દહેશતના અલગ અલગ રૂપો

પ્રસ્થાન:
કોઈ વસ્તુને પૂરેપૂરી જાણી
લેવાથી તેનો ભય નાશ પામે છે

ભય, આતંક, ડર, બીક કે ખૌફ આ ભાવનાનું માણસોના જીવનમાં મહત્વ શું છે? હાથપગ કાંપવા માંડે, શ્વાસ ચડવા માંડે, ગળું સૂકાય જાય, આંખોની કીકી પહેલા કરતા વધુ ફેલાય જાય… આ બધી પ્રતિક્રિયાઓ માણસને કોઈપણ સંભવિત ખતરા સામે સજ્જ કરવાનું કામ કરે છેકે જેથી તે પોતાનું રક્ષણ કરી શકે. આ દહેશત રાતના સમયે બારીની બહાર પીપળાના ઝાડ નીચે દેખાતો ઓળો હોય શકે, અજાણી શેરીમાંથી નીકળી વખતે જેનો ભેટો થાય તેવો હડકાયો શ્વાન હોય શકે, બપોરે સૂતા સમયે અનુભવાયેલો ભૂકંપનો હળવો આંચકો કે બોર્નીઓના જંગલમાં મળેલ કોમોડો નામની દૈત્ય ગરોળી પણ હોય શકે. મને ઘણીવાર પૂછવામાં આવે અથવા હું ક્લાસમાં પૂછતો હોય કે સૌથી મોટો ભય કયો? મને અલગ અલગ જવાબ મળે હંમેશા. પછી હું કહું કે સૌથી મોટો ભય હોય છે અજ્ઞાતનો. અથવા એમ પણ કહી શકાય કે બધા ભયમાં એક રહસ્યમયી હોવાનો ગુણ હું ગુ.સા.અ.ની જેમ હોય છે. અને કોઇપણ રહસ્ય પોતાની આસપાસ એક આકર્ષક આભા લઈને આવે છે એટલે જ કઈક ડરામણું બાય ડિફોલ્ટ ભેદી અને એટલે જ આકર્ષક હોય છે. કોણ જાણે કદાચ આવી ભેદી જગ્યાઓ માનવજાતમાં સર્વસામાન્ય રહેલી સાહસિક્વૃતિને જાણે અજાણે ઈજન આપતી હશે? કોઈ ભેંકાર બંગલામાં જવાની તાલાવેલી કંઈક અલગ જ હોય છે; કોઈ નરભક્ષી બનેલા જંગલી જાનવરને બંદી બનાવવામાં કે તેના અખેટમાં મહાન શિકારીઓને ગર્વ અનુભવાય છે. ઓનલાઈન ભાળેલા કોઈ ભૂતિયા અનુષ્ઠાન મધરાતે કરવામાં યુવાનોને એક જાતની કિક મળે છે.
ડરની વ્યાખ્યા અલગ અલગ હોય છે. ઇંગ્લિશમાં ફોબિયા કહેવાતા ઊંચાઈ, મુસાફરી, પાણી, જીવજંતુ, જગ્યા, ભીડ વગેરેથી માણસોને પરહેજ કરાવતા ઘણા પ્રકારના ભય હોય છે. એક માણસ માટે આ ફોબિયા જીવન મરણનો પ્રશ્ન હોય જ્યારે અન્ય માટે તે ઠઠ્ઠામશ્કરીથી વધુ ન હોય. કોઈ માટે ડર મૃત્યુ સામે જીવન તરફ દોડવાનું મોટીવેશન હોય તો કોઈ માટે જીવનથી મોં ફેરવવાનું બહાનું. ઉપરોક્ત કારણોને લીધે જ હોરર પહેલેથી મારું ફેવરિટ જોનર રહ્યું છે. હમણાં તે વિધાના અમુક સર્જનો માણવાનો મેળ પડ્યો તો તેના વિશે ગમતાનો ગુલાલ કરીએ:

ઙશિળફહ:
90’ ની પેઢી માટે અદ્ભુત એવી સમુરાઇ જેક તથા ડેક્સ્ટરસ લેબોરેટરી જેવી સિરીઝો બનાવનાર અદ્ભુત સર્જક ગેંડી તાર્તાકોવાસકીએ 2019માં. નૃવંશાસ્ત્ર, ભૂગોળ, ઉત્ક્રાંતિ, ઈતિહાસ આ બધાનો અભ્યાસક કરીને જ આ બધા શાસ્ત્રોમાં ઉક્ત એકેક સિદ્ધાંતોનો દાટ વાળતી એક અદ્ભુત સિરીઝ બનાવી કે જેમાં પોતાના પરિવારને હિંસક ટિરેક્સ ગરોળીઓના હાથે કરપીણ મૃત્યુ પામતા જોયા બાદ એક આદિમાનવ (હોમો નીએન્ડરથાલ) અને એક માદા ટીરેક્સ સાથે જોડાઈને અવનવા પરાક્રમો કરે છે. સીરીઝનો ઞજઙ તે છે કે તેમાં નહિવત પ્રમાણમાં સંવાદો છે તેમ છતાં પણ, બહાદુરી, બીક, સંવેદના, પ્રેમ, આતંક, દોસ્તી જેવા ભાવ દર્શાવામાં તે સફળ નીવડે છે. ત્રીજી સિઝન અત્યારે એમેઝોન પ્રાઈમ પર છે. પહેલાની 2 પણ ત્યાં જોવા મળશે.

