ખાંડના અનેકાનેક દુષ્પરિણામ જોતાં ખાંડના આ કુદરતી વિકલ્પોને જાણવા જ રહ્યાં

સ્ટીવિયા ખાંડ કરતાં ત્રણસો ગળી ગળાશ ધરાવે છે

તેના સેવનથી મેદસ્વિતા ડાયાબિટીસ વિગેરે સામે રક્ષણ મેળવી શકાય

ખોરાકમાં આપણે જે ગળાશનો વ્યાપક રીતે ઉપયોગ કરી છીએ તે પરંપરાગત ખાંડના અનેક પ્રકારના નુકશાન બહાર આવી ચૂક્યા છે. સ્વાસ્થ્ય પર તેની ગંભીર સ્વરૂપની વિપરિત અસરો અંગેની અનેક વાતો નિર્વિવાદ રીતે સ્પષ્ટ થઈ ગઈ હોવા છતાં મજબૂત સ્યુગર લોબીના કારણે આજ દિવસ સુધી આ બધી વાતોને અધિકૃત રીતે લોકો સમક્ષ મૂકવામાં આવી નથી. આમ છતાં આ અંગે આપણી પાસે જે માહિતી અત્યાર સુધીમાં આવી છે તે જોતાં એ સ્પષ્ટ જ છે કે ખાંડ એક પ્રકારનું સફેદ ઝેર જ છે. તે બ્લડ સુગર ડાયાબિટીસ સ્મૃતિ લોપ કિડનીના રોગોને, હાર્ટની સમસ્યાઓ વિગેરે માટેનું એક સહુથી મજબૂત કારણ છે તે જોતાં તેના બહેતર વિકલ્પોની લોકોએ પરિચિત બનવાની જરૂરત છે. ખાંડના આવા ઉમદા પ્રાકૃતિક વિકલ્પોમાં સ્ટીવિયા, મંક ફ્રૂટ ખાંડથી થતા નુકશાનના બદલે સ્વાસ્થ્ય લાભો પ્રદાન કરી શકે છે. આવા ફાયદાઓમાં બ્લડ પ્રેશર અને બ્લડ સુગરનો પણ સમાવેશ થાય છે. ખાંડના સેવનને ઘટાડવું મુશ્કેલ હોઈ શકે છે, પરંતુ ખાંડ અતિશય હાનિકારક છે તે જોતાં, ચોક્કસપણે પ્રયત્નો કરવા અતી આવશ્યક બની રહે છે. સદ્ભાગ્યે, પ્રકૃતિની ભેટ જેવા કેટલાક સ્વીટનર્સ ખરેખર નિરુપદ્રવી છે, પ્રત્યક્ષ અને પરોક્ષ રીતે સ્વાસ્થ્યદાયી છે. તેમાં કેલરી ઓછી હોય છે, ફ્રુટોઝ ઓછું હોય છે, અને તેમાં સારી એવી ગળાશ હોય છે. અહીં આજે કેટલાક કુદરતી સ્વીટનર્સની આપણે ચર્ચા કરી તેના આદર્શ ઈચ્છનીય ઉપયોગ વીશે જાણીશું. તમે ધારો તો રૂટિન ખાંડના તંદુરસ્ત વિકલ્પો તરીકે તમારા રોજિંદા ખોરાકમાં તેને સમાવી શકો છો.
1 સ્ટીવિયા
સ્ટીવિયા ખૂબ જ લોકપ્રિય ઓછી કેલરી સ્વીટનર છે. તે સ્ટીવિયા રેબૌડિઆના નામના છોડના પાંદડામાંથી મેળવવામાં આવે છે. દક્ષિણ અમેરિકામાં સદીઓથી આ વનસ્પતિની તેની મીઠાશ અને તેના ઔષધીય ગુણો માટે ખેતી થતી આવી છે. સ્ટીવિયાના પાંદડાઓમાં મીઠાશના કેટલાક વિશિષ્ટ સંયોજનો જોવા મળે છે. તેમાં મુખ્યત્વે સ્ટીવિઓસાઇડ અને રિબ ડિઓસાઇડ અ છે. આ બન્ને ખાંડ કરતા સેંકડો ગણા ગળ્યા હોય છે, તેથી, સ્ટીવિયા ખૂબ જ મીઠી છે પરંતુ તેમાં કોઈ કેલરી હોતી નથી. માનવ પરના તેના પરીક્ષણો સૂચવે છે કે સ્ટીવિયા થકી અનેક આરોગ્ય લાભો મેળવી શકાય છે. સ્ટીવિયા હાયપરટેન્શનવાળા લોકોમાં હાઈ બ્લડ પ્રેશર ઘટાડવામાં મદદ કરી શકે છે. જો કે, તે સામાન્ય અથવા ફક્ત હળવા એલિવેટેડ બ્લડ પ્રેશર સ્તર ને અસર કરતું નથી. તે ડાયાબિટીઝવાળા લોકો માટે સ્ટીવિય ખાંડનો સારો વિકલ્પ હોઈ શકે છે અને તંદુરસ્ત બ્લડ સુગરનું સ્તર જાળવવામાં મદદ કરે છે. તેનો પરફેક્ટ સ્વાદ મેળવવા સારી બ્રાન્ડની સ્ટિવિયાનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ. તેથી સારી જાતની સ્ટીવિયા શોધવા માટે તમારે પ્રયોગ કરવાની જરૂર પડી શકે છે.
