દાયકા નહીં થોડાં વર્ષોમાં જ જોવા મળી શકે છે ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટર્સ

માઈક્રોસોફ્ટના CEO સત્ય નાદેલાની ‘સત્ય વાત’

કમ્પ્યુટર અને ઈન્ટરનેટના ઝડપી યુગમાં સતત થતા સંશોધનો માનવ જીવનને સરળ બનાવી રહ્યા છે તેમાં બેમત નથી. ઔદ્યોગિક વિકાસ, તબીબી ક્ષેત્રે સંશોધનોથી લઈને માનવ જીવનને જરૂરીએ તમામ ક્ષેત્રોમાં વૈજ્ઞાનિકોનો સિંહફાળો રહ્યો છે. પાછલા 3 દાયકાની વાત કરીએ તો ભારત જેવા વિકાસશીલ દેશોમાં પણ વૈજ્ઞાનિક ક્ષેત્રે ઘણા સંશોધનો થયા છે. તેમજ ભારત આજે વિકાસશીલથી વિકસિત દેશ બનવાની યાત્રામાં ખુબજ ઝડપથી ડગલાં ભરી રહ્યું છે. અમેરિકા, ચીન, જાપાન, ઇંગ્લેન્ડ જેવા ઘણા દેશો આજે વિકાસની સર્વોચ્ચ શ્રેણીમાં સ્થાન પામ્યા છે. તેનું જો કોઈ મુખ્ય કારણ હોય તો એ ત્યાંની વિકસિત ટેક્નોલોજી છે. તેમજ આ દરેક દેશો દિનપ્રતિદિન ટેક્નોલોજીના સંદર્ભે સતત પ્રયોગો કરતા રહેતા હોય છે. ત્યારે ભારતની સરકાર પણ એ દિશામાં ખુબ સારા અને મજબૂત પ્રયાસો કરી રહી છે. પરંતુ આજે આપણે અહીં ક્વોન્ટમ કોમ્પ્યુટર વિશેની વાત કરવા જય રહ્યા છીએ. આવનારા દિવસોમાં સમગ્ર વિશ્વમાં “ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટર્સ”ની જોરશોરથી ચર્ચાઓ થઇ રહી છે. પરંતુ માનવ જીવનને અતિ ઉપયોગી થનાર આ કોમ્પ્યુટર્સ ક્યારે આવશે ? આ પ્રશ્નના જવાબની વાત કરીએ તો એક અંદાજ મુજબ એવું માનવામાં આવે છે કે તેના આવિષ્કરણમાં હજુ દાયકાઓનો સમય લાગી જશે. પણ આ વાત પર પૂર્ણવિરામ લાગે તેવું લાગી રહ્યું છે, કારણ કે મલ્ટીજાયન્ટ્સ કંપનીઓમાંની એક માઈક્રોસોફ્ટનું માનવું છે કે ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટર્સ આપણી વચ્ચે દાયકાઓમાં નહીં પરંતુ અમુક વર્ષોમાં જ આવી શકે એમ છે. આવું એટલા માટે કહેવામાં આવી રહ્યું છે કારણકે માઈક્રોસોફ્ટે ખફષજ્ઞફિક્ષફ 1 નામની એક ઇલેક્ટ્રોનિક ચિપ બનાવી છે. તો ચાલો જાણીએ શું છે આ ચિપ અને માઈક્રોસોફ્ટનું શું માનવું છે.

માઈક્રોસોફ્ટની Majorana 1 ચિપ
માઈક્રોસોફ્ટ મેજોરાના 1 ક્વોન્ટમ ચિપનું અનાવરણ કર્યું છે. જે એક નવા ટોપોલોજીકલ કોર સાથે એક ગ્રાઉન્ડબ્રેકિંગ ક્વોન્ટમ ચિપ છે, જે વધુ સ્થિર અને કાર્યક્ષમ ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગને સક્ષમ બનાવે છે. આ વિકાસ દસ લાખ ક્યુબિટ્સ તરફ દોરી શકે છે, જે વિવિધ ઉદ્યોગોમાં જટિલ સમસ્યાઓનું નિરાકરણ લાવી શકે છે. માઈક્રોસોફ્ટે મેજોરાના 1 ની રજૂઆત સાથે ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગમાં નોંધપાત્ર છલાંગ લગાવી છે, જે એક નવા ટોપોલોજીકલ કોર દ્વારા સંચાલિત ક્રાંતિકારી ક્વોન્ટમ ચિપ છે. આ વિકાસ અપેક્ષા કરતા ખૂબ વહેલા વ્યવહારુ ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગ લાવી શકે છે.

