગ
ભારતમાં કેનાબીસના પાન આધારિત દવાઓ અલગ અલગ રાજ્યના કાયદા મુજબ આયુષ વિભાગ અંતર્ગત આવે છે. આયુર્વેદિક દવા ઉપચાર માટે આખા છોડના અર્કની સિનર્જિસ્ટિક અસરોનો લાભ મળે છે, જે સર્વગ્રાહી ઉપચાર માટે મહત્વપૂર્ણ છે. સંપૂર્ણ-સ્પેક્ટ્રમ કેનાબીનોઇડ્સની સહાયક અસર એકલા અથવા વ્યાપક-સ્પેક્ટ્રમ અર્ક કરતાં વધુ અસરકારક છે.

વધુ પડતો ઉપયોગ ખતરનાક
કેનાબીસના પાંદડા આધારિત દવાઓની વાત આવે છે, ત્યારે તેમાં સામાન્ય રીતે સંપૂર્ણ સ્પેક્ટ્રમ અર્કનો સમાવેશ થાય છે. પરંતુ આવો ઉચો ડોઝ હંમેશા સારા કે ઝડપી પરિણામોની બાંયધરી આપતો નથી. આ દવાઓના ખોટા ઉપયોગથી આડ અસરો થઈ શકે છે જેમ કે ઉંઘ આવવી, ઝાડા, શુષ્ક મોં વગેરે જાતની તકલીફો થઈ શકે છે.

