સંસદસભ્ય રામભાઇ મોકરીયાએ આરોગ્ય અને પરિવાર વિભાગને લગતા પ્રશ્ર્નો પૂછ્યા

કેન્દ્રના રાજ્યકક્ષાના આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રીએ જવાબ આપ્યા
ખાસ-ખબર ન્યૂઝ રાજકોટ

ચાલુ સત્ર દરમિયાન સંસદસભ્ય (રાજ્ય સભા) રામભાઇ મોકરીયા એ આરોગ્ય અને પરિવાર વિભાગને લગતા પ્રશ્ર્નો પૂછવામાં આવ્યા તે આ પ્રમાણે છે. (a)  દેશમાં જંતુનાશક અવશેષ પરીક્ષણ માટે રાષ્ટ્રીય દેખરેખ કાર્યક્રમોનો વિસ્તાર કરવા અને પ્રયોગશાળા ક્ષમતા વધારવા માટે લેવામાં આવેલા પગલાં; (b) ખેડૂતો દ્વારા લેબલ વગરના અનેવધુ પડતા જંતુનાશક ઉપયોગની સમસ્યાને નિયંત્રિત કરવા માટે સરકાર કઈ રીતે યોજના બનાવી રહી છે? (c) નકલી અને અનિયંત્રિત જંતુનાશકોના વેચાણ અને વિતરણને રોકવા માટે લેવામાં આવી રહેલા પગલાં; (d)  શું સરકાર ખેડૂતોને બાયો-પેસ્ટીસાઇડ અને ઇન્ટિગ્રેટેડ પેસ્ટ મેનેજમેન્ટ (IPM) જેવા ટકાઉ વિકલ્પો અપનાવવા માટે પ્રોત્સાહનો અથવા સબસિડી આપવાનું આયોજન કરી રહી છે; અને (e) જો એમ હોય, તો તેની વિગતો ઉપરોક્ત બાબતે કેન્દ્રના રાજ્યકક્ષાનાઆરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રી (પ્રતાપરાવ જાધવ) દ્વારા જવાબ આપવામાં આવ્યા છે. જે મુજબ (a) અને (b) કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ વિભાગે માહિતી આપી છે કે તેઓવિવિધ મંત્રાલયોનું પ્રતિનિધિત્વ કરતી પ્રયોગશાળાઓની ભાગીદારી સાથેખાદ્ય ચીજવસ્તુઓ અને પાણીમાં જંતુનાશક અવશેષોનું સ્તર નક્કી કરવા માટે 2005-06 થી “રાષ્ટ્રીય સ્તરે જંતુનાશક અવશેષોનું નિરીક્ષણ”(MPRNL) પ્રોજેક્ટ અમલમાં મૂકી રહ્યા છે. ભ): કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ વિભાગ (DAFW) એ દેશના ખેડૂતોને ગુણવત્તાયુક્ત જંતુનાશકોનો પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરવા માટે જંતુનાશકો અધિનિયમ, 1968 ની વિવિધ જોગવાઈઓ લાગુ કરી છે. જંતુનાશકો નિયમો, 1971 ના નિયમ 9 માં જોગવાઈ છે.

કે રાજ્ય સરકારો દ્વારા નિયુક્ત લાઇસન્સિંગ અધિકારી દ્વારા આપવામાં આવેલા લાઇસન્સ વિના કોઈપણ જંતુનાશકનું ઉત્પાદન, સ્ટોક, વેચાણ અથવા વેચાણ માટે પ્રદર્શન કરી શકાતું નથી. જ્યાં જંતુનાશકોનું ઉત્પાદન અથવા વેચાણ અથવા વિતરણ કરવાનો પ્રસ્તાવ છે તે પરિસરમાં જરૂરી પ્લાન્ટ અને મશીનરી, સલામતી ઉપકરણો, પ્રાથમિક સારવાર-સુવિધાની ઉપલબ્ધતાને સંતોષ્યા પછી લાઇસન્સ આપવામાં આવે છે. (મ) અને (ય): ભારત સરકાર પાક સંરક્ષણ કાર્યક્રમમાં ટકાઉ કૃષિ અને IPM પદ્ધતિઓને પ્રાથમિકતા તરીકે પ્રોત્સાહન આપે છે. વધુમાં, સરકાર CIPMC પહેલ, તાલીમ કાર્યક્રમો,અને ક્ષેત્ર પ્રદર્શનો દ્વારા જૈવિક-જંતુનાશકો અને જૈવિક નિયંત્રણ એજન્ટોને પ્રોત્સાહન આપવાનું ચાલુ રાખે છે. વધુમાં, ભારત સરકારેજંતુનાશકો અધિનિયમ, 1968ની કલમ 9(3B) હેઠળજૈવિક જંતુનાશકોના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવા માટે વિવિધ પગલાં લીધાં છે જેમ કે સરળ માર્ગદર્શિકા અને નોંધણી માટે લઘુત્તમ ફી અને બાયો-જંતુનાશકો માટે કામચલાઉ નોંધણી.