સ્ટીવિયાને પૂરક કુદરતી સ્વીટનર કહેવું યોગ્ય જ રહેશે. સ્ટીવિયા એક એવો છોડ છે જે મીઠાશમાં ખાંડને પણ હરાવી દે છે. સ્ટીવિયા સામાન્ય ખાંડ કરતાં 300 ગણી મીઠી હોય છે. આ કારણોસર તેને “સ્વીટ લીફ” અથવા ’શુગર લીફ’ પણ કહેવામાં આવે છે.
ઈતિહાસ:
એવું માનવામાં આવે છે કે ઘણી સદીઓ પહેલા, પેરાગ્વે અને બ્રાઝિલની “વરાણી” નામના આદિવાસી લોકોએ આ ઔષધિની શોધ કરી હતી. આદિવાસી લોકો તેને તેમની ભાષામાં “કા-હી” (મીઠી વનસ્પતિ) ના નામથી બોલાવતા હતા. આ લોકો તેનો ઉપયોગ કોઈપણ ખાદ્ય પદાર્થને મીઠો બનાવવા માટે કરતા હતા. “ગ્વારાની” આદિવાસી લોકો સ્ટીવિયાના પાંદડામાંથી પીણું બનાવીને પીતા હતા. આ લોકોનું માનવું છે કે સ્ટીવિયાના પાનમાં ઔષધીય ગુણો હોય છે અને તેમાંથી બનેલા પીણાનું સેવન કરવાથી હૃદય અને અન્ય ઘણી બીમારીઓથી રાહત મળે છે. 1931 માં, બે ફ્રેન્ચ રસાયણશાસ્ત્રીઓએ સ્ટીવિયામાં હાજર બે તત્વોને અલગ કર્યા. આ વૈજ્ઞાનિકોએ સ્ટીવિયામાં હાજર બે રસાયણોને “સ્ટીવિયોસાઇડ” અને “રિવાડિયોસાઇડ” નામ આપ્યું, જ્યારે 1970થી જાપાનના ખેડૂતોએ તેનું મહત્વ જાણીને તેની મોટા પાયે ખેતી કરવાનું શરૂ કર્યું. સ્ટીવિયાનું બોટનિકલ નામ “સ્ટીવિયા રીબૌડીએના” છે તે એસ્ટેરેસી (સૂર્યમુખી કુટુંબ) કુળનું સભ્ય છે અને તેમાં “સ્ટીવિયોલ ગ્લાયકોસિડેઝ” નામનું રસાયણ જોવા મળે છે, જે મહત્વપૂર્ણ છે. ડાયાબિટીસના દર્દીઓ ખાંડની જગ્યાએ તેનો ઉપયોગ કરી શકે છે. એકવાર તે રોપ્યા પછી, પાક 4 – 5 વર્ષ સુધી મેળવવાનું ચાલુ રાખે છે. બજારમાં તેની માંગ વધુ હોવાથી અને શાકભાજીના પાક કરતાં 4 થી 5 ગણો વધુ નફાકારક હોવાથી તેની ઉપયોગીતા ગણી શકાય.