પરંતુ તે સાચું નથી. તો કહો કે ભાંગના છોડનું સત્ય શું છે? વાસ્તવમાં કેનાબીસ વીશે આપણે જે જાણીએ છીએ તેમાં ઘણી બધી ગેરસમજો છે. ભાંગ ગાંજા અને ચરસમાં ફરક છે. ઉપરાંત ચોક્કસ પરિસ્થિતિમાં તેનો ઉપયોગ કાયદેસર અને ફાયદાકારક છે. અંગ્રેજીમાં ઘણી વખત આ ત્રણેય માટે વયળા કે ખફશિષીફક્ષફ અથવા તો કેનાબીસ જેવા શબ્દો કોઈ ભેદ બુદ્ધિ વીના વાપરવામાં આવે છે પરંતુ તેના ઉપયોગ અને ગુણકર્મોમાં ઘણો ફર્ક છે. હેમ્પ અને મારીજુએના એક જ પ્રજાતીના છોડ કેનાબીસ સાથે સંબંધિત છે. તેમને અલગ પાડતું સૌથી મહત્ત્વનું પરિબળ વ્યસનકારક તત્વ ટેટ્રાહાઇડ્રોકાનાબીનોલ (ઝઇંઈ) કેનાબીનોઇડની હાજરી છે. પરિક્ષણોથી એવું સિદ્ધ થયું છે કે વયળા માં ઝઇંઈ નું પ્રમાણ 0.3% જેટલું નીચું હોય છે જ્યારે ળફશિષીયક્ષફ માં ઝઇંઈનું પ્રમાણ ઘણું ઊંચું સ્તર હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. માનવ શરીર પર કેનાબીસના પાન આધારિત દવાઓ ઊંડો પ્રભાવ પેદા કરે છે તેનું એક કારણ એંડોકેનાબીનોઇડ સિસ્ટમ (ઊઈજ) ની હાજરી છે. તે કોષ માટે સિગ્નલિંગ સિસ્ટમ છે, જેમાં એન્ડોકેનાબીનોઇડ્સ, એન્ઝાઇમ્સ અને રીસેપ્ટર્સનો સમાવેશ થાય છે. ઊઈજ ને કારણે શરીર સંતોષકારક રીતે કાર્ય કરે છે અને સંતુલન અને સમસ્થીતી બની રહે છે. આ પ્રણાલી આખા શરીરમાં ફેલાઇ હોવાથી, સ્થાનિક રીતે ત્વચા પર કે જીભની નીચે કેનાબીસના પાંદડા આધારિત દવાઓનો ઉપયોગ સમાન રીતે અસરકારક છે અને રોગોના લક્ષણોને દૂર કરવા માટે કુદરતી ઉપાય પૂરો પાડે છે. જોકે આયુર્વેદ કરતા પણ ભાંગ એટલે કે કેનાબીસ ઇન્ડિકાનો ઘણો વધુ સારો ઉપયોગ હોમિયોપથી મેડિકલ સિસ્ટમે કર્યો છે. આ સિસ્ટમ તેના નાના નાના કુણા પાન અને દાંડલીનો જ ઉપયોગ કરે છે. જેને સામાન્ય ભાષામાં તેને ભારતીય મારિજુઆના તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. હોમિયોપથીમાં ઔષધને વધુ કે ઓછી ક્ષમતા, એટલે કે પાવર આપવાની જે પ્રક્રિયા છે તેને ઙજ્ઞયિંક્ષશિંફશિંજ્ઞક્ષ કહેવામાં આવે છે. આમ કેનાબીસ ઇન્ડિકામાથી દવા, એટલે કે હોમિયોપથીમાં જેને રેમેડિઝ કહેવામાં આવે છે તે તૈયાર કરવા આ છોડના યુ પાંદડા અને ડાળીઓ પોટેંટાઈઝેશનમાંથી પસાર થાય છે (હોમીયોપેથિક દવાઓ તૈયાર કરવાની પ્રક્રિયા જે સ્થૂળ પદાર્થના ઔષધીય ગુણધર્મોને બહાર કાઢે છે અને તીવ્ર બનાવે છે). આ પ્રક્રિયા સાથે, તે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ દવા કેનાબીસ ઇન્ડિકામાં રૂપાંતરિત થાય છે. તે યાદશક્તિની નબળાઈ, ફબતયક્ષિં ળશક્ષમયમક્ષયતત ભ્રામક આભાસ, ડર અને પેશાબની અમુક ફરિયાદોને નિયંત્રિત કરવા માટે એક મોખરાની દવા છે. આ દવાની સૌથી વધુ અસર મગજ પર જોવા મળે છે. બીજી મહત્વપૂર્ણ ક્રિયા માથા અને પેશાબના અંગો પર નોંધવામાં આવી છે. આગળ તે કાન પર સારી રીતે કાર્ય કરે છે. તે પુરુષ અને સ્ત્રીના જનનાંગો પર નોંધપાત્ર પ્રભાવ બતાવે છે.યાદશક્તિની નબળાઈ, ભ્રમણા, ડર, પેશાબના વિકાર, કિડનીના વિકાર, માથાનો દુખાવો, સેટીરિયાસીસ, પ્રાયપીઝમ, ગોનોરિયા, ભારે માસિક (મેનોરેજિયા), પીડાદાયક માસિક (ડિસમેનોરિયા), વંધ્યત્વ, લકવો, નિંદ્રા, દાંત પીસવા, રાતના દુખાવા.

ભાંગ પરનો પ્રતિબંધ હવે તો આંશિક રહ્યો છે પણ તે લાખો લોકોને પ્રકૃતિની અનુપમ ભેટથી વંચિત રાખે છે

