ઝોમ્બી ડ્રગ્સ: પશુઓ માટેની દવા ઝાયલેઝીનનો દુરુપયોગ!

ચંદીગઢ અને બેંગ્લોરના વાયરલ વિડીયોમાં સત્યતા કેટલી?

સોશિયલ મીડિયા પર તાજેતરમાં કેટલાક વીડિયો વાયરલ થયા છે જેણે ભારતના લાખો લોકોમાં ચિંતા અને ફફડાટ ફેલાવ્યો છે. ચંડીગઢના રસ્તા પર એક ડિલિવરી બોય તેના મોઢામાં બીડી દબાવીને કલાકો સુધી પથ્થરના પૂતળાની જેમ ઉભો રહ્યો હતો. આ ઘટનાએ અમેરિકા અને બ્રિટનમાં કહેર વર્તાવતા ‘ઝોમ્બી ડ્રગ્સ’ (ણજ્ઞળબશય ઉિીલત)ના ભયની ચર્ચા ફરી જગાડી છે. અલબત્ત આ ઘટના બાદ બિહાર રાજ્ય અને બેંગ્લોર જેવા શહેરોના પણ એવા વીડિયો વાયરલ થાય છે જેમાં લોકો જીવતા પૂતળા બની ગયેલા જોવા મળે છે.
થોડા દિવસો પહેલા ચંડીગઢમાં એક ઓનલાઈન ગ્રોસરી ડિલિવરી એપ્લિકેશન ઇહશક્ષસશનિોં કર્મચારી અચાનક રસ્તા વચ્ચે સ્થિર થઈ ગયો હતો. તે એકીટશે શૂન્યમાં તાકી રહ્યો હતો અને તેની આસપાસ શું થઈ રહ્યું છે તેનું તેને બિલકુલ ભાન નહોતું. કલાકો સુધી તે હલનચલન કર્યા વગર ઉભો રહેતા લોકોએ પોલીસને જાણ કરી હતી. જોકે, પોલીસ તપાસમાં એવી વિગતો સામે આવી છે કે તેણે કોઈ નશીલા પદાર્થનું સેવન કર્યાની પુષ્ટિ થઈ નથી, પરંતુ આ દ્રશ્ર્યોએ લોકોને ભયાનક ‘ઝોમ્બી ડ્રગ્સ’ની યાદ અપાવી દીધી છે.
ઝોમ્બી ડ્રગ્સનું વૈજ્ઞાનિક નામ ઝાયલેઝીન (ડુહફુશક્ષય) છે. આ કોઈ માણસો માટેની દવા નથી, પરંતુ પશુચિકિત્સકો દ્વારા ઘોડા, ગાય કે અન્ય મોટા પશુઓને બેભાન કરવા કે ઓપરેશન વખતે દર્દ ઓછું કરવા માટે વપરાતું શક્તિશાળી ટ્રાન્ક્વિલાઈઝર છે.
જ્યારે ડ્રગ્સ માફિયાઓ આ પશુઓની દવાને હેરોઈન કે ફેન્ટાનાઈલ જેવા નશીલા પદાર્થો સાથે ભેળવે છે, ત્યારે તે એક અત્યંત જોખમી ‘કોકટેલ’ બની જાય છે. આ ડ્રગ્સના પ્રભાવ હેઠળ આવતા વ્યક્તિની હાલત હલતા-ચાલતા મડદા જેવી થઈ જાય છે, તેથી તેને ‘ઝોમ્બી ડ્રગ્સ’ કહેવામાં આવે છે.
અહેવાલો અનુસાર ઝાયલેઝીન ખૂબ સસ્તું છે અને તેની અસર પણ લાંબા સમય સુધી રહે છે. વળી તે ગેરકાયદેસર ડ્રગ્સ બજારોમાં આશરે 500થી 1000 રૂપિયે કિલો મળી જાય છે. તે સસ્તું હોવાના કારણે ભેળસેળ કરવાથી ડ્રગ્સ ટ્રાફિકિંગ કરનારાનો નફો વધી જાય છે. અત્યાર સુધી ઝાયલેઝીનનો કહેર અમેરિકાના ફિલાડેલ્ફિયા જેવા શહેરોમાં જોવા મળતો હતો, જ્યાં હજારો લોકો આના કારણે રસ્તા પર ઝોમ્બીની જેમ ભટકતા જોવા મળે છે. પરંતુ ચંડીગઢ અને બેંગલુરુ જેવા શહેરોમાંથી સામે આવતા આવા વીડિયો સૂચવે છે કે, નશાના સોદાગરો વધુ નફો મેળવવા અને નશો લાંબો સમય ટકાવવા માટે સસ્તા પશુ-ઔષધોનો સહારો લઈ રહ્યા લાગે છે. જોકે ચંડીગઢના ડિલિવરી બોયના કિસ્સામાં તે થાક, ઊંઘનો અભાવ કે કોઈ અન્ય બીમારી હોઈ શકે છે પરંતુ ઝોમ્બી ડ્રગ્સનો ખતરો વાસ્તવિક છે. તે યુવા પેઢીને અંદરથી ખોખલી કરી શકે છે. સામાજિક જાગૃતિ અને કડક કાયદાકીય અમલ જ આ ‘ઝોમ્બી આક્રમણ’ને ભારતમાં રોકી શકશે.

