દિવાળી પર દીવા શા માટે પ્રગટાવવામાં આવે છે ? ચાલો જાણીયે

ધનતેરસથી જ દરેક ઘર રાત્રે દીવાઓથી ઝળહળી ઉઠે છે અને ઘરની રોનક બદલાય જાય છે

દિવાળીની રાત્રે જ્યારે આખુય આકાશ દીપની રોશનીથી ઝળહળી ઉઠે છે તો દરેક ઘરમાં એક જ સંકલ્પ કરાય છે કે અંધકાર પર પ્રકાશની જીત થશે. પણ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યુ છે કે આપણે માત્ર મીણબત્તી કેમ નથી પ્રગટાવતા અને માટીના દિવાને આટલો પવિત્ર કેમ માનવામાં આવે છે? દીવો માત્ર રોશનીનું સાધન જ નહીં પણ જીવનનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે.

દીવાનો અર્થ

એક નાનકડો માટીનો દીવો જોવામાં સામાન્ય લાગે છે. માટીનો પ્યાલો, રૂની વાટ અને થોડુ ઘી કે તેલ. આનો અર્થ એટલો ઊંડો છે જેટલી ઊંડી તેની ચમક છે. સાંજના સમયે પહેલો દીવો પ્રગટાવવામાં આવે છે તે ક્ષણ ખાસ હોય છે, કારણ કે દિવસ અને રાતનું મિલન થાય છે. તે આપણને યાદ અપાવે છે કે પ્રકાશનો અર્થ અંધકાર દૂર કરવાનો નથી, પરંતુ તેમાંથી માર્ગ શોધવાનો છે. દીવો અંધકારને દૂર કરતો નથી; તે આપણને તેમાંથી કેવી રીતે જોવું તે શીખવે છે.

દીવાના દરેક ભાગનો અર્થ છે
માટીનો પ્યાલો પૃથ્વી અને નમ્રતાનું પ્રતીક છે. તે કહે છે, “તમારા ઇરાદાઓને સત્યની જમીન પર મૂકો.”
તેલ અથવા ઘી આપણી મહેનત અને કાર્યોનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. આપણે દરરોજ જે કંઈ કરીએ છીએ – પ્રાર્થના, કાર્ય, સેવા – તે તેનું બળતણ છે.
રૂની વાટ આપણા ધ્યાન અને એકાગ્રતાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. પાતળી અને નાજુક, પરંતુ જ્યારે કાળજીપૂર્વક સંભાળવામાં આવે છે, ત્યારે તે આગને ટકાવી રાખે છે.
જ્યોત ચેતના અને જ્ઞાનનું પ્રતીક છે. જ્યારે બાકીનું બધું સંતુલનમાં હોય ત્યારે જ જ્યોત દરેકને બાળ્યા વિના ગરમ કરી શકે છે.

દીવો જવાબદારીની ભાવના પણ શીખવે છે
દીવો વીજળીના પ્રકાશની જેમ સ્વયં બળતો નથી. આપણે તેને કાળજી, ધીરજ અને ભક્તિથી સળગતો રાખવો જોઈએ. જેમ દીવાની જ્યોતને પવનથી સુરક્ષિત રાખવી જોઈએ, તેવી જ રીતે સમૃદ્ધિ અને સંબંધોની જ્યોતને પણ જાળવવી જોઈએ. સફળતા ફક્ત મળી જવાથી આવતી નથી; તેને જાળવવી અને જાળવી રાખવી પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ છે.

જ્યાં તમે દીવો મૂકો છો ત્યાં તેનો અર્થ બદલાઈ જાય
દરવાજા પર મુકવામાં આવેલ દીવો સ્વાગત અને સૌભાગ્યનું પ્રતીક છે.
મંદિર કે પૂજા સ્થળે મુકવામાં આવેલ દીવો ભક્તિનું પ્રતીક છે.
બારીની સીલ પર મુકવામાં આવેલ દીવો પરત ફરતા મુલાકાતી માટે આશા અને માર્ગદર્શનનું પ્રતીક છે.
જો તમે ધ્યાનથી જુઓ તો, જ્યારે મન અશાંત હોય છે, ત્યારે દીવાની જ્યોત પણ ઝૂલવા લાગે છે, અને જ્યારે મન શાંત હોય છે, ત્યારે જ્યોત પણ સ્થિર થઈ જાય છે.
આ આપણને યાદ અપાવે છે કે આપણી આંતરિક શાંતિ બાહ્ય સ્થિરતા બનાવે છે.
જ્યારે બે દીવા એકસાથે પ્રગટાવવામાં આવે છે, ત્યારે દરરોજ સાંજે એક દીવો પ્રગટાવવાથી શુભ માનવામાં આવે છે.
ફક્ત દિવાળી પર જ નહીં, દરરોજ દીવો પ્રગટાવવાથી શીખવવામાં આવે છે કે જેમ લાગણીઓ બદલાય છે, તેમ તેમ તેનો અર્થ પણ બદલાય છે.

દીવો એક વચન છે
દીવો ફક્ત અંધકાર દૂર કરવાનું વચન નથી, પરંતુ બીજાઓ માટે પ્રકાશ બનવાનું છે.

તેની જ્યોત આપણને પવનમાં પણ સ્થિર રહેવાનું, બીજાને પ્રકાશ આપવા માટે પોતાને બાળવાનું અને જ્યારે તેલ ઓછું થઈ જાય, ત્યારે કૃતજ્ઞતા અને હિંમતથી પોતાને ભરવાનું શીખવે છે.

આ દિવાળી, જ્યારે તમે દીવો પ્રગટાવો છો ત્યારે તેને ફક્ત એક પરંપરા તરીકે ન વિચારો. તે તમારી અંદરના પ્રકાશનું પ્રતીક છે જે જીવનને માર્ગદર્શન આપે છે, ગરમ કરે છે અને સુંદર બનાવે છે.