મનની ફરિયાદો (નબળી યાદશક્તિ, આભાસ, ભય)
આ દવાની મુખ્ય ક્રિયા મન પર નોંધવામાં આવે છે. તે યાદશક્તિની નબળાઈના કેસ માટે એક પ્રભાવી દવા છે. ટુંકી સ્મૃતિ, તેના દર્દી લખતી વખતે કે બોલતી વખતે શબ્દો કે વિષય ભૂલી જાય છે. તેઓ વાક્ય બોલવાનું કે લખવાનું શરૂ કરે છે પરંતુ તેઓ જે બોલવાના હતા અથવા લખવાના હતા તે ભૂલી જાય છે તેથી તે પૂર્ણ કરી શકતા નથી. બોલતી વખતે તેઓ તેમના છેલ્લા શબ્દો અને વિચારો ભૂલી જતા હોય છે. તે નબળી એકાગ્રતા અને અસ્પષ્ટ મન માટે પણ મુખ્ય દવા છે. અમુક આભાસ માટે તે એક અદ્ભુત દવા છે (જોવી, સાંભળવી અથવા એવી વસ્તુઓ કે જે વાસ્તવિક લાગે છે પરંતુ વાસ્તવિકતામાં અસ્તિત્વમાં નથી). તેમાં સૌપ્રથમ એવી લાગણીનો સમાવેશ થાય છે કે જાણે શરીર ફૂલી રહ્યું છે અને મોટું થઈ રહ્યું છે. બીજું એ છે કે જ્યારે વાસ્તવમાં કોઈ ન હોય ત્યારે તે જ સમયે સંગીત અથવા સંખ્યાબંધ ઘંટ વાગે છે. અન્ય લક્ષણ એ આભાસ છે કે કોઈ તેને બોલાવે છે. સમય અને સ્થળનું ભાન રહેતું નથી. સમય ઘણો લાંબો લાગે છે, થોડીક સેક્ધડનો સમય યુગો જેવો લાગે છે. અમુક માઈલનું અંતર ખૂબ લાંબુ અંતર લાગે છે. તે ભાવનાત્મક ઉત્તેજનાના કિસ્સાઓ માટે પણ સૂચવવામાં આવે છે, અતિશય વાચાળતા સાથે ભાવનાને ઉત્તેજન આપે છે. સતત થિયરીઝીંગ કર્યા કરે, વ્યક્તિ વિચારોમાં ખોવાઈ જાય છે. અત્યંત આનંદ સાથે બેકાબૂ હાસ્ય (ખાસ કરીને ડ્રગની અસર રૂપે, નાની એવી વાતમાં ખુબ હસે, વ્યક્તિ દરેક શબ્દ પર હસી પડે, ચોક્કસ પ્રકારના ભયની સારવાર માટે તે શ્રેષ્ઠ છે. તેમાં પાગલ થઇ જવાનો ડર, મૃત્યુ નજીક આવવાનો ડર અને અંધકારનો ડર ખાસ છે.

માથું, માથાનો દુખાવો
માથા પર તેની તીવ્ર ક્રિયા સાથે, તે માથાનો દુખાવોના કિસ્સામાં નોંધપાત્ર પરિણામો આપે છે. કપાળમાં દુખાવો, જે થડકા સાથે હોઈ શકે છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં, માથા અને ગરદનના પાછળના ભાગમાં હળવો દુખાવો અથવા ધબકારા અનુભવાય છે. માથાના પાછળના ભાગમાં ભારે વજન અનુભવાય છે. તેના ઉપયોગ માટે એક ખૂબ જ અનન્ય માર્ગદર્શક વાત એ એવી લાગણી છે કે જાણે માથાનો ઉપરનો ભાગ ખૂલી રહ્યો હોય અને બંધ થઈ રહ્યો હોય. આભાસ સાથે માથાનો દુખાવો પણ તેના ઉપયોગ માટે સૂચક છે. માથું અનૈચ્છિક ધ્રુજારીના કેસોને નિયંત્રિત કરવા માટે તે એક અગ્રણી દવા છે.

કાન (અવાજ, સંવેદનશીલતા, પીડા)
આ દવા કાન પર પણ સારી રીતે કામ કરે છે. કાન પર તેની ક્રિયા સાથે, તે કાન (ટિનીટસ) માં અવાજની ફરિયાદનું સારી રીતે નિયમન કરી શકે છે. તેનો ઉપયોગ કાનમાં ઉકળતા પાણી જેવા અવાજ, રિંગિંગ, ગુંજન માટે થઈ શકે છે. અવાજ પ્રત્યે તીવ્ર સંવેદનશીલતા હોઈ શકે છે. છેલ્લે, કાનમાં અંદરના ભાગે જામ થઈ ગયાની લાગણી સાથે થડકા અને કાનમાં દુખાવો માટે તે ફાયદાકારક છે.

