અફઘાનિસ્તાન: મહિલાઓના સ્વાસ્થ્ય અધિકારો પર તાલિબાનનો આકરો પ્રહાર
ગર્ભનિરોધક દવાઓ પર પ્રતિબંધ અને ક્લિનિક્સ બંધ થતા મહિલાઓની સ્થિતિ બની ગંભીર
- Advertisement -
ખાસ-ખબર ન્યૂઝ અફઘાનિસ્તાન, તા.3
અફઘાનિસ્તાનમાં 2021માં તાલિબાન શાસન આવ્યા બાદ મહિલાઓની સ્વતંત્રતા પર જે રીતે કાપ મુકાયો છે, તેનો સૌથી ભયાનક ચહેરો હવે સ્વાસ્થ્ય ક્ષેત્રે જોવા મળી રહ્યો છે. તાલિબાન સરકારે ગર્ભનિરોધક ગોળીઓ અને સાધનો પર પ્રતિબંધ લાદીને માત્ર દવાઓ જ નષ્ટ નથી કરી, પરંતુ મહિલાઓના અસ્તિત્વ સામે પણ જોખમ ઊભું કર્યું છે. ડોક્ટરોને સીધી ધમકી આપવામાં આવે છે કે જો આ પ્રકારની સારવાર આપવામાં આવશે તો ક્લિનિક્સ બંધ કરી દેવાશે. બદગીસ પ્રાંતમાં તો ક્લિનિકમાં ઘૂસીને તમામ દવાઓનો નાશ કરવામાં આવ્યો છે, જ્યારે જવજજાન અને કંધાર જેવા પ્રાંતોમાં દવાઓની ભારે અછત વચ્ચે મહિલાઓને સારવાર વગર જ પરત મોકલવામાં આવી રહી છે. તાલિબાનના આ ક્રૂર નિયમો અને સામાજિક દબાણની વચ્ચે ત્રણ મહિલાઓની કહાની અફઘાનિસ્તાનની વર્તમાન સ્થિતિનો ચિતાર આપે છે. 36 વર્ષની પરવાનાની હાલત એવી છે કે નવ વાર ગર્ભવતી બન્યા અને છ વાર ગર્ભપાત સહન કર્યા બાદ તે માનસિક સંતુલન ગુમાવી બેઠી છે; તે હવે પોતાના બાળકોને પણ ઓળખી શકતી નથી. બીજી બાજુ, 42 વર્ષની શકીબા 12 બાળકોની માતા છે અને સતત સુવાવડને કારણે તેના હાડકાં ગળી ગયા છે, છતાં પતિ ગર્ભનિરોધકનો ઉપયોગ કરવા દેતા નથી. 29 વર્ષની નાની ઉંમરે ઝરઘોનાની સ્થિતિ પણ દયનીય છે; આંતરડાની ગંભીર બીમારી હોવા છતાં તેને ફરી ગર્ભ ધારણ કરવો પડ્યો, જેના કારણે આજે તે સતત રક્તસ્રાવ અને શારીરિક પીડાથી ઝઝૂમી રહી છે. દેશમાં માત્ર નિયમો જ કડક નથી બન્યા, પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે મળતું ફંડ ઘટતા ગયા વર્ષે 440થી વધુ હોસ્પિટલો અને ક્લિનિક્સને તાળા લાગી ગયા છે. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં મહિલાઓ માઇલો સુધી ચાલીને ક્લિનિક પહોંચે છે, પરંતુ ત્યાં પુરુષ ડોક્ટરો પાસે સારવાર લેવા પર સખ્તાઈ હોવાથી અને સ્ત્રી ડોક્ટરોની અછત હોવાથી તેઓ ખાલી હાથે પરત ફરે છે. આ જ કારણ છે કે મોટાભાગની મહિલાઓ આજે ઘરે જ બાળકોને જન્મ આપવા મજબૂર છે. આર્થિક પાયમાલીને કારણે 80 ટકા ગર્ભવતી અને સ્તનપાન કરાવતી મહિલાઓ કુપોષણ, એનિમિયા અને લો બ્લડ પ્રેશર જેવી ગંભીર બીમારીઓનો શિકાર બની છે. સ્વાસ્થ્ય ઉપરાંત તાલિબાને મહિલાઓના પાયાના અધિકારોને પણ કચડી નાખ્યા છે. 12 વર્ષથી વધુ ઉંમરની છોકરીઓ માટે શિક્ષણના દ્વાર બંધ કરી દેવામાં આવ્યા છે અને માધ્યમિક શાળાઓને તાળા મારી દેવાયા છે. કાર્યકારી મહિલાઓ, જેમાં ડોક્ટરો અને શિક્ષકોનો પણ સમાવેશ થાય છે, તેમની નોકરીઓ છીનવી લેવામાં આવી છે. જાહેર જીવનમાં મહિલાઓનું અસ્તિત્વ ભૂંસવા માટે પુરુષ વાલી વિના ઘરની બહાર નીકળવા પર મનાઈ છે અને ચહેરો ઢાંકવો ફરજિયાત કરવામાં આવ્યો છે. રમતગમત, સંગીત અને મનોરંજન જેવી પાયાની પ્રવૃત્તિઓ હવે અફઘાન મહિલાઓ માટે માત્ર એક જૂનું સપનું બનીને રહી ગઈ છે.



