58 ધારાસભ્યો અલગ, દિલ્હીથી શરૂ થયો બળવોનો ખેલ
પશ્ચિમ બંગાળમાં તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC) ને પાર્ટીની રચનાના 28 વર્ષ પછી પહેલીવાર ભંગાણનો સામનો કરવો પડ્યો છે. TMC ના 80 માંથી 58 બળવાખોર ધારાસભ્યોએ બુધવારે મમતા બેનર્જીની જગ્યાએ રિતબ્રત બેનર્જીને ધારાસભ્ય દળના નેતા તરીકે ચૂંટી લીધા. સ્પીકરે આ દાવાને મંજૂરી પણ આપી દીધી.
- Advertisement -
બળવોનો આખો ખેલ 22 મેના રોજ દિલ્હીના બંગ ભવનમાં TMC ધારાસભ્ય રિતબ્રત બેનર્જી અને મુખ્યમંત્રી શુભેન્દુ અધિકારીની મુલાકાતથી શરૂ થયો હતો. આ એક મુલાકાતે માત્ર 13 દિવસમાં પાર્ટીને બે ભાગમાં વહેંચી દીધી.
TMC ની અંદર ચાલી રહેલા રાજકીય સંકટ વચ્ચે, મમતાના નજીકના ગણાતા ઘણા નેતાઓ બુધવારે CM શુભેન્દુની વહીવટી સમીક્ષા બેઠકમાં હાજર રહ્યા. આમાં કોલકાતાના મેયર ફિરહાદ હકીમ, કુણાલ ઘોષ, નયના બંદ્યોપાધ્યાય અને અશોક દેબનો સમાવેશ થતો હતો. આ ઘટનાક્રમે પાર્ટીની અંદર ચાલી રહેલી ખેંચતાણને વધુ ઉજાગર કરી દીધી છે.
TMC નેતા અને કોલકાતા નગર નિગમ (KMC) મેયર ફિરહાદ હકીમના રાજીનામાને લઈને બુધવારે મૂંઝવણ પ્રવર્તી રહી હતી. કુણાલ ઘોષે દાવો કર્યો હતો કે મમતા બેનર્જીએ તેમનું રાજીનામું સ્વીકારી લીધું છે, પરંતુ રાત સુધી હકીમે ઔપચારિક રાજીનામું આપ્યું ન હતું.
- Advertisement -
KMC ચેરપર્સન માલા રોયે પણ કહ્યું કે તેમને કોઈ રાજીનામું મળ્યું નથી. સૂત્રો અનુસાર, હકીમ હવે પોતાના નિર્ણય પર પુનર્વિચાર કરી રહ્યા છે. કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે CM શુભેન્દુની અધ્યક્ષતામાં યોજાયેલી બેઠકમાં હાજરી આપ્યા બાદ હકીમનો નિર્ણય બદલાઈ ગયો.
કેટલાક પક્ષના નેતાઓએ બેઠકમાં તેમની હાજરી પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યા હતા. હકીમ મમતાના સૌથી નજીકના નેતાઓમાં ગણાય છે. તેઓ 2018 થી કોલકાતાના મેયર છે અને લાંબા સમયથી TMC ના મુખ્ય મુસ્લિમ ચહેરાઓમાં સામેલ રહ્યા છે. આઝાદી પછી કોલકાતા નગર નિગમના ઇતિહાસમાં તેઓ પ્રથમ મુસ્લિમ મેયર છે.
KMCને અભિષેક બેનર્જીના સંબંધી અને કંપનીને નોટિસ આપવાનો નિર્દેશ
રાજકીય ઉથલપાથલ વચ્ચે કલકત્તા હાઈકોર્ટે KMC ને અભિષેક બેનર્જીના સંબંધી અમિત બેનર્જી અને લીપ્સ એન્ડ બાઉન્ડ્સ કંપનીને નવી નોટિસ જારી કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો. આ મામલો કાલીઘાટ સ્થિત તે ઇમારત સાથે જોડાયેલો છે, જ્યાં અભિષેક રહે છે.