ઉપયોગ: નિષ્ણાતો માને છે કે સ્ટીવિયા મેદસ્વીતા, ડાયાબિટીસ, હાઈ બ્લડ પ્રેશર અને હૃદય રોગને નિયંત્રિત કરવામાં મદદરૂપ સાબિત થઈ શકે છે. આ સંદર્ભમાં મહત્વની વાત એ છે કે ખૂબ જ મીઠી હોવા છતાં, સ્ટીવિયા બ્લડ સુગર વધારતું નથી. સ્ટીવિયાની રક્ત ગ્લુકોઝ પર નજીવી અસર છે. આ છોડ ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે કુદરતી સ્વીટનર તરીકે કામ કરે છે. તેમાં કાર્બોહાઇડ્રેટ ઓછી માત્રામાં જોવા મળે છે. તેથી, સ્થૂળતાથી પીડિત લોકો માટે પણ તેનું સેવન નુકસાનકારક નથી. તેનો ઉપયોગ ટૂથપેસ્ટ તરીકે કરવામાં આવ્યો છે અને તે ખરજવું, ચામડીના રોગો અને પેટના રોગોમાં પણ ઉપયોગી જણાયું છે. સ્ટીવિયા અનેક શક્યતાઓથી ભરેલો છોડ છે. આ અંગે દેશ-વિદેશમાં સંશોધન કાર્ય ચાલી રહ્યું છે જેથી તેને વધુ ઉપયોગી બનાવી શકાય. હવે ડાયાબિટીસના દર્દીઓ પણ સ્ટીવિયાના રૂપમાં મીઠાઈ ખાઈ શકે છે.
2 એરિથ્રિટોલ એરિથ્રિટોલ
આ એક બીજુ ઓછી કેલરી આપતું સ્વીટનર છે. આ એક એવું સુગર આલ્કોહોલ છે જે કુદરતી રીતે અમુક ફળમાં જોવા મળે છે. જો કે, બજારમાં ઉપલબ્ધ પાઉડર એરિથ્રિટોલ મોટે ભાગે રાસાયણિક પ્રક્રિયા દ્વારા મેળવવામાં આવે છે. એરિથ્રિટોલનો સ્વાદ ખાંડ જેવો જ હોય છે પરંતુ તે લીધા પછી થોડી વારે જીભ પર જરા અલગ સ્વાદની અનુભૂતિ થાય છે. ખૂબ થાય છે. એરિથ્રિટોલ તમારા બ્લડ સુગર અથવા ઇન્સ્યુલિનના સ્તરને સ્પાઇક કરતું નથી, અથવા તે કોલેસ્ટરોલ અથવા ટ્રાઇગ્લાઇસેરાઇડ્સ જેવા રક્ત ચરબીના સ્તરને અસર કરતું નથી. તે તમારા આંતરડામાં વડે તમારા શરીરમાં શોષાઈ જાય છે, પરંતુ તે આખરે પેશાબ દ્વારા ઉત્સર્જન પામે છે. તેમ છતાં શરીર માટે તે અન્ય ખાંડ કરતા વધુ સહ્ય છે. કેટલીક જૂજ વ્યક્તિઓ માટે તે ગેસ અને ઝાડા સહિત પાચક સમસ્યાઓનું કારફણ બની શકે છે, જો તમે એક સાથે ઝાઝી માત્રામાં તેનો ઉપયોગ કરો તો જ આવું બને છે. ખાસ કરીને જો તે ફ્રુટોઝ જેવી અન્ય પ્રકારની ખાંડ સાથે જોડાયેલી હોય. ધ્યાનમાં રાખો કે એરિથ્રિટોલ, ઝાયલીટોલ જેવા ખાંડના અન્ય વિકલ્પ કરતા પાચનની દૃષ્ટિએ બહેતર છે. વધુમાં એક અધ્યયનમાં બતાવવામાં આવ્યું છે કે જીનેટિક કારણોસર કેટલાક લોકોમાં ખાંડના આ વિકલોનું સેવન પેટની ચરબીમાં વધારો કરી શકે છે. એરિથ્રિટોલ તાજેતરમાં જે એક નવા કારણે વિવાદાસ્પદ બની છે તે એ છે કે કેટલાક લોકોમાં ખાંડના આ વિકલ્પનું સેવન હ્રુદયની સમસ્યાઓનું કારણ બને છે.

