ગરીબી ઘટી-સમૃધ્ધિ વધી ખાવા કરતા સુવિધા પર વધુ ખર્ચ

નીતિ આયોગે આપ્યા સારા સમાચાર, ગરીબીમાં પાંચ ટકાનો ઘટાડો, ગ્રામિણ ખર્ચશકિત વધુ થવા લાગી, શહેરી ખર્ચ સાથેનું અંતર ઘટયું, 2011-12માં ભોજન પર ખર્ચ 53 ટકા હતો જે 2022-23માં ઘટીને 46.4 ટકા થયો

લોકો દૂધ-ફળ-શાકભાજી પર વધુ ખર્ચ કરે છે, દાળ-રોટી છોડી પ્રોસેસ્ડ ફૂડ પર વધુ ખર્ચ, માસિક સરેરાશ ખર્ચનો રિપોર્ટ

ખાસ-ખબર સંવાદદાતા
નીતિ આયોગના અધ્યક્ષ બીવીઆર સુબ્રમણ્યમે કહ્યું છે કે દેશ પ્રગતિ કરી રહ્યો છે. લોકોની ખર્ચ કરવાની પદ્ધતિ માત્ર બદલાતી નથી પણ તે ઝડપથી વધી રહી છે. ગરીબીમાં લગભગ 5 ટકાનો ઘટાડો થયો છે. ઇટછ સુબ્રમણ્યમે આંકડા અને કાર્યક્રમ મંત્રાલયના નેશનલ સેમ્પલ સર્વે ઓફિસ (ગજજઘ) દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા રિપોર્ટને ટાંકીને આ દાવો કર્યો છે.
વર્ષ 2022-23 માટે ગજજઘ (નેશનલ સેમ્પલ સર્વે ઓફિસ) દ્વારા શનિવારે જાહેર કરવામાં આવેલા રિપોર્ટમાં એવું કહેવામાં આવ્યું હતું કે ગ્રામીણ અને શહેરી વિસ્તારોમાં પરિવારોનો માથાદીઠ માસિક ખર્ચ 2011-12દ્ગક સરખામણીમાં બમણાથી વધુ થયો છે. નીતિ આયોગના સીઈઓ (બીવીઆર સુબ્રમણ્યમ) બીવીઆર સુબ્રમણ્યમે આ આંકડાઓના આધારે કહ્યું કે દેશમાં ગરીબી ઘટી છે. શહેરી અને ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં સમૃદ્ધિ ઝડપથી વધી રહી છે. ગરીબી ઘટાડવાના પગલાં અસરકારક સાબિત થયા છે.
નીતિ આયોગના સીઈઓએ કહ્યું કે સર્વેમાં લોકોને 20 કેટેગરીમાં રાખવામાં આવ્યા છે. રિપોર્ટ અનુસાર, 2011-12માં ગામડાઓમાં માથાદીઠ માસિક ખર્ચ 1430 રૂપિયા હતો, જે 2022-23માં 164 ટકા વધીને 3773 રૂપિયા થઈ ગયો છે. શહેરી વિસ્તારોમાં પરિવારોમાં માથાદીઠ ખર્ચ 2011-12માં 2630 રૂપિયાથી 2022-23માં 146 ટકા વધીને 6459 રૂપિયા થયો છે. તેમણે કહ્યું કે જો આપણે મોંઘવારી અને ગરીબીના આંકડાઓની સરખામણી કરીએ તો સ્પષ્ટ થશે કે ગરીબી નિયંત્રણમાં આવી રહી છે. અર્થશાષાીઓ ટૂંક સમયમાં આ અંગે વિગતવાર વિશ્ર્લેષણ બહાર પાડશે. ગ્રામીણ અને શહેરી વિસ્તારોમાં વપરાશમાં અઢી ગણો વધારો થયો છે. આર્થિક પ્રગતિ માત્ર શહેરો જ નહીં ગામડાઓ સુધી પહોંચી છે.
બીવીઆર સુબ્રમણ્યમે કહ્યું કે શહેરો કરતા ગામડાઓમાં વપરાશ વધુ છે. અસમાનતા ઘટી રહી છે. તેમણે કહ્યું કે આગામી વર્ષોમાં શહેરો અને ગામડાઓમાં વપરાશ સમાન હશે. દેશમાં અનાજ અને ખાદ્યપદાર્થોના વપરાશમાં ઘટાડો થયો હોવાનું ગજજઘના સર્વેમાં સામે આવ્યું છે. આ દર્શાવે છે કે લોકોને વધારાની આવક મળી રહી છે અને સમૃદ્ધિ પણ વધી છે. લોકો હવે દૂધ, ફળો અને શાકભાજી પર ખર્ચ કરી રહ્યા છે. લોકો હવે પ્રોસેસ્ડ ફૂડ પર વધુ ખર્ચ કરી રહ્યા છે.
