ભારત અને ઈરાન ચાબહાર પોર્ટ અને જાહેદાન શહેર વચ્ચે નવો રેલ માર્ગ બનશે

ઈરાનના ચાબહાર પોર્ટ પર હવે ચહેલપહેલ વધી જશે. ભારત અને ઈરાન સાથે મળીને ચાબહાર પોર્ટને જોડતા રેલ પ્રોજેક્ટને ઝડપથી પૂર્ણ કરવાની યોજના બનાવી રહ્યા છે. ચાબહાર પોર્ટથી જાહેદાન સુધી 700 કિલોમીટર લાંબી રેલ્વે લાઇન બનાવવામાં આવશે. જેનાથી માલસામાનની હેરફેર સરળ થઈ જશે.

ઈરાનના ચાબહાર પોર્ટ દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર સરળ બને એ માટે હવે ભારત અને ઈરાન ચાબહાર પોર્ટ અને જાહેદાન શહેર વચ્ચે ઝડપથી નવો રેલ માર્ગ બનાવવાની યોજના બનાવી રહ્યા છે. આ રેલ માર્ગ દ્વારા વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્ત્વપૂર્ણ ઈરાની ચાબહાર બંદરને આંતરરાષ્ટ્રીય ઉત્તર-દક્ષિણ પરિવહન કોરિડોરનું પ્રવેશદ્વાર બની જશે. ચાબહાર પોર્ટથી જાહેદાન સુધી 700 કિલોમીટર લાંબી રેલ્વે લાઇન બનાવવામાં આવશે. જેનાથી માલસામાનની હેરફેર સરળ થઈ જશે.

આમાં રશિયાનો પણ સામેલ છે, જે પશ્ચિમી દેશોના પ્રતિબંધોથી બચવા માટે આ માર્ગ દ્વારા ભારત સાથે વેપાર કરવા લાગ્યું છે. આ કોરિડોર બનવાથી અફઘાનિસ્તાનનો અરબ મહાસાગર સાથે સીધો સંપર્ક થઈ જશે અને તેની પાકિસ્તાનના કરાચી બંદર પરની નિર્ભરતા ખાતાં થઈ જશે. આ કોરિડોર મધ્ય એશિયાઈ અને યુરેશિયન દેશોને મુખ્ય વેપાર માર્ગ પૂરો પાડશે જે કેસ્પિયન સમુદ્રના પૂર્વ બાજુએ આવેલા છે. ભારત અને ઈરાનના અધિકારીઓએ કહ્યું કે નવા રેલ્વે માર્ગના નિર્માણ માટે કામ ઝડપથી કરવામાં આવી રહ્યું છે. ભારત માટે માલ મોકલવાનું શરૂ થઈ ગયું છે. ચાબહાર પોર્ટના વિકાસમાં ભારતે કરોડો ડોલરનું રોકાણ કર્યું છે. ભારતે તાજેતરમાં ત્યાં ક્રેન્સ પણ લગાવી છે જેથી કન્ટેનર સરળતાથી લોડ અને અનલોડ કરી શકાય.

ચીન અને પાકિસ્તાનના ગ્વાદર પોર્ટને ટક્કર આપવા માટે ભારત ચાબહારનો વિકાસ કરી રહ્યું છે. આ માર્ગથી ભારતનો સીધો અફઘાનિસ્તાન અને રશિયા સુધી સંપર્ક થઈ ગયો છે. ભારત બાદ તાલિબાન સરકારે પણ જાહેરાત કરી છે કે તે ચાબહાર પોર્ટ પાસે રોકાણ કરવા જઈ રહી છે. આ રેલ્વે લાઇન બની જવાથી સામાનને ઝડપથી પહોંચાડી શકાશે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ પોર્ટ કેટલાય મિલિયન ટન કાર્ગો હેન્ડલ કરશે. માત્ર વર્ષના પ્રથમ બે મહિનામાં જ ચાબહાર પોર્ટ દ્વારા કેટલાય ટન માલસામાનની હેરફેર કરવામાં આવી છે. આ અધિકારીઓએ કહ્યું કે વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્ત્વપૂર્ણ ભૌગોલિક રાજકીય સ્થાન પર સ્થિત હોવાને કારણે ચાબહાર પોર્ટ INSTC કોરિડોરનું પ્રવેશદ્વાર બની શકે છે. હાલમાં તે ઈરાની પોર્ટ રોડ દ્વારા દેશના બાકીના ભાગો સાથે જોડાયેલ છે.

અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે ઈરાન ચાબહાર અને જાહેદાનને જોડવા માટે વર્તમાન રેલવે નેટવર્કની સમીક્ષા કરી રહ્યું છે. ચાબહાર બંદર પર ટ્રાફિક વધી રહ્યો હોવાથી, રેલ અને રેડ દ્વારા તેની કનેક્ટિવિટી ખૂબ જ જરૂરી છે જેથી માલસામાનને એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ સરળતાથી અને ઝડપથી લઈ જઈ શકાય. આ કારણોસર તેને આગળ વધારવા માટે વાતચીત ચાલી રહી છે. આ સમગ્ર ચાબહાર-જાહેદાન રેલ્વે લાઇન 700 કિલોમીટર લાંબી હશે. 2016માં ભારતીય રેલ્વેના IRCON અને ઈરાન રેલ્વે કન્સ્ટ્રકશન વચ્ચે કરાર થયા બાદ પણ આ રેલ્વે લાઈન પર કોઈ કામ આગળ વધ્યું નથી.