કેટલાક લોકોને તેના સેવનથી ઇવેન્ટ્સ અને થ્રોમ્બોસિસ થયાનું બહાર આવ્યું હતું. છે. એરીથ્રીટોલ ખાંડના વૈકલ્પિક બજારનો “નવો તારો” છે. એરિથ્રિટોલ કુદરતી રીતે વિવિધ પ્રકારના ખોરાક (દ્રાક્ષ, નાસપતી, તરબૂચ, વગેરે) માં અસ્તિત્વ ધરાવે છે, અને વ્યવસાયિક ઉત્પાદન માઇક્રોબાયલ આથોનો ઉપયોગ કરે છે.તેના અપસ્ટ્રીમ કાચા માલમાં મુખ્યત્વે ગ્લુકોઝ અને કોર્ન સ્ટાર્ચ ખાંડ અને ગ્લુકોઝના ઉત્પાદન માટે મકાઈનો સમાવેશ થાય છે.માનવ શરીરમાં પ્રવેશ્યા પછી, એરિથ્રીટોલ ખાંડના ચયાપચયમાં ભાગ લેતું નથી.મેટાબોલિક માર્ગ ઇન્સ્યુલિનથી સ્વતંત્ર છે અથવા ભાગ્યે જ ઇન્સ્યુલિન પર આધારિત છે.તે ભાગ્યે જ ગરમી ઉત્પન્ન કરે છે અને રક્ત ખાંડમાં ફેરફારનું કારણ બને છે.આ પણ તેની એક વિશેષતા છે જેણે બજારમાં ખૂબ ધ્યાન આકર્ષિત કર્યું છે. કુદરતી સ્વીટનર તરીકે, એરિથ્રીટોલમાં શૂન્ય કેલરી, શૂન્ય ખાંડ, ઉચ્ચ સહિષ્ણુતા, સારી શારીરિક ગુણધર્મો અને એન્ટિ-કેરીઝ જેવા ઉત્તમ ગુણધર્મો છે.બજારના ઉપયોગની દ્રષ્ટિએ, તેની પ્રમાણમાં ઓછી મીઠાશને કારણે, સંયોજન કરતી વખતે ડોઝ મોટાભાગે મોટો હોય છે, અને તેને સુક્રોઝ, લુઓ હાન ગુઓ અર્ક, સ્ટીવિયા વગેરે સાથે સંયોજન કરી શકાય છે. જેમ જેમ ઉચ્ચ-તીવ્રતા મીઠાનું બજાર વધતું જાય છે, તેમ તેમ વધુ માત્રામાં સ્વીટનરનું બજાર વધે છે. યિુવિંશિજ્ઞિંહ વધવા માટે જગ્યા. ચીનમાં એરિથ્રિટોલનો “વિસ્ફોટ” યુઆન્કી ફોરેસ્ટના બ્રાન્ડના પ્રમોશનથી અવિભાજ્ય છે.એકલા 2020 માં, એરિથ્રિટોલની સ્થાનિક માંગમાં 273% નો વધારો થયો છે, અને ઘરેલું ગ્રાહકોની નવી પેઢીએ પણ ઓછી ખાંડવાળા ઉત્પાદન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાનું શરૂ કર્યું છે.સુલિવાન ડેટા આગાહી કરે છે કે 2025માં એરિથ્રિટોલની વૈશ્વિક માંગ 173,000 ટન હશે અને તે 22% ના ચક્રવૃદ્ધિ વાર્ષિક વૃદ્ધિ દર સાથે 2024 માં 238,000 ટન સુધી પહોંચી જશે.ભવિષ્યમાં, એરિથ્રિટોલ વધુ ઓછી ખાંડવાળા ઉત્પાદનો બનશે.
3 ઝાયલીટોલ
બીલકુલ ખાંડ જેવો જ સ્વાદ ધરાવતો ખાંડનો આ વિકલ્પ એક પ્રકારનો સુગર આલ્કોહોલ છે. ઝાયલીટોલને ડેન્ટલ હેલ્થ માટે કેટલાક ફાયદાઓ જોવા મળે છે, ડેન્ટલ કેવિટી અને દાંતના સડા જેવી બાબતનો સમાવેશ થાય છે. કેટલાક અભ્યાસ મુજબ, તે હાડકાની ઘનતામાં પણ સુધારો કરી શકે છે, જે ટેસ્ટિઓપોરોસિસને રોકવામાં મદદ કરે છે. તદુપરાંત, સંશોધન બતાવે છે કે આંતરડાના માઇક્રોબાયોમને તે ઉત્તેજન આપે છે. ઝાયલીટોલ પાચન માર્ગના સારા બેક્ટેરિયા માટે આવશ્યક સંયોજનોના સ્તરમાં વધારો કરી શકે છે. ઝાયલીટોલ બ્લડ સુગર અથવા ઇન્સ્યુલિનનું સ્તર પણ વધારતું નથી. જો કે, અન્ય સુગર આલ્કોહોલની જેમ, તે પેટના ગેસ અને ઝાડા સહિતની આડઅસરોનું કારણ બની શકે છે. આને ધ્યાનમાં રાખીને, મધ્યસ્થતામાં ઝાયલીટોલનો ઉપયોગ કરવો શ્રેષ્ઠ છે. છેવટે, જો તમારી પાસે ઘરે કૂતરો હોય, તો ઝાયલીટોલને તેની પહોંચથી દૂર રાખો, કારણ કે ઝાયલીટોલ કૂતરાઓ માટે ખૂબ ઝેરી છે. ઝાયલીટોલ ખૂબ જ લોકપ્રિય સ્વીટનર છે. તે સુગર આલ્કોહોલ છે જેમાં ગ્રામ દીઠ આશરે 2.4 કેલરી હોય છે અને ડેન્ટલ અને પાચક આરોગ્ય માટે કેટલાક ફાયદા હોઈ શકે છે.