ઝોમ્બી ડ્રગ્સ અસર અને પરિણામ શું છે?

ઝોમ્બી ડ્રગ્સ લેનાર ઘણીવાર લાંબા સમય સુધી એક જ સ્થિતિમાં બેભાન થઈને પડ્યા રહે છે. તેમના શરીર પર ચાંદા અને ફોલ્લીઓ થાય છે અને ઘાના સ્થળે લાલ ચકામા પડવા લાગે છે. ઘણી સાયન્સ ફિક્શન મૂવીઝમાં વાયરસથી સંક્રમિત જીવતી લાશ જેવા ખતરનાક વ્યક્તિઓ બતાવાય છે. આ વ્યક્તિઓ બેભાન રહે છે, તેથી જ ઝાયલેઝીનનો ઉપયોગ કરનારાઓને ‘ઝોમ્બી ડ્રગ્સ એડિક્ટ’ કહેવામાં આવે છે. ઝાયલેઝીનનો ઉપયોગ મનુષ્યો માટે યોગ્ય નથી. આમ છતાં કોઈ મનુષ્ય તેનું સેવન કરે છે તો તેના લીધા પછી વ્યક્તિનું સેન્ટ્રલ નર્વસ સિસ્ટમ ઠપ્પ થઈ જાય છે. વ્યક્તિ કલાકો સુધી વિચિત્ર પોઝિશનમાં ઉભી કે બેસી રહે છે. તે જીવિત હોવા છતાં તેની આસપાસના વિશ્ર્વ સાથેનો સંપર્ક તૂટી જાય છે. આ ડ્રગ્સનું સેવન કર્યા બાદ સૌથી ભયાનક પાસું એ છે કે તે શરીરના જે ભાગ પર લેવામાં આવે ત્યાંની ત્વચા સડવા લાગે છે. શરીર પર એવા ઘા પડે છે જે રુઝાતા નથી અને અંતે અંગ કાપવાની જરૂર પડે છે.

ભારતમાં ઝોમ્બી ડ્રગ્સની એન્ટ્રી થઈ ગઈ?

ભારતમાં હજુ સુધી ઝોમ્બી ડ્રગ્સ કે ઝાયલેઝીનના માનવ ઉપયોગની કોઈ સત્તાવાર પુષ્ટિ થઈ નથી. તેનો વ્યાપ અમેરિકામાં સૌથી વધુ છે. ભારતમાં ઝાયલેઝીનના ગેરકાયદે ઉપયોગ અંગે કોઈ સચોટ અને સત્તાવાર માહિતી નથી. ફક્ત સોશિયલ મીડિયામાં વાયરલ કેટલાક વીડિયોને આધારે ભારતમાં ઝોમ્બી ડ્રગ્સની એન્ટ્રી થઈ ગઈ હોવાનું માનવામાં આવે છે. ઝોમ્બી ડ્રગ્સની ભારતમાં એન્ટ્રી થઈ હોય એવા વિવિધ શહેરોના દ્રશ્ર્ય દર્શાવતા વાયરલ વીડિયો ગેરમાર્ગે દોરનારા છે.