ચીનના રેર-અર્થ પ્રતિબંધો સીધા અમેરિકાના ઔદ્યોગિક અને સંરક્ષણ આધાર પર અસર કરે છે.
ટ્રમ્પે ટેરિફ ધમકી આપવાની સાથે જાહેરાત કરી છે કે, અમેરિકા 1 નવેમ્બરથી ક્રિટિકલ સોફ્ટવેર પર એક્સપોર્ટ કંટ્રોલ પણ લાગુ કરશે. હવે સવાલ ઊભા થઈ રહ્યા છે કે, તમામ ચીજ ધીમે-ધીમે તેના રસ્તે ચાલી રહી હતી, ત્યારે અચાનક ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ચીન પર કેમ ટેરિફ લાદ્યો છે? જો કે, તેની પાછળ ચીનનો એક નિર્ણય છે.
- Advertisement -
ટ્રુથ સોશિયલ પોસ્ટમાં, ટ્રમ્પે ચીન પર “અસાધારણ આક્રમક” વલણ અપનાવવાનો આરોપ મૂક્યો અને તેની ક્રિયાઓને “આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારમાં નૈતિક કલંક” ગણાવી. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે જો બેઇજિંગ વધારાના પગલાં લેશે તો ટેરિફ વહેલા અમલમાં આવી શકે છે.
- Advertisement -
અમેરિકી અધિકારીઓનું કહેવું છે કે ચીનના નિકાસ નિયંત્રણો એ દક્ષિણ કોરિયામાં APEC સમિટ પહેલા લાભ મેળવવા માટે એક ઇરાદાપૂર્વકની ચાલ હતી, જ્યાં ટ્રમ્પ અને ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગની મુલાકાત થવાની અપેક્ષા હતી. તે બેઠક હવે શંકાના દાયરામાં છે. ટ્રમ્પે કહ્યું કે તેઓ ક્ઝીને મળવાનું કોઈ કારણ જોતા નથી, જોકે તેમણે સત્તાવાર રીતે રદ કર્યું નથી.
તો શા માટે આ અચાનક ટેરિફ ઉછાળો?
આંશિક રીતે, તે બદલો છે. ચીનના રેર-અર્થ પ્રતિબંધો સીધા અમેરિકાના ઔદ્યોગિક અને સંરક્ષણ આધારને અસર કરે છે. યુ.એસ.એ એમપી મટિરિયલ્સમાં $400 મિલિયનનું રોકાણ કરીને સ્થાનિક ક્ષમતા વધારવાનો પ્રયાસ કર્યો છે – જે એકમાત્ર યુએસ રેર-અર્થ ઉત્પાદક છે-પરંતુ તે ચાઇનીઝ સપ્લાય ચેઇન્સ પર ભારે નિર્ભર છે. તે રાજકીય પણ છે. ટ્રમ્પ લાંબા સમયથી વેપાર પર પોતાને સખત તરીકે ઓળખાવે છે. બજારોમાં અસ્વસ્થતા સાથે, તે તેના આધારને સંકેત આપી રહ્યો છે કે અમેરિકાને ગુંડાગીરી કરવામાં આવશે નહીં.
અને તે વ્યૂહાત્મક છે. ટ્રમ્પ લીવરેજ તરીકે ટેરિફનો ઉપયોગ કરે છે, હરીફોને વાટાઘાટોમાં દબાણ કરવા માટે વ્યાપક પગલાંની જાહેરાત કરે છે. આ ટેરિફ એકત્રિત કરવા વિશે ઓછું અને વોશિંગ્ટનની શરતો પર ચીનને ટેબલ પર પાછા લાવવા માટે દબાણ કરવા વિશે વધુ હોઈ શકે છે.
ઓપ્ટિક્સ પણ છે. આ ઘોષણા તે જ દિવસે આવી છે જ્યારે ટ્રમ્પે મધ્ય પૂર્વમાં શાંતિની પ્રગતિની વાત કરી હતી. મુત્સદ્દીગીરીને આર્થિક કઠિનતા સાથે જોડીને, તે બહુવિધ મોરચે વૈશ્વિક તાકાતનો પ્રોજેક્ટ કરે છે.