4 યાકન સીરપ
યાકન સીરપ એ એક બીજુ અનન્ય સ્વીટનર છે. તે દક્ષિણ અમેરિકાના એન્ડીઝ પ્રદેશમાં થતી યેકન નામની વનસ્પતિમાંથી મેળવવામાં આવે છે. તેમા ફ્રુક્યુલિગોસેકરાઇડ્સમની માત્રા ઘણી ઊંચી હોય છે જે આંતરડામાં રહેતા સારા બેક્ટેરિયાને પોષણ પૂરું પાડે છે. યાકનનું સેવન કબજિયાત અટકાવી શકે છે અને તેના દ્રાવ્ય ફાઇબરની ઊંચી માત્રાને કારણે વિવિધ ફાયદાઓ આપે છે. પરંતુ એકી સાથે વધુ પ્રમાણમાં તેનું સેવન ના કરવું જોઈએ, કારણ કે એ રીતે તે પાચક સમસ્યાઓનું કારણ બની શકે છે.

5 મંક ફ્રૂટ
દક્ષિણપૂર્વ એશિયાનું વતની એવું આ એક એક પ્રકારનું ફળ છે. તેમાંથી મળતા રસને ઘણીવાર મંક ફ્રૂટ સીરપ તરીકે પણ ઓળખાવવામાં આવે છે. તે કેલરી અને કાબ્ર્સથી મુક્ત છે, અને કેટલાક સંશોધન સૂચવે છે કે તે બ્લડ સુગર મેનેજમેન્ટને આસન બનાવે છે. તેમાં મોગ્રોસાઇડ્સ તરીકે ઓળખાતા એન્ટીઓક્સિડન્ટ સંયોજનો પણ હોય છે,જે દાહ ઘટાડે છે. તે સામાન્ય રીતે સલામત માનવામાં આવે છે અને તે કોઈપણ નકારાત્મક આડઅસરો સાથે સંકળાયેલ નથી. જો કે, તેના અર્કની ખરીદી કરતી વખતે ઘટક લેબલ તપાસવું મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે ઘણા ઉત્પાદનોમાં તેની સાથે ખાંડના અમુક તત્વોનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો હોય છે જે તેના સંભવિત સ્વાસ્થ્ય લાભોને નકારી શકે છે. આ કુદરતી વિકલ્પમાં શૂન્ય કેલરી હોય છે અને તે ખાંડ કરતાં 100-250 ગણી મીઠી હોય છે. તેમાં ફ્રુક્ટોઝ અને ગ્લુકોઝ જેવી કુદરતી શર્કરા હોય છે, પરંતુ તે તેની મીઠાશ મોગ્રોસાઇડ્સ નામના એન્ટીઑકિસડન્ટોમાંથી મળે છે. ઉત્પાદન પ્રક્રિયા દરમિયાન, મોગ્રોસાઇડ્સને તાજા રસમાંથી અલગ કરવામાં આવે છે, જે આ ફળના સ્વીટનરમાંથી ફ્રુક્ટોઝ અને ગ્લુકોઝને દૂર કરે છે. મોગ્રોસાઇડ્સ એન્ટીઑકિસડન્ટો અને બળતરા વિરોધી ગુણધર્મો સાથે આ ફળોનો રસ પૂરો પાડે છે, જ્યારે પ્રાણી અને ટેસ્ટ-ટ્યુબના અભ્યાસોએ દર્શાવ્યું છે કે આ ફળ કેન્સરના વિકાસને અટકાવી શકે છે. અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે સુક્રોઝ-મીઠાં પીણાંની સરખામણીમાં આ ફળ-મધુર પીણાં તમારા દૈનિક કેલરીના સેવન, લોહીમાં શર્કરાના સ્તરો અને ઇન્સ્યુલિનના સ્તરો પર ન્યૂનતમ પ્રભાવ ધરાવે છે. જો કે, આ ફળોના અર્કને ઘણીવાર અન્ય ગળપણ સાથે મિશ્રિત કરવામાં આવે છે, તેથી તેનો ઉપયોગ કરતા પહેલા લેબલ વાંચવાની ખાતરી કરો.