માઈક્રોસોફ્ટના ચેરમેન સત્ય નાદેલા શું કહે છે
સત્ય નાદેલાએ 19 ફેબ્રુઆરીના રોજ પોતાના ડ એકાઉન્ટ પર એક ટ્વિટ કર્યું છે. તે મુજબ : લગભગ 20 વર્ષના પ્રયાસ પછી, આપણે દ્રવ્યની એક સંપૂર્ણપણે નવી સ્થિતિ બનાવી છે, જે સામગ્રીના એક નવા વર્ગ, ટોપોક્ધડક્ટર્સ દ્વારા અનલોક કરવામાં આવી છે, જે કમ્પ્યુટિંગમાં મૂળભૂત છલાંગ લગાવવા સક્ષમ બનાવે છે. તે ટોપોલોજીકલ કોર પર બનેલ પ્રથમ ક્વોન્ટમ પ્રોસેસિંગ યુનિટ, મેજોરાના 1 ને શક્તિ આપે છે. અમારું માનવું છે કે આ સફળતા આપણને ખરેખર અર્થપૂર્ણ ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટર બનાવવાની મંજૂરી આપશે એ વેન અમુક વર્ષોમાં નહિ કે દાયકાઓમાં. ટોપોકંડક્ટર્સથી બનાવેલા ક્વિબિટ્સ ઝડપી, વધુ વિશ્વસનીય અને નાના હોય છે. તે મિલિમીટરના 1/100મા ભાગ જેટલા હોય છે, એટલે કે હવે આપણી પાસે દસ લાખ ક્વિબિટ પ્રોસેસરનો સ્પષ્ટ માર્ગ છે. એક એવી ચિપની કલ્પના કરો જે તમારા હાથની હથેળીમાં ફિટ થઈ શકે છે પણ એવી સમસ્યાઓ ઉકેલવા સક્ષમ છે જે આજે પૃથ્વી પરના બધા કમ્પ્યુટર્સ પણ એકસાથે કરી શકતા નથી ! ક્યારેક સંશોધકોએ પ્રગતિ શક્ય બનાવવા માટે દાયકાઓ સુધી કામ કરવું પડે છે. વિશ્વમાં મોટો પ્રભાવ પાડવા માટે ધીરજ અને દ્રઢતાની જરૂર પડે છે અને મને આનંદ છે કે માઇક્રોસોફ્ટમાં અમને તે કરવાની તક મળી. જ્યારે ઉત્પાદકતા વધે છે, ત્યારે અર્થતંત્રો ઝડપથી વિકસે છે, જે દરેક ક્ષેત્ર અને વિશ્વના દરેક ખૂણાને લાભ આપે છે. તે ટેકનોલોજીનો પ્રચાર કરવા વિશે નથી; તે એવી ટેકનોલોજી બનાવવા વિશે છે જે ખરેખર વિશ્વની સેવા કરે છે.

આ સફળતા વિશે જાણવા જેવી સૌથી મહત્વપૂર્ણ બાબતો

દ્રવ્યની એક નવી સ્થિતિ : વર્ષોથી, આપણે દ્રવ્યની ત્રણ મુખ્ય સ્થિતિઓ જાણીએ છીએ: ઘન, પ્રવાહી અને વાયુ. માઇક્રોસોફ્ટે હવે ચોથી સ્થિતિ રજૂ કરી છે – એક ટોપોલોજીકલ સ્થિતિ. ટોપોક્ધડક્ટર્સ, સામગ્રીનો એક નવો વર્ગ જે વધુ સ્થિર ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગને સક્ષમ કરે છે, તે વિકસાવીને આ પ્રાપ્ત થયું હતું. આ સામગ્રીઓને નિયંત્રિત કરવાની ક્ષમતાનો અર્થ એ છે કે ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગના મૂળભૂત એકમો, ક્વિબિટ્સને હવે ઝડપી, વધુ વિશ્વસનીય અને નોંધપાત્ર રીતે નાના બનાવી શકાય છે.

