ગિરનાર-દાતારના પહાડોની ભેટ: ચોમાસામાં મળતાં ગુણકારી શાકભાજી

ચોમાસું આવ્યું, સ્વાસ્થ્ય લાવ્યું: બજારમાં જોવા મળતા વિશેષ શાકભાજી અને તેના ઔષધિય ગુણો

કલીની ભાજી, વાછેટીના ફૂલ, અકલકળો અને કંટોલાના અદ્દભૂત સ્વાસ્થ્ય લાભો

પહાડોના પથ્થરોમાંથી મળતું પોષણ અને રોગપ્રતિકારક શક્તિ

ખાસ-ખબર ન્યૂઝ  જૂનાગઢ, તા.29
ચોમાસાની ઋતુ પ્રકૃતિને નવપલ્લવિત કરે છે, અને આ જ સમયગાળામાં કેટલીક એવી વિશિષ્ટ શાકભાજી બજારમાં અને ખાસ કરીને જૂનાગઢના ગિરનાર તથા દાતાર પહાડોમાં જોવા મળે છે, જે સ્વાસ્થ્ય માટે અત્યંત ગુણકારી છે. આ શાકભાજીમાં મુખ્યત્વે કલીની ભાજી, વાછેટીના ફૂલ, અકળકળોની ભાજી અને કંટોલાનો સમાવેશ થાય છે, જે ફક્ત ચોમાસાના વરસાદી માહોલ વચ્ચે જ પહાડોના પથ્થરોમાં કુદરતી રીતે ઉગે છે.
ચોમાસાની શાકભાજીના અદ્દભૂત ગુણધર્મો:
1. કલીની ભાજી:
કલીની ભાજી ખાસ કરીને ગિરનાર અને દાતારના પહાડી વિસ્તારોમાં પુષ્કળ પ્રમાણમાં થાય છે. આ ભાજી વરસાદી ભેજવાળા વાતાવરણમાં જ ઉગે છે.
ગુણધર્મો: કલીની ભાજી પૌષ્ટિક તત્વોથી ભરપૂર હોય છે. તેમાં વિટામિન્સ (ખાસ કરીને વિટામિન અ અને ઈ), ખનિજો (જેમ કે આયર્ન અને કેલ્શિયમ) અને ફાઇબર ભરપૂર માત્રામાં હોય છે. આ ભાજી પાચનતંત્ર સુધારવામાં મદદરૂપ થાય છે અને શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારે છે. તે શરીરને ઠંડક પ્રદાન કરે છે અને ચોમાસામાં થતા સામાન્ય રોગો સામે રક્ષણ આપી શકે છે.
2. વાછેટીના ફૂલ:
વાછેટીના ફૂલ પણ ચોમાસામાં જોવા મળતી એક ખાસ શાકભાજી છે.

ગુણધર્મો: આ ફૂલોમાં એન્ટીઑકિસડન્ટ ગુણધર્મો હોય છે. તે શરીરને ડિટોક્સિફાય કરવામાં મદદ કરે છે અને ચામડીના રોગો સામે ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે. કેટલાક લોકો તેને શરદી-ખાંસી અને કફ જેવી સમસ્યાઓમાં પણ ઉપયોગી માને છે.
3. અકળકળોની ભાજી:
અકળકળોની ભાજી પણ જૂનાગઢના પહાડી વિસ્તારોમાં કલીની ભાજીની જેમ જ પુષ્કળ પ્રમાણમાં જોવા મળે છે.

ગુણધર્મો: આ ભાજીમાં કડવાશનો અનુભવ થઈ શકે છે, પરંતુ તે તેના ઔષધીય ગુણધર્મો માટે જાણીતી છે. તે પેટ સંબંધિત સમસ્યાઓ, જેમ કે કૃમિ અને અપચોમાં રાહત આપી શકે છે. તેમાં હાજર કડવાશ પેટને સાફ કરવામાં અને ભૂખ વધારવામાં પણ મદદરૂપ થાય છે. પરંપરાગત રીતે, તેનો ઉપયોગ શક્તિવર્ધક અને પાચન સુધારનાર તરીકે થાય છે.

4. કંટોલા (કાકોડા):
કંટોલા, જેને કાકોડા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે ચોમાસાની સૌથી લોકપ્રિય શાકભાજી પૈકી એક છે. તે કડવું-કડવું લાગે છે પણ તેના ગુણધર્મો અદભૂત છે.

ગુણધર્મો: કંટોલામાં ભરપૂર માત્રામાં ફાઇબર, વિટામિન્સ (ખાસ કરીને વિટામિન અ અને ઈ) અને ખનિજો હોય છે. તે ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે અત્યંત ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે કારણ કે તે બ્લડ સુગર લેવલને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ કરે છે. તેમાં કેલરી ઓછી અને પ્રોટીન વધુ હોય છે, જે વજન ઘટાડવામાં પણ મદદરૂપ થઈ શકે છે. કંટોલા રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારવા, આંખોના સ્વાસ્થ્ય સુધારવા અને પાચનતંત્રને સુચારુ રાખવામાં પણ મદદ કરે છે. આયુર્વેદમાં તેનો ઉપયોગ શ્વસન સંબંધી સમસ્યાઓ અને ચામડીના રોગોમાં પણ થાય છે. આ ચોમાસુ શાકભાજી કુદરતી રીતે ઊગી નીકળે છે અને તેમાં રાસાયણિક ખાતરોનો ઉપયોગ થતો નથી, જે તેમને વધુ સ્વાસ્થ્યવર્ધક બનાવે છે. જૂનાગઢના ગિરનાર અને દાતાર પહાડો સહીત જંગલોના આસપાસના વિસ્તારોના લોકો માટે આ શાકભાજી ચોમાસા દરમિયાન કુદરતી ઔષધી અને પૌષ્ટિક આહારનો શ્રેષ્ઠ સ્ત્રોત પૂરી પાડે છે. આ શાકભાજીનું સેવન ચોમાસા દરમિયાન શરીરને તંદુરસ્ત રાખવામાં અને રોગો સામે લડવામાં મદદરૂપ થાય છે.