ઙશિળફયિં:
ઇંગ્લિશમાં પ્રાઈમેટ એટલે માણસો સાથે સાવ નજીકનું સમય ધરાવતા આગલા 2 પગોને હાથની જેમ ઉપયોગમાં લેતા અને મનુષ્યેતર અન્ય સજીવો કરતા ઘણા બુદ્ધિશાળી એવા વાંદરા, લંગૂર, ગોરિલા, ચિંપાંઝી કે ઓરાન ગુટાન જેવા સજીવો. દોઢ કલાકની ફિલ્મમાં આમ તો સ્ક્રિપ્ટ કઈ ખાસ નથી. હવાઈ ટાપુ પર શાંતિથી રહેતા એક મૂકબધિર માણસ પાસે તેનો પાળીતો બેન નામનો ચિંપાઝી હોય છે કે જેને સંજોગવશાત એક નોળિયો કરડી જતા હડકવા ઉપડે છે. ત્યાં જ તેના ઘરે અમુક યુવાનો અને યુવતીઓ આવે છે અને શરૂ થાય ખૂનામરકીનો દોર.
સામાન્ય વાર્તા સાથે અસામાન્ય આતંક દર્શાવતી ફિલ્મમાં શક્તિશાળી કરતા બુદ્ધિશાળી વધુ ખતરનાક નીવડે એવો એક સટલ મેસેજ મેન વિલન એવા તે ચિંપાંઝી દ્વારા અપાયેલો છે. પ્રાણીપ્રેમીઓ તો ખાસ જોવા જેવી ફિલ્મ.
ઘિિંં માં નેટફ્લિક્સ પર મળી જશે.
કોલ ઓફ કથુલુ:
ઇંગલિશ સાહિત્યમાં હોરરના માસ્ટર કહેવાય એવા સર્જક હાર્વર્ડ ફિલિપ લવક્રાફ્ટ દ્વાર એમ અદ્ભુત દૈવી પાત્ર સર્જાયું છે: કથુલુ. ઓક્ટોપસ, સ્ક્વીડ, માણસ અને ડ્રેગનના સંયોજન સમી તેની દેહઆકૃતિ જ એવી કે જોનાર તો ઠીક વર્ણન વાંચનાર પણ છળી મરે. આમ તો સર્જકે તેને કેન્દ્રમાં રાખીને તે સમયે એક આખા યુનિયર્સની રચના કરેલી અને અલગ અલગ વાર્તાઓ લખેલી લે જે તેમના મૃત્યુ પછી ભારે પ્રખ્યાત બની અને તેઓ હોરરના મોડર્ન માસ્ટર ગણાયા. ગુજરાતીમાં જુલાઈ વર્નના ઘણા અનુવાદ જેમણે આપ્યા છે તેવા અનુભવી અનુવાદક જીગર શાહે તેમની એક નવલનો ગુજરાતી અનુવાદ કર્યો. ક્લિષ્ટ ભાષા અને અમુક જોડણીદોષની મર્યાદાઓ જોવા છતાં અનુવાદકોને આ લેખકની કૃતિ હાથમાં લેવા માટે અભિનંદન. જોકે અનુવાદ હજુ સારો થઈ શક્યો હોત. સાથે સાથે ગુજરાતભરમાં ઓનલાઈન પુસ્તક વેચાણને પ્રખ્યાત બનાવનાર પેઢી ” પુસ્તક સાથી” ને પણ આ પુસ્તક દ્વારા પ્રકાશનની દુનિયામાં ઝંપલાવવા બદલ શુભકામનાઓ. તેમની મહેનત પુસ્તકના કવર, કાગળની ગુણવત્તા, લેઆઉટ તથા પાને પાને આવતી અદ્ભુત આકૃતિઓમાં સ્પષ્ટપણે દેખાય છે.
ઓવરોલ એકવાર વાંચવા અને વસાવવા લાયક પુસ્તક. કોઈએ મંગાવવું હોય તો તેની વિગત નીચે મુજબ છે.

પુસ્તક સાથી: +91 98242 94075

પૂર્ણાહુતિ:
ભયાનક શાણપણના લાંબા અંતરાલો
બાદ આખરે હું પાગલ થઈ ગયો

– એડગર એલન પો