વિશ્ર્વનું પ્રથમ ટોપોલોજીકલ ક્વોન્ટમ પ્રોસેસર : માઈક્રોસોફ્ટ અનુસાર, મેજોરાના 1 પ્રોસેસર ટોપોલોજીકલ કોર પર આધારિત પ્રથમ ક્વોન્ટમ ચિપ છે. આનો અર્થ એ છે કે તે હાર્ડવેર સ્તરે ભૂલ પ્રતિકારનો સમાવેશ કરે છે, જે તેને સ્વાભાવિક રીતે વધુ સ્થિર બનાવે છે. તેની નવીનતા ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટર્સને વધુ ચોકસાઇ અને કાર્યક્ષમતા સાથે કાર્ય કરવાની મંજૂરી આપે છે.
એક મિલિયન ક્યુબિટ્સનો માર્ગ : ટેક જાયન્ટ એ વાત પર ભાર મૂકે છે કે વાસ્તવિક દુનિયાની સમસ્યાઓનો સામનો કરવા માટે એક શક્તિશાળી ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટરમાં ઓછામાં ઓછા એક મિલિયન ક્યુબિટ્સ હોવા જરૂરી છે. માઈક્રોસોફ્ટનો નવો અભિગમ આ સીમાચિહ્ન સુધી પહોંચવા માટે એક સ્પષ્ટ માર્ગ પ્રદાન કરે છે, જેમાં દરેક ક્યુબિટ એક મિલીમીટરના માત્ર 1/100મા ભાગનું માપ ધરાવે છે. આનો અર્થ એ છે કે ક્વોન્ટમ પ્રોસેસર્સ તમારા હાથની હથેળીમાં ફિટ થઈ શકે તેટલા નાના હોઈ શકે છે, જ્યારે તમામ વર્તમાન સુપર કમ્પ્યુટર્સ કરતાં વધુ કોમ્પ્યુટેશનલ પાવર પહોંચાડી શકે છે.
વણ સમસ્યાઓ હલ કરવાની સંભાવના : ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગમાં આજના કમ્પ્યુટર્સ માટે અશક્ય સમસ્યાઓ હલ કરીને ઉદ્યોગોમાં ક્રાંતિ લાવવાની ક્ષમતા છે. માઇક્રોસોફ્ટની પ્રગતિ બાંધકામ માટે સ્વ-ઉપચાર સામગ્રી, વધુ કાર્યક્ષમ દવા શોધ અને પ્લાસ્ટિક પ્રદૂષણને તોડી શકે તેવા ઉત્પ્રેરકના વિકાસ જેવી નવીનતાઓ તરફ દોરી શકે છે. આ ટેકનોલોજી આરોગ્યસંભાળથી લઈને આબોહવા પરિવર્તન ઉકેલો સુધી બધું જ બદલી શકે છે.

ભવિષ્ય માટે માઇક્રોસોફ્ટનું વિઝન : માઈક્રોસોફ્ટ લગભગ બે દાયકાથી આ ટેકનોલોજી પર કામ કરી રહ્યું છે, ફક્ત વૈજ્ઞાનિક પ્રગતિને બદલે વ્યાપારી અસર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે. કંપનીના સંશોધનને અગ્રણી યુએસ સંરક્ષણ એજન્સી ઉઅછઙઅ તરફથી માન્યતા મળી છે, જે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા એપ્લિકેશનો માટે માઇક્રોસોફ્ટની ટેકનોલોજીનું મૂલ્યાંકન કરી રહી છે. આ સફળતા સાથે, માઇક્રોસોફ્ટનો હેતુ દાયકાઓ નહીં પણ વર્ષોમાં યુટિલિટી-સ્કેલ ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગને વિશ્વમાં લાવવાનો છે. ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગ હવે દૂરનું સ્વપ્ન નથી. માઇક્રોસોફ્ટનું નવીનતા આપણને એવા યુગની અણી પર મૂકે છે જ્યાં વિશ્વના સૌથી મુશ્કેલ પડકારોનો ઉકેલ વાસ્તવિકતા બની શકે છે.