કોર્ટે KMC ને એક અઠવાડિયામાં વિસ્તૃત નોટિસ મોકલવા અને અરજદારોને ત્રણ અઠવાડિયામાં જવાબ આપવાનો આદેશ આપ્યો છે. અમિત બેનર્જી અને લીપ્સ એન્ડ બાઉન્ડ્સે હાઈકોર્ટમાં કહ્યું હતું કે અગાઉ જારી કરાયેલી નોટિસો અધૂરી છે અને તેમાં સ્પષ્ટ માહિતી આપવામાં આવી નથી.
આગળ શું: હવે મમતાને વિપક્ષનો દરજ્જો નહીં મળે
તૃણમૂળના 80 ધારાસભ્યોમાંથી 58નો જૂથ અલગ છે. આ હિસાબે મમતા પાસે 22 ધારાસભ્યો બચ્યા છે. કોઈપણ જૂથ કે પક્ષને ગૃહમાં વિરોધ પક્ષ તરીકે માન્યતા માટે ઓછામાં ઓછા 10% (294માંથી 30 ધારાસભ્યો) હોવા જરૂરી છે. હાલની સ્થિતિમાં તકનીકી રીતે મમતા જૂથને વિપક્ષનો દરજ્જો નહીં મળે.
તેમનો જૂથ વિપક્ષની બેન્ચો પર તો બેસશે, પરંતુ વિશેષાધિકાર ઓછા રહેશે. અસંતુષ્ટ જૂથનું નેતૃત્વ ઋતબ્રત કરી રહ્યા છે. પક્ષપલટા વિરોધી કાયદા હેઠળ અયોગ્યતાથી બચવા માટે અલગ જૂથને ઓછામાં ઓછા બે-તૃતીયાંશ એટલે કે 54 ધારાસભ્યોનું સમર્થન જોઈતું હતું. અસંતુષ્ટો પાસે 58 છે, તેથી તેમની વિરુદ્ધ પક્ષપલટા વિરોધી કાયદો લાગુ પડશે નહીં. આ જૂથમાં માલદા-મુર્શિદાબાદના 17 મુસ્લિમ ધારાસભ્યો પણ છે.
છેલ્લા 10 વર્ષમાં દેશના 4 મોટા રાજ્યોમાં પાંચ પક્ષોમાં ભંગાણ થયું
- મહારાષ્ટ્રમાં શિવસેના અને NCP: 2022માં એકનાથ શિંદેએ બળવો કર્યો. ચૂંટણી પંચ પાસેથી ‘શિવસેના’ નામ અને ‘તીર-કમાન’ મેળવીને તેઓ ત્યારે મુખ્યમંત્રી પણ બન્યા. પરંતુ આજે તેઓ નાયબ મુખ્યમંત્રી છે. જ્યારે ઉદ્ધવ ઠાકરે વિપક્ષમાં છે. તેવી જ રીતે, 2023માં અજિત પવારે કાકા શરદ પવાર સામે બળવો કર્યો. તેઓ અસલી ‘NCP’ અને ‘ઘડિયાળ’ ચિહ્ન સાથે નાયબ મુખ્યમંત્રી રહ્યા. અજિત હવે નથી.
- ઉત્તર પ્રદેશમાં સમાજવાદી પાર્ટી: 2016-17માં ‘કાકા-ભત્રીજા’ના યુદ્ધમાં અખિલેશ યાદવે પાર્ટી અને ‘સાયકલ’ પ્રતીક પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ મેળવ્યું. શિવપાલ યાદવ અલગ પાર્ટી બનાવ્યા પછી હવે ફરીથી સપામાં પાછા ફર્યા છે.
- બિહારમાં LJP: 2021માં રામવિલાસ પાસવાનના નિધન પછી કાકા પશુપતિ પારસે ચિરાગને હટાવ્યા. ચિરાગે જમીન પર તાકાત બતાવી, આજે મોદી કેબિનેટમાં મંત્રી છે, પારસ જૂથ હાંસિયામાં છે.
- તમિલનાડુમાં અન્નાદ્રમુક: 2017માં જયલલિતાના નિધન બાદ ઇ. પલાનીસ્વામી અને ઓ. પનીરસેલ્વમ વચ્ચે સંઘર્ષ થયો. પલાનીસ્વામી કાનૂની લડાઈ જીતીને પાર્ટીના નિર્વિવાદ પ્રમુખ બન્યા, જ્યારે ઓપીએસને હાંકી કાઢવામાં આવ્યા છે.