નીતિ આયોગે રાહતના સમાચાર આપ્યા છે. સીઈઓ બીવીઆર સુબ્રમણ્યમે કહ્યું છે કે દેશમાં ગરીબી ઘટીને 5 ટકા ઘટી છે. હકીકતમાં, સ્ટેટિસ્ટિક્સ ઓફિસ દ્વારા તાજેતરમાં એક તાજેતરનો સર્વે બહાર પાડવામાં આવ્યો છે, જે દર્શાવે છે કે ગ્રામીણ વપરાશ મજબૂત રહે છે અને શહેરી વપરાશમાં તફાવત ઘટી રહ્યો છે. ગરીબીનું સ્તર વપરાશના ખર્ચના સ્તરના આધારે નક્કી કરવામાં આવે છે.
ટાઈમ્સ ઓફ ઈન્ડિયાના રિપોર્ટ અનુસાર, સુબ્રમણ્યમે કહ્યું, ‘આ સર્વેના ડેટાના આધારે દેશમાં ગરીબીનું સ્તર લગભગ 5 ટકા અથવા તેનાથી ઓછું હોઈ શકે છે.’ આંકડા દર્શાવે છે કે વર્ષ 2011-12માં ખોરાક પર ખર્ચ 53 ટકા હતો જે 2022-23માં ઘટીને 46.4 ટકા થયો છે. નવીનતમ ડેટા દર્શાવે છે કે ઘરગથ્થુ વપરાશમાં તીવ્ર ફેરફાર થયો છે, જયાં ખોરાક અને અનાજનો હિસ્સો ઘટ્યો છે. રિપોર્ટ અનુસાર રેફ્રિજરેટર, ટીવી, મેડિકલ કેર અને ટ્રાન્સપોર્ટેશનના ક્ષેત્રોમાં ખર્ચમાં વધારો થયો છે. જયારે અનાજ અને કઠોળના ખર્ચમાં ઘટાડો થયો છે. રિપોર્ટ અનુસાર, સર્વે દર્શાવે છે કે વર્તમાન ભાવે ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં માથાદીઠ વપરાશ ખર્ચ 2011-12માં 1430 રૂપિયાથી વધીને 2022-2023માં 3772 રૂપિયા થઈ ગયો છે.
સર્વેને ટાંકીને રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે એક તરફ ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં માસિક વપરાશમાં ખોરાકનો હિસ્સો 2011-12માં 53 ટકાથી ઘટીને 2022-23માં 46.4 ટકા થઈ ગયો છે. તે જ સમયે, બિન-ખાદ્ય ખર્ચ 47.15 ટકાથી વધીને 54 ટકા થયો છે. શહેરી વિસ્તારોના આંકડા સમાન સંકેતો આપે છે. ખાદ્યપદાર્થો પરનો ખર્ચ 43 ટકાથી ઘટીને 39.2 ટકા અને બિન-ખાદ્ય ખર્ચ 57.4 ટકાથી વધીને 60.8 ટકા થયો છે. રિપોર્ટ અનુસાર, ઈઊઘ સુબ્રમણ્યમનું કહેવું છે કે, ‘ફૂડના સંદર્ભમાં પીણાં, પ્રોસેસ્ડ ફૂડ, દૂધ અને ફળોનો વપરાશ વધ્યો છે. આ વધુ વૈવિધ્યસભર અને સંતુલિત વપરાશ સૂચવે છે.’
2014 માં, ભૂતપૂર્વ આરબીઆઈ ગવર્નર સી રંગરાજનની આગેવાની હેઠળની પેનલે અંદાજિત ગરીબી રેખા તરીકે શહેરી વિસ્તારોમાં દર મહિને 1,407 રૂપિયા માથાદીઠ ખર્ચનો અંદાજ મૂક્યો હતો. જયારે ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં આ આંકડો 972 રૂપિયા હતો. હવે તાજેતરના આંકડા દર્શાવે છે કે ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં 5-10 ટકા વસ્તીનો સરેરાશ માસિક વપરાશ ખર્ચ રૂ. 1864 અને શહેરી વિસ્તારોમાં રૂ. 2695 છે.