પેશાબની સમસ્યાઓ (મુશ્કેલ પેશાબ, પીડાદાયક પેશાબ, કિડનીમાં દુખાવો)
આ દવા પેશાબની કેટલીક સમસ્યાઓની સારવાર માટે અસરકારક સાબિત થાય છે. પ્રથમ, જ્યારે પેશાબ કરવામાં મુશ્કેલી હોય ત્યારે તે સૂચવવામાં આવે છે. પીડિતને થોડો સમય રાહ જોવી પડે છે અને પેશાબ વહેવા માટે શરીર ખેંચવું પડે છે. પ્રવાહ સમાપ્ત થયા પછી પણ પેશાબનું ટપકવું. તે પીડાદાયક પેશાબની સારવાર કરે છે. જ્યારે દુખાવો હોય, બળતરા હોય, ખંજવાળ આવતી હોય અથવા સબકા આવતા હોય ત્યારે તે આપી શકાય છે. તેની તકલીફો પેશાબ પહેલાં, દરમિયાન અથવા પછી અનુભવી શકાય છે. આ સિવાય, તે કિડનીના દુખાવાના કિસ્સામાં આપી શકાય છે. તે મૂત્રપિંડમાં હલવો દુખાવો, બર્નિંગ અથવા તીક્ષ્ણ ટાંકાનાં દુખાવા માટે ઉપયોગી છે.

પુરૂષ સમસ્યાઓ (જાતીય ઇચ્છામાં વધારો, પીડાદાયક ઉત્થાન, ગોનોરિયા)
કેનાબીસ ઇન્ડિકા અમુક પુરૂષ સમસ્યાઓની સારવારમાં પણ ઘણી મદદ કરે છે. આ દવા પુરુષોમાં વધેલી જાતીય ઈચ્છાને નિયંત્રિત કરવા માટે મૂલ્યવાન છે. જેની જરૂર હોય તેવા પુરૂષોમાં અનિયંત્રિત અતિશય જાતીય ઈચ્છા હોય છે (સેટીરિયાસિસ). તે પીડાદાયક ઉત્થાનની સારવાર કરવા માટે પણ સારી ગણાય છે. તેનો ઉપયોગ ઘણીવાર પ્રાયપિઝમ કેસ માટે ગણવામાં આવે છે. પ્રિયાપિઝમ એ કોઈ જાતીય ઉત્તેજના વિના કલાકો સુધી સતત, પીડાદાયક ઉત્થાનની સમસ્યા છે. પીઠના દુખાવામાં જે જાતીય સંભોગ પછી થાય છે તેને દૂર કરવા માટે પણ તે એક મહત્વપૂર્ણ દવા છે. કેનાબીસ ઇન્ડિકા એ ગોનોરિયા (બેક્ટેરિયા નેઇસેરિયા ગોનોરિયાના કારણે લૈંગિક રીતે સંક્રમિત ચેપ) ની સારવાર માટે એક મહત્વપૂર્ણ દવા છે. અહીં, તે મૂત્રમાર્ગમાંથી પુષ્કળ પીળા સફેદ સ્રાવ સાથે પ્રસ્તુત કેસ માટે સારી રીતે કામ કરે છે.

સ્ત્રી સમસ્યાઓ (ભારે માસિક, પીડાદાયક માસિક, વંધ્યત્વ)
સ્ત્રીઓની સમસ્યાઓ વિશે વાત કરીએ તો આ દવા પીડા સાથે ભારે માસિક સ્રાવના કેસોને સફળતાપૂર્વક નિયંત્રિત કરી શકે છે. માસિક સ્રાવ લગભગ બે અઠવાડિયા સુધી લાંબા સમય સુધી ચાલતું હોય તેવા કિસ્સામાં આદર્શ દવા છે. માસિક રક્તસ્રાવ ઘાટા રંગનો હોય છે. ગર્ભાશયની પીડા તીવ્ર પીડા હોય, અને તે પેશાબમાં પીડાદાયી મુશ્કેલી સાથે હોય. પીડાદાયક માસિક સ્રાવ સાથે સેક્સ માટેની ઇચ્છા વધી શકે છે. માસિક સ્રાવ દરમિયાન પણ પીઠનો દુખાવો થાય છે. વંધ્યત્વની સારવાર માટે કેનાબીસ ઇન્ડિકાની પણ ભલામણ કરી શકાય છે. આવા કિસ્સાઓમાં તે સારી રીતે સૂચવવામાં આવે છે જ્યારે વંધ્યત્વ ધરાવતી સ્ત્રીઓમાં જાતીય ઇચ્છા વધે છે.

