સરકારી હૉસ્પિટલમાંથી વિશ્ર્વાસ ઊઠ્યો

હાઉસહોલ્ડ સોશિયલ ક્ધઝમ્પશન-હેલ્થ ઈન્ડિયાના રીપોર્ટે આરોગ્ય વિભાગની પોલ ખોલી દીધી

70% ખાનગી હોસ્પિટલમાં જયારે 30% દર્દી જ સરકારીમાં સારવાર કરાવે છે

સરકારી હોસ્પિટલો કરતાં ખાનગીમાં વધુ બાળકોના જન્મ

ખાસ-ખબર ન્યૂઝ ગાંધીનગર

ગુજરાત સરકાર એક તરફ મેડિકલ ટુરિઝમ અને વિશ્વસ્તરીય આરોગ્ય સેવાઓના દાવા કરી રહી છે, ત્યારે બીજી તરફ તાજેતરમાં બહાર આવેલા હાઉસહોલ્ડ સોશિયલ ક્ધઝમ્પશન-હેલ્થ ઈન્ડિયાના અહેવાલે રાજ્યની સરકારી આરોગ્ય વ્યવસ્થાની ચિંતાજનક હકીકત સામે મૂકી છે. અહેવાલ અનુસાર રાજ્યમાં સરકારી હોસ્પિટલો પ્રત્યે લોકોનો વિશ્વાસ નોંધપાત્ર રીતે ઘટ્યો છે અને મોટાભાગના દર્દીઓ સારવાર માટે હવે ખાનગી હોસ્પિટલોનો આશરો લઈ રહ્યા છે.
અહેવાલમાં દર્શાવાયેલા આંકડા મુજબ, ગુજરાતમાં માત્ર 30 ટકા દર્દીઓ જ સરકારી હોસ્પિટલોમાં સારવાર લેવા જાય છે, જ્યારે આશરે 70 ટકા દર્દીઓ ખાનગી હોસ્પિટલોમાં સારવાર મેળવવાનું પસંદ કરી રહ્યા છે. ખાસ કરીને ગ્રામ્ય અને શહેરી બંને વિસ્તારોમાં સરકારી આરોગ્ય સેવાઓ પ્રત્યે અસંતોષ વધી રહ્યો હોવાનું સ્પષ્ટ થાય છે.
ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં 58.5 ટકા દર્દીઓ ખાનગી હોસ્પિટલોમાં દાખલ થાય છે, જ્યારે શહેરી વિસ્તારોમાં આ આંકડો 69.5 ટકા સુધી પહોંચી ગયો છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે સરકારી હોસ્પિટલોમાં યોગ્ય સારવાર, સમયસર નિદાન અને આધુનિક સુવિધાઓનો અભાવ લોકોને મજબૂરીમાં ખાનગી હોસ્પિટલોમાં ધકેલી રહ્યો છે. પ્રસુતિ સેવાઓના મામલે પણ સરકારી હોસ્પિટલોમાં વિશ્વાસનો અભાવ સામે આવ્યો છે. ગામડાઓમાં 51.5 ટકા બાળકોનો જન્મ ખાનગી હોસ્પિટલોમાં થાય છે, જ્યારે સરકારી હોસ્પિટલોમાં માત્ર 42.5 ટકા પ્રસુતિ થાય છે. શહેરોમાં પરિસ્થિતિ વધુ ચિંતાજનક છે, જ્યાં 63.5 ટકા પ્રસુતિ ખાનગી હોસ્પિટલોમાં થાય છે અને સરકારી હોસ્પિટલોમાં આ આંકડો માત્ર 32.6 ટકા છે.
આરોગ્ય ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા વર્તુળોમાં એવી ચર્ચા છે કે સરકારી હોસ્પિટલોમાં સ્પેશિયાલિસ્ટ ડોક્ટરોની ભારે અછત, સ્ટાફની ઉણપ અને આધુનિક મશીનરીના અભાવે દર્દીઓને ભારે મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડે છે. અનેક સ્થળોએ ખછઈં સહિતના અત્યાધુનિક સાધનો કાર્યરત નથી અથવા ઉપલબ્ધ જ નથી. પરિણામે દર્દીઓને તપાસ અને સારવાર માટે ખાનગી કેન્દ્રોનો સહારો લેવો પડે છે.
ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં સેવા માટે બોન્ડ સિસ્ટમ હોવા છતાં ડોક્ટરો ગામડાઓમાં ફરજ બજાવવા ઉત્સુક નથી, જેના કારણે નાના શહેરો અને તાલુકા સ્તરની સરકારી હોસ્પિટલોમાં નિષ્ણાત સેવાઓનો ગંભીર અભાવ સર્જાયો છે. દર્દીઓ અને તેમના પરિવારજનોને હોસ્પિટલોમાં ડોક્ટર, દવાઓ અને સ્ટાફ શોધવામાં જ કલાકો વેડફવા પડે છે.
જનતા વચ્ચે એવી ટિપ્પણીઓ પણ થઈ રહી છે કે મેડિકલ ટુરિઝમના દાવા વચ્ચે સામાન્ય નાગરિકો તો પોતે જ સરકારી હોસ્પિટલોમાં ‘ટુરિઝમ’ કરી રહ્યા હોય તેવી સ્થિતિ ઉભી થઈ છે. કાગળો પર આરોગ્ય વ્યવસ્થા સુવ્યવસ્થિત દેખાતી હોવા છતાં હકીકતમાં મધ્યમ અને ગરીબ વર્ગને પણ પોતાના ખિસ્સા ખાલી કરીને ખાનગી હોસ્પિટલોના મોંઘા બિલ ભરવા મજબૂર થવું પડી રહ્યું છે.
આ અહેવાલ બાદ રાજ્યની આરોગ્ય સેવાઓની ગુણવત્તા, માનવબળની ઉપલબ્ધતા અને આધુનિક આરોગ્ય સુવિધાઓ અંગે ફરી એકવાર ગંભીર ચર્ચા શરૂ થઈ છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો સરકારી હોસ્પિટલોમાં વિશ્વાસ પુન:સ્થાપિત કરવો હોય તો તાત્કાલિક ધોરણે માળખાકીય સુધારા, ડોક્ટરોની ભરતી અને દર્દીકેન્દ્રિત સેવાઓ પર ભાર મૂકવાની જરૂર છે.

પ્રસુતિ સેવા મુદ્દે લોકોનો સરકારી અને ખાનગી હોસ્પિટલમાં વિશ્ર્વાસ

ગામડામાં 51.5 ટકા બાળકોનો જન્મ ખાનગી હોસ્પિટલોમાં

ગામડામાં 42.5 ટકા પ્રસુતિ સરકારી હોસ્પિટલોમાં થાય છે

શહેરોમાં 63.5 ટકા પ્રસુતિ ખાનગી હોસ્પિટલોમાં થાય છે

શહેરોમાં 32.6 ટકા બાળકોનો

જન્મ સરકારી હોસ્પિટલોમાં

સરકારી અને ખાનગી હોસ્પિટલ

સરકારી હોસ્પિટલ ખાનગી હોસ્પિટલ

ડોક્ટરોની અછત સારી ટ્રીટમેન્ટ

મશીનનો અભાવ આધુનિક સુવિધાઓ

દવા માટે ભટકવુ પડે જલ્દી સારવાર

લાંબી લાઇનો લોકોનો વધતો વિશ્વાસ