જોકે બજારોએ તરત જ પ્રતિક્રિયા આપી હતી. ડાઉ લગભગ 900 પોઈન્ટ, S&P 500 2.7 ટકા અને નાસ્ડેક 3.5 ટકા ઘટ્યો, મુખ્ય ટેક અને રિટેલ શેરોની આગેવાની હેઠળ. વિશ્લેષકો ચેતવણી આપે છે કે નવેસરથી વેપાર યુદ્ધ તહેવારોની મોસમ પહેલા વૈશ્વિક સપ્લાય ચેનને આંચકો આપી શકે છે.
ચીને એક ડિસેમ્બરથી દુર્લભ ખનિજો (રેર અર્થ મિનરલ્સ) પર આકરા પ્રતિબંધોની જાહેરાત કરી છે. ચીન દુર્લભ ખનિજોનો રાજા છે. તે તેની કુલ નિકાસના 90 ટકા નિકાસ કરે છે. જેથી ચીનનો આ નિર્ણય વિશ્વ પર સંકટ સમાન બની શકે છે. ચીને કહ્યું હતું કે, આ ખનિજોની નિકાસ પર કડક અંકુશ લાદશે, જેથી પર્યાવરણની રક્ષા થાય અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા મજબૂત બને. ચીને ભારત પાસે ગેરેંટી માગી છે કે, તે ખાતરી કરે કે, અમેરિકાને ભારે દુર્લભ ખનિજોનો સપ્લાય નહીં કરે, તો જ ચીન ભારતને તેનો સપ્લાય કરશે. ચીનના આ નિર્ણય બાદ ટ્રમ્પ ચીન પર રોષે ભરાયા છે, જેથી તેમણે ચીન પર વધારાનો 100 ટકા ટેરિફ લાદવાની જાહેરાત કરી છે.
શા માટે જરૂરી છે રેર અર્થ મિનરલ્સ?
રેર અર્થ મિનરલ્સ 17 પ્રકારના ચુંબકીય તત્ત્વ છે. જેનો ઉપયોગ સ્માર્ટફોન, ઈલેક્ટ્રિક કાર, કોમ્પ્યુટર ચીપ્સ, સૈન્ય ડિવાઇસિસ, ગ્રીન એનર્જી જેવા ન્યૂ જનરેશન પ્રોડક્ટ્સમાં મોટાપાયે થઈ રહ્યો છે. આ દુર્લભ ખનિજનો સ્રોત ખૂટી જવાના ભય હેઠળ છે. વિશ્વનો 70 ટકાથી વધુ જથ્થો ચીનમાંથી મળે છે.
ટ્રમ્પે ચીન વિરૂદ્ધ લીધા આકરા પગલાં
ટ્રમ્પે ચીનની દુર્લભ ખનિજ નીતિના પગલે રોષે ભરાતાં કહ્યું કે, ચીનના દુર્લભ ખનિજો પર નિર્ણયથી તમામ દેશ પ્રભાવિત થશે. ચીનનું આ પગલું નૈતિક અપમાનજનક છે. તે વિશ્વના વેપાર પર હાવી થવા માટેની તેની લોંગટર્મ રણનીતિ છે. અન્ય દેશ કરે કે ના કરે, અમેરિકા એકતરફી કાર્યવાહી કરશે. 1 નવેમ્બર, 2025થી યુએસએ ચીન પર 100 ટકા વધારાનો ટેરિફ લાદશે. જે વર્તમાનમાં ચૂકવવામાં આવતાં ટેરિફમાં ઉમેરાશે.
હમણાં માટે, વોશિંગ્ટન અને બેઇજિંગ અન્ય ઉચ્ચ-સ્ટેક્સ સ્ટેન્ડઓફ તરફ આગળ વધતા દેખાય છે: એક કે જે રાજકારણ, શક્તિ અને આર્થિક દબાણને મિશ્રિત કરે છે અને આવનારા અઠવાડિયામાં વૈશ્વિક વેપારને ફરીથી આકાર આપી શકે છે.