અંગો (નબળાઈ, લકવો)
આ દવાની ક્રિયા ચોક્કસ અંગો પર પણ નોંધવામાં આવે છે. કેનાબીસ ઇન્ડિકા હાથપગમાં નબળાઈની સાથે તશિંરરક્ષયતત દૂર કરવામાં ઘણી મદદ કરે છે. નીચલા અંગો અને જમણા હાથના લકવોની સારવાર માટે પણ તેનો ઉપયોગ કરવાની ભલામણ કરવામાં આવે છે. પગનાં તળિયાં, ભફહર ળીતભહયત,દ ઘૂંટણ, પગની ઘૂંટીઓમાં દુખાવો થાય અને સહેજ દૂર ચાલવાથી પણ થાક લાગે ત્યારે તે યોગ્ય દવા છે.

સ્વયંની પહેચાન ખોઈ બેઠેલા લોકો માટે ભાંગ અનન્ય ઔષધ છે, એટલે જ કદાચ મહાદેવજીએ તેને આટલું મહત્વ આપ્યું છે

ઊંઘની સમસ્યાઓ (નિંદ્રા, દાંત પીસવા, ખરાબ સપના)
લાંબા ગાળાની અનિદ્રા (ઊંઘ ન આવવાની સમસ્યા) ના કેસોનો સામનો કરવા માટે કેનાબીસ ઇન્ડિકા ખૂબ જ ક્લિનિકલ મહત્વ ધરાવે છે. અહીં તે વ્યક્તિઓ માટે અસરકારક છે જેમને ઊંઘ આવે છે પરંતુ સુઈ શકતા નથી. અન્ય મુખ્ય ફરિયાદ કે જેના માટે તેનો ઉપયોગ કરી શકાય છે તે ઊંઘમાં બોલવું અને ઊંઘ દરમિયાન દાંત પીસવા. ઊંઘ દરમિયાન હાથપગમાં થડકા, મુખ્ય સૂચક લક્ષણો, જડતા સાથે અંગોમાં નબળાઇ, નીચલા અંગો અને જમણા હાથનો લકવો સૂચક લક્ષણો

જડતા સાથે અંગોમાં નબળાઇ
નીચલા અંગો અને જમણા હાથનો લકવોધક્કો લાગવાના કિસ્સાઓ માટે પણ તેનો ઉપયોગ પસંદ કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત તેનો ઉપયોગ ખરાબ સપનાના કેસ માટે સૂચવવામાં આવે છે. સપના મૃત શરીરના અથવા કોઈ તાત્કાલિક ભયના હોઈ શકે છે.

નિંદ્રા, વ્યક્તિને ઊંઘ આવે છે પણ સુઈ શકતો નથી
ઊંઘમાં વાતો કરે છે, ઊંઘ દરમિયાન દાંત કચકચાવવા, ઊંઘ દરમિયાન અંગોને થડકા મારવો, મૃતદેહોના સપનાઓ અથવા કોઈ તાત્કાલિક ભયના સ્વપ્નો. આ દવા ઓછી અને ઉચ્ચ શક્તિ બંનેમાં સારી રીતે કામ કરે છે. જો ઓછી શક્તિમાં લેવામાં આવે, તો તે વારંવાર પુનરાવર્તિત થઈ શકે છે. ઉચ્ચ શક્તિમાં, વારંવાર પુનરાવર્તન ટાળવું જોઈએ.