6 ગોળ
ભારતમાં સદીઓથી પરંપરાગત રીતે ખવાતું આ એક અમોઘ સ્વીટનર છે. આ ગોળ જો કેમિકલ વગરનો દેશી પદ્ધતિથી બનાવેલો હોય તો તેના ફાયદા વધી જાય છે અને નુકશાન ઘટી જાય છે. વળી આવો ગોળ બનાવવા માટે ઉપયોગમાં લેવામાં આવેલી શેરડી જો ઓર્ગેનિક હોય તો તો વાત જ કાઇક અલગ છે. ગોળની મીઠાશ પ્રલોભક હોય છે. તે મોટા ભાગની ભારતીય વાનગીઓ સાથે બહુ સરસ રીતે ભળી જાય છે. તેમાં વિપુલ પ્રમાણમાં કેલ્શિયમ અને ફોસ્ફરસ હોવાથી હાડકા માટે તે ઉત્તમ છે ગોળ બ્લડમાં રહેલા ટોક્સીન દુર કરે છે. થાક લાગે અથવા નબળાઇ જેવું લાગે ત્યારે ગોળ ખાવાથી એનર્જી મળે છે. ગોળ ખાવાથી શરદી,તાવ, ઉધરસ દુર થાય છે. ગોળમાં એન્ટી એલર્જીક તત્વ છે જે દમના દર્દીઓને રાહત આપે છે. દરરોજ ગોળ ઘી અને સુંઠ ભેગું કરીને બે ત્રણ ચમચી ખાવાથી સાંધા ના કે ઢીંચણના દુખાવા મટે છે. કાળા તલ અને ગોળ દરરોજ એક વાટકી ભરીને ખાવાથી અસ્થમા હોય તો દુર થશે અને દાંતો ના દર્દ માં પણ રાહત મળે છે. ગોળ અને ઘી ભેળવીને ખાવાથી કાન ના દર્દમાં રાહત મળે છે. ગોળ,ભાત અને થોડુક ઘી ભેળવી ને ખાવાથી સાદ બેસી ગયો હોય તો ગળું ખુલ્લી જાય છે. થાક જલ્દી ઉતારવો હોય તો ગોળ ખાવ.

7 મધ
અનેક અનેક ગુણોથી સમૃદ્ધ હોવા છતાં મધને કેવળ સ્વીટનર તરીકે ઉપયોગમાં લઇ શકાય નહી. અલબત્ત તે અત્યંત ગળાશ ધરાવે છે પરંતુ તે એક અત્યંત જટિલ ખાદ્ય છે. તેનો ઉપયોગ આહારની ગલાશને બદલે ઔષધીય વધુ છે. વિચક્ષણ તબીબની સલાહ સાથે તેનો આહારમાં પણ સમાવેશ તો થઈ શકે પરંતુ મધની અનેક જાતો હોય છે અને શુદ્ધ મધ મેળવવું પણ ખાસ્સી કવાયતનું કામ છે. તેની બદલે ખજૂર અને ગોળના કોમ્બિનેશનનો ઉપયોગ કરી ઉત્કૃષ્ઠ ગળ્યો સ્વાદ મેળવી શકાય છે. તેની સાથે કેળાનો પણ પ્રયોગ થઈ શકે. જોકે પરંપરાગત ખાંડના વિકલ્પો શોધવામાં લાંબી કસરત કરવાને બદલે ઓછું ગળ્યું ખાવાની આદત પાડીએ તો અનેકાનેક સ્વાસ્થ્ય લાભો મલી શકે. ખાંડની તલપ પર નિયંત્રણ મેળવવાનો એક અત્યંત અસરકારક ઉપાય એ છે કે આહારમાં ખાટું તીખું ઓછું કરવું. આવી વસ્તુઓનું સેવન ખાંડની તૃષ્ણા પેદા કરે છે. આને એક પ્રકારનું વિષચક્ર સમજવું