સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધવિરામનો પ્રસ્તાવ પસાર કરાયો: ભારત અને અમેરિકાના વલણથી દુનિયાભરમાં ચર્ચા

યુદ્ધના ચાર વર્ષ પૂર્ણ થતા ઞગૠઅમાં તાત્કાલિક યુદ્ધવિરામની માંગ; ભારત સહિત 51 દેશો મતદાનથી દૂર રહ્યા

યુક્રેનમાં 2025માં નાગરિકોના મોતમાં રેકોર્ડ વધારો: મહાસચિવ ગુટેરેસે વ્યક્ત કરી ચિંતા

શાંતિ પ્રસ્તાવની કડક શરતો: પ્રાદેશિક અખંડિતતા અને માનવીય કાયદાનું પાલન અનિવાર્ય

ખાસ-ખબર ન્યૂઝ નવી દિલ્હી

રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે ચાલી રહેલા ભીષણ યુદ્ધને આજે ચાર વર્ષ પૂર્ણ થયા છે. આ અવસરે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભા (ઞગૠઅ) માં ’યુક્રેનમાં સ્થાયી શાંતિ માટે સમર્થન’ શીર્ષક હેઠળ એક મહત્વપૂર્ણ પ્રસ્તાવ રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. આ પ્રસ્તાવમાં રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે તાત્કાલિક, પૂર્ણ અને બિનશરતી યુદ્ધવિરામની માંગ કરવામાં આવી હતી, જેને બહુમતી દેશોએ ટેકો આપ્યો છે. 193 સભ્યોની મહાસભામાં આ પ્રસ્તાવના પક્ષમાં 107 દેશોએ મતદાન કર્યું હતું, જે દર્શાવે છે કે વિશ્વનો મોટો હિસ્સો હવે શાંતિ ઈચ્છે છે. જોકે, 12 દેશોએ આ પ્રસ્તાવનો વિરોધ કર્યો હતો, જેમાં રશિયા, બેલારુસ, ઉત્તર કોરિયા, ઈરાન અને સીરિયા જેવા દેશો સામેલ છે. સૌથી વધુ ચર્ચા ભારત અને અમેરિકાના વલણની થઈ રહી છે, કારણ કે આ બંને દેશો સહિત કુલ 51 દેશોએ મતદાન પ્રક્રિયાથી અંતર રાખ્યું હતું.
ભારતે શરૂઆતથી જ આ વિવાદમાં તટસ્થતા જાળવી રાખી છે. ભારતનું માનવું છે કે કોઈપણ જટિલ ભૌગોલિક-રાજકીય વિવાદનો ઉકેલ યુદ્ધના મેદાનમાં નહીં, પરંતુ માત્ર સંવાદ અને કૂટનીતિ દ્વારા જ લાવી શકાય છે. ભારતે શાંતિનો પક્ષ લીધો છે પરંતુ કોઈ એક પક્ષના પ્રસ્તાવમાં જોડાવાનું ટાળ્યું છે. બીજી તરફ, આ વખતે અમેરિકાનું મતદાનથી દૂર રહેવું આશ્ચર્યજનક માનવામાં આવે છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર હેઠળ અમેરિકા હવે સીધા સંઘર્ષને બદલે વાટાઘાટો દ્વારા યુદ્ધના અંત પર વધુ ભાર મૂકી રહ્યું છે. અમેરિકાના ડેપ્યુટી એમ્બેસેડર ટેમી બ્રુસે જણાવ્યું હતું કે પ્રસ્તાવમાં અમુક એવી ભાષાનો પ્રયોગ છે જે ચાલી રહેલી વાટાઘાટોમાં અવરોધ ઊભો કરી શકે છે. યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વ્લોદિમીર ઝેલેન્સ્કીએ પ્રસ્તાવને સમર્થન આપનાર દેશોનો આભાર માન્યો હતો. જોકે, સંયુક્ત રાષ્ટ્રના મહાસચિવ એન્ટોનિયો ગુટેરેસે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરતા જણાવ્યું હતું કે 2025 માં યુક્રેનમાં નાગરિકોના મોતમાં મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. તેમણે આ યુદ્ધને માનવતા પર કલંક ગણાવતા જલ્દી શાંતિ સ્થાપવા અપીલ કરી હતી. પ્રસ્તાવમાં તાત્કાલિક યુદ્ધવિરામ ઉપરાંત યુક્રેનની સાર્વભૌમત્વનું સન્માન અને યુદ્ધ કેદીઓની સંપૂર્ણ અદલાબદલી જેવી મહત્વની માંગણીઓ પણ કરવામાં આવી છે.

વોટિંગનું ટૂંકું સરવૈયું

193 સભ્યો પૈકી 107 દેશોએ પક્ષમાં, 12 દેશોએ વિરોધમાં મતદાન કર્યું હતું, જ્યારે 51 દેશો મતદાનથી દૂર રહ્યા હતા. પક્ષમાં મતદાન કરનાર મુખ્ય દેશોમાં યુક્રેન, યુરોપિયન યુનિયન અને ઇઝરાયેલનો સમાવેશ થાય છે, જ્યારે વિરોધમાં રશિયા અને બેલારુસ અગ્રેસર રહ્યા હતા. ભારત, અમેરિકા, ચીન, યુએઈ અને બ્રાઝિલ જેવા દેશો તટસ્થ રહ્યા હતા.

શાંતિ પ્રસ્તાવની મુખ્ય શરતો

પ્રસ્તાવમાં તાત્કાલિક અને બિનશરતી યુદ્ધવિરામ, યુક્રેનની પ્રાદેશિક અખંડિતતાનું રક્ષણ અને વિસ્થાપિત નાગરિકોની સુરક્ષિત વાપસી પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત, આંતરરાષ્ટ્રીય માનવીય કાયદાઓના ઉલ્લંઘન બદલ જવાબદારી નક્કી કરવાની પણ માંગ કરાઈ છે.