ભારતીય ભાંગની જેમ એક અમેરિકન ભાંગ એટલે કે અળયશિભફક્ષ ઇંયળા પણ છે. તેને ઈફક્ષક્ષફબશત જફશિંદફ કહેવામાં આવે છે. અત્રે ચર્ચાના આ તબક્કે એ સમજવું જરૂરી છે કે ભારત અમેરિકા ઇંગ્લેન્ડ વિગેરે માનવ મનની નીપજ છે. પ્રકૃતિ માટે સમસ્ત બ્રહ્માંડ તેનું અખંડ સામ્રાજ્ય છે. આ ન્યાયે પ્રકૃતિએ આ ભાંગમાં પણ અનુપમ ગુણો ભર્યા છે. અમેરિકન ભાંગ કે અમેરિકન હેમ્પ એટલે કે કેનાબીસ સેટાઇવાના પણ વળી 16 જેટલા મુખ્ય ઔષધીય પ્રકાર છે. આમ અમેરિકન ભાંગ એ મૂળભૂત રીતે ભાંગ જ છે પણ ત્યાંની જમીન અને પાણી તથા વાતાવરણ અનુસાર તેની લાક્ષણિકતાઓમાં ફર્ક જોવા મળે છે. અમેરિકી ઔષધીય ભાંગના મુખ્ય 16 પ્રકાર અને તેની અસરોનું અહી સંક્ષિપ્ત નિવેદન આપ્યું છે તે જોશો ત્યારે એ સમજાશે કે આપણે બિલકુલ બેશરમીથી જેને માદક પદાર્થ તરીકે મૂલવી બદનામ કરી છીએ તે દિવ્ય વનસ્પતિ શું છે અને શા માટે દેવાધિદેવ મહાદેવજીને તે પ્રિય હતી!

ચોક્કસ પ્રકારના પક્ષઘાત, બેકાબૂ જાતીય વિચારો, ઉત્થાનની સમસ્યાઓ, માનસિક નબળાઈ, ત્રુટી અને માનસિક વિકૃતિની સારવારથી લઈ ઉચ્ચારણ માનસિક શક્તિઓને જાગૃત કરવા માટેનું અદભૂત ઔષધ

વ્હાઈટ બેરી: મનની શાંતિ આપે છે, સહજતા પ્રદાન કરે છે. સ્નાયુઓની ધ્રુજારીમાં રાહત આપે છે.
આ- ટ્રેન: અજંપા માટે શ્રેષ્ઠ છે.
ડો. ગ્રીનાસ્પૂન: હતાશાની સારવારમાં ઉપયોગી છે. ઉબકા, સત્તત ઊંઘ જેવું ફિલિંગ.
બ્લ્યુ ડ્રીમ્સ: પેટના જૂના હઠીલા દુખાવા માટે, સેડેટિવ અસરો ધરાવે છે.
ૠ-13 હેઝ: ડિપ્રેશન અઉઉ અને અઉઇંઉ ની સારવાર માટે.
કેન્ના સૂત્ર: કામુક વિચારોના અભાવની સારવાર માટે, બ્રોંકાઇટિસ માટે
લાવેન્ડર: અનિંદ્રા માટે.
ક્રીમીઆ બ્લ્યુ: મસ્ક્યુલાર સ્પાસમ, મલ્ટિપલ સિરોસિસ, ઇંઈંટ અઈંઉજ દર્દીના દુખાવા,
નાઇજિરિયન: અજંપા અને ધુમ્રપાનની ખરાબ અસરીના નિવારણ માટે
માઝાર: એકદમ તીવ્ર સેડેટીવ, સ્નાયુના દુખાવાથી અનિંદ્રા માટે
પુરાલે કુશ: ડીપ બોડી પેઇન, હતાશા માટે
સાટોરી: હાયર ઝઇંઈ ટોલરાંટ લોકો માટે, હતાશા અને અજંપા માટે.
રોમ્યુલાન જ.અ.ૠ : મૂડ સ્વિંગર, ઇંયાફશિંશિંત ઈ ની સારવાર માટે, ઙઝજઉ માટે
વોર્ટેકસ: ભૂખના અભાવ માટે
જેક હેરેર: અજંપા માટે, ઋશબજ્ઞિળુફહલશફની સારવારમાં.

એટલે જ કહેવાય છે કે “ભંગ તેરે લાખો ઈલમ કિસીમે જ્યાદાતોકિસીમેકમ”