બિહારમાં નીતિશ સરકારની મોટી જીત: પટના હાઈકોર્ટે ‘જાતીય જનગણના’ને આપી મંજૂરી

પટના હાઈકોર્ટે મંગળવારે જાતિ ગણતરી પર સુનાવણી દરમિયાન મોટો નિર્ણય સંભળાવ્યો. બિહારમાં સરકાર દ્વારા કરવામાં આવેલા જાતિ સર્વેક્ષણને પડકારતી તમામ અરજીઓને કોર્ટે ફગાવી દીધી છે. બિહારમાં જાતિ સર્વે ચાલુ રહેશે.

પટના હાઈકોર્ટે મંગળવારે જાતિ ગણતરી પર સુનાવણી દરમિયાન મોટો નિર્ણય સંભળાવ્યો. બિહારમાં સરકાર દ્વારા કરવામાં આવેલા જાતિ સર્વેક્ષણને પડકારતી તમામ અરજીઓને કોર્ટે ફગાવી દીધી છે. બિહારમાં જાતિ સર્વે ચાલુ રહેશે. પટના હાઈકોર્ટમાં જાતિની વસ્તી ગણતરી કરવાના નીતિશ સરકારના નિર્ણય સામે છ અરજીઓ દાખલ કરવામાં આવી હતી. આ અરજીઓમાં જાતિ ગણતરી પર પ્રતિબંધ મૂકવાની માંગ કરવામાં આવી હતી. જાતિની ગણતરી અંગે પટના હાઈકોર્ટમાં રાજ્ય સરકાર વતી કહેવામાં આવ્યું હતું કે સરકારી યોજનાઓનો લાભ લેવા માટે દરેક વ્યક્તિ પોતાની જાતિ જણાવવા આતુર છે. મ્યુનિસિપલ અને પંચાયતની ચૂંટણીઓમાં પછાત જાતિઓ માટે કોઈ અનામત ન હોવાનું ટાંકીને સરકારે કહ્યું કે ઓબીસીને 20 ટકા, એસસીને 16 ટકા અને એસટીને એક ટકા અનામત આપવામાં આવી રહી છે. તેમ છતાં સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણય મુજબ 50 ટકા અનામત આપી શકાય છે. રાજ્ય સરકાર નગરપાલિકા અને પંચાયતની ચૂંટણીમાં 13 ટકા વધુ અનામત આપી શકે છે. સરકારે કોર્ટમાં દલીલ કરી હતી કે તેના કારણે જાતિની ગણતરી પણ જરૂરી છે.

Patna High Court dismissed the petitions challenging Bihar Government's Caste based survey. pic.twitter.com/dzRYYMxTKs

— ANI (@ANI) August 1, 2023

25 દિવસ પછી નિર્ણય આવ્યો

તમામ પક્ષકારોની દલીલો સાંભળ્યા બાદ હાઇકોર્ટે સુનાવણી પૂર્ણ કરતાં નિર્ણય અનામત રાખ્યો હતો. હવે 25 દિવસ બાદ કોર્ટે આ મામલે પોતાનો ચુકાદો આપ્યો છે. મુખ્ય ન્યાયાધીશ કે.વી.ચંદ્રનની ખંડપીઠે જાતિ ગણતરી વિરુદ્ધ દાખલ કરાયેલી અરજીઓની સતત પાંચ દિવસ સુધી સુનાવણી કરી. પટના હાઈકોર્ટમાં સુનાવણીના છેલ્લા દિવસે પણ રાજ્ય સરકાર વતી એડવોકેટ જનરલ પીકે શાહીએ કોર્ટને કહ્યું હતું કે આ એક સર્વે છે. તેનો હેતુ સામાજિક અભ્યાસ માટે સામાન્ય નાગરિકો વિશેનો ડેટા એકત્રિત કરવાનો છે. તેનો ઉપયોગ સામાન્ય લોકોના કલ્યાણ અને હિત માટે કરવામાં આવશે.

बिहार सरकार के जाति आधारित सर्वे को चुनौती देने वाली याचिकाओं को पटना हाईकोर्ट ने खारिज कर दिया। pic.twitter.com/P9bByoEj68

— ANI_HindiNews (@AHindinews) August 1, 2023

સર્વે રાજ્યનો અધિકાર

એડવોકેટ જનરલ પીકે શાહીએ કોર્ટમાં કહ્યું હતું કે, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં એડમિશન કે નોકરી માટેની અરજી અથવા તો નિમણૂક સમયે પણ જાતિ સંબંધિત માહિતી આપવામાં આવે છે. શાહીએ દલીલ કરી હતી કે જાતિઓ સમાજનો એક ભાગ છે. દરેક ધર્મમાં વિવિધ જાતિઓ હોય છે. આ સર્વે દરમિયાન કોઈને પણ કોઈપણ પ્રકારની માહિતી ફરજિયાત રીતે આપવા દબાણ કરવામાં આવી રહ્યું નથી. આ સ્વૈચ્છિક સર્વેક્ષણ વસ્તી ગણતરી છે, જેનું લગભગ 80 ટકા કામ પૂર્ણ થઈ ગયું છે. તેમણે કહ્યું કે આ પ્રકારનો સર્વે રાજ્ય સરકારના અધિકારક્ષેત્રમાં છે. સર્વે દ્વારા કોઈની ગોપનીયતાનો ભંગ કરવામાં આવી રહ્યો નથી. પીકે શાહીએ કોર્ટમાં કહ્યું કે ઘણી બધી માહિતી પહેલાથી જ સાર